English

अमर्त्यसेनः इति नाम एव संस्कृतमयम्‌। अमर्त्यसेनवर्यस्य जन्म शान्तिनिकेतने अभवत्‌। अस्य नाम गुरुदेवेन रवीनद्रनाथवर्येण चितम्‌।

Advertisements
Advertisements

Question

अमर्त्यसेनः इति नाम एव संस्कृतमयम्‌। अमर्त्यसेनवर्यस्य जन्म शान्तिनिकेतने अभवत्‌। अस्य नाम गुरुदेवेन रवीनद्रनाथवर्येण चितम्‌। 

अस्य नाम निर्दिशन्‌ सः उक्तवान्‌ आसीत्‌- “अमर्त्यसेनः” इत्येषः शब्दः संस्कृतमूलः अतः एतस्य उच्चारणं स्पष्टं स्यात्‌, यतः अर्थपरिवर्तनं न भवेत्‌। शान्तिनिकेतने वसन्‌ अमर्त्यसेनः बाल्ये संस्कृताभ्यासं कृतवान्‌। तस्य तीव्रः अभिलाषः अपि आसीत्‌ यत्‌ मातामहः क्षितीशमोहनसेन इव अहम्‌ अपि प्रसिद्धः संस्कृतविद्वान् भवेयम्‌ इति।

उपरिलिखितम् अनुच्छेदम् पठित्वा प्रश्नान् उत्तरत -

  1. एकपदेन उत्तरं लिखत -    4
    1. अमर्त्यसेनस्य मातामहस्य नाम किम् आसीत्?
    2. कुत्र वसन् अमर्त्यसेनः संस्कृताभ्यासं कृतवान् आसीत्?
    3. अमर्त्यसेनस्य नाम केन चितम्?
    4. किं भवितुम् अमर्त्यसेनस्य तीव्रः अभिलाषः आसीत्?
  2. पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत -
    1. अमर्त्यसेनस्य नामविषये निर्दिशन् रवीन्द्रनाथवर्यः किमुक्तवान्?
    2. चिकित्सकेन कीदृशं चिकित्साक्रमम् उक्तम्?
    3. कं विहाय सर्वे सिंहं द्रष्टुमागच्छन्?
    4. सिंहः उष्ट्रमाहूय किं कृतवान?
  3. यथानिर्देशम् उत्तरत -
    1. ‘अस्य नाम’ इत्यत्र 'अस्य' इति पदं कस्मै प्रयुक्तम्?
    2. ‘स्यात्’ इत्यर्थे किं क्रियापदम् अनुच्छेदे प्रयुक्तम्?
    3. अस्य अनुच्छेदस्य कृते समुचितं शीर्षकं लिखत।
Comprehension
Advertisements

Solution

    1. क्षितीशमोहनसेनः
    2. शान्तिनिकेतने
    3. रवीन्द्रनाथवर्येण
    4. संस्कृतविद्वान्
    1. अमर्त्यसेनस्य नामविषये निर्दिशन् रवीन्द्रनाथवर्यः उक्तवान् यत् एषः शब्दः संस्कृतमूलः अतः एतस्य उच्चारणं स्पष्टं स्यात्, यतः अर्थपरिवर्तनं न भवेत्।
    1. अमर्त्यसेनाय (चतुर्थी विभक्ति)
    2. भवेत्
    3. अमर्त्यसेनः
shaalaa.com
  Is there an error in this question or solution?
Chapter 12: रचना प्रयोग - अभ्‍यासकार्यम् [Page 137]

APPEARS IN

NCERT Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10
Chapter 12 रचना प्रयोग
अभ्‍यासकार्यम् | Q 6. | Page 137
Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×