Question

'हैदराबाद मुक्तिसंग्राम' या विषयावर चित्र व माहिती संकलित करा. इतिहास कक्षात त्यावर आधारित तक्‍त्यांचे प्रदर्शन आयोजित करा.

Answer 1

हैदराबाद संस्थान, ज्याला हैदराबाद डेक्कन म्हणूनही ओळखले जात होते, हे भारतीय संघराज्याच्या दक्षिण-मध्य भागात असलेले एक संस्थान होते. या संस्थानावर निजामांचे राज्य होते, जे सुरुवातीला मुघलांच्या अधिपत्याखाली राज्यपाल होते, नंतर स्वतंत्र झाले.

हैदराबाद संस्थानाचे भारतात विलीनीकरण:

1947 मध्ये भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर, ब्रिटिश सरकारने संस्थानांना भारतात किंवा पाकिस्तानमध्ये सामील होण्याची किंवा स्वतंत्र राहण्याची मुभा दिली. हैदराबादच्या निजाम, उस्मान अली खान आसफ जाह VII यांनी स्वतंत्र राहण्याची घोषणा केली आणि भारत किंवा पाकिस्तानमध्ये सामील होण्यास नकार दिला.

स्टँडस्टिल करार आणि संघर्ष:

• भारतीय सरकारने एक "स्टँडस्टिल करार" केला, ज्यामध्ये एक वर्ष कोणतीही लष्करी कारवाई न करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.
• या दरम्यान, हैदराबादमध्ये तेलंगणा शेतकरी उठाव, रझाकारांचे हल्ले आणि हिंदू-मुस्लिम दंगली सुरू होत्या.
• रझाकार नावाच्या अर्धसैनिक गटाने हिंदू आणि अन्य समुदायांवर अत्याचार सुरू केले आणि भारतीय सैन्याच्या सीमा भागांवर हल्ले केले.

ऑपरेशन पोलो आणि हैदराबादचे भारतात विलिनीकरण:

भारताने 13 सप्टेंबर 1948 रोजी "ऑपरेशन पोलो" नावाची लष्करी कारवाई सुरू केली. 17 सप्टेंबर 1948 रोजी निजामने शरणागती पत्करली, आणि हैदराबाद भारतीय संघराज्यात विलीन झाले.