Advertisements
Advertisements
Question
गद्यांशं पठित्वा निर्दिष्टा: कृती: कुरुत।
|
भारतस्य दक्षिणदिशि केरलप्रदेशे आलुवा नगरस्य समीपं ‘कालडि’ नाम ग्रामः सः ग्रामः पूर्णानदीतीरे वर्तते। तत्र जगद्गुरोः शङ्कराचार्यस्य जन्म ख्रिस्ताब्दे अष्टमे शतके अभवत्। तस्य पिता शिवगुरुः माता आर्याम्बा चास्ताम्। बाल्ये एव तस्य पिता शिवगुरुः दिवङ्गतः। तस्माद् मातैव पुत्रस्य पालनम् अकरोत्। पञ्चमे वयसि उपनीतः सः पठनार्थं गुरुमुपागच्छत्। तत्र वेद-वेदाङ्गानि, विविधशास्राणि च असाधारणवेगेन बालकोऽयम् अधीतवान्। पठनादिकं समाप्य शङ्करः गृहं प्रत्यागतवान्। गृहं प्राप्य मातृसेवाम् आरभत च। माता आर्याम्बा पुत्रस्य विवाहविषये सदैव चिन्तयति स्म। परन्तु मनसा वचसा कर्मणा च विरक्तः शङ्करः संन्यासार्थम् अनुमतिं प्रार्थयत। शङ्करस्य ऐहिकविषयेषु अरुचिं दृष्टा आर्याम्बा चिन्तामग्ना जाता।’ |
(1) अवबोधनम्। (4 तः 3) (3)
(क) उचितं पर्यायं चित्वा वाक्यं पुनर्लिखत। 1
आर्याम्बा चिन्तामग्ना जाता यत: ______।
- शङ्करस्य अध्ययने रुचि: न असीत्।
- शङ्करस्य ऐहिकविषयेषु अरुचि: आसीत्।
(ख) पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत। 1
गुरुमुपगम्य शङ्कर: किम् अधीतवान्?
(ग) वाक्यं पुनर्लिखित्वा सत्यम्/असत्यम् इति लिखत। 1
माता एव पुत्रस्य पालनम् अकरोत्।
(घ) एषः गद्यांश: कस्मात् पाठात् उद्धृत:? 1
(2) शब्दज्ञानम्। (3 त: 2) 2
(क) 2 पूर्वकालवाचक-धातुसाधित-ल्यबन्त-अव्यये चित्वा लिखत।
(ख) चतुर्थपदं लिखत।
सदैव : सदा + एव : : मातैव : ........ + ........
(ग) लकारं लिखत। 1
शङ्करः गृहं प्राप्य मातृसेवाम् आरभत्।
(3) पृथक्करणम्। 2
जालेखाचित्र पूरयत।
Advertisements
Solution
(1)
(क)
आर्याम्बा चिन्तामग्ना जाता यत: शङ्करस्य ऐहिकविषयेषु अरुचि: आसीत्।
(ख) गुरुमुपगम्य शङ्कर: वेद-वेदाङ्गानि विविधशस्त्राणि च अधीतवान्।
(ग) सत्यम्
(घ) एषः गद्यांश: आदिशङ्कराचार्यः इति/एतस्मात् पाठात् उद्धृत:।
(2)
(क) 2 पूर्वकालवाचक-धातुसाधित-ल्यबन्त-अव्यये -
- समाप्य
- प्राप्य
(ख)
सदैव : सदा + एव : : मातैव : माता + एव
(ग) लङ्लकारः।
(3)
