English

अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम्‌ उत्तराणि संस्कृतेन लिखत। 10 सुन्दरराजः (सुन्दरराजा) राजदेवस्य गृहे उद्योगी आसीत्‌। सः राजदेवे विशेषविश्वासं प्रदर्शयति स्म। - Sanskrit

Advertisements
Advertisements

Question

अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम्‌ उत्तराणि संस्कृतेन लिखत। 10

सुन्दरराजः (सुन्दरराजा) राजदेवस्य गृहे उद्योगी आसीत्‌। सः राजदेवे विशेषविश्वासं प्रदर्शयति स्म। राजदेवः सीतारामनामकम्‌ अन्यं कमपि युवकम्‌ उद्योगे नियोजितवान्‌। तम्‌ उक्तवान च- “सीताराम! सुन्दरराजः दशवर्षाणि यावत्‌ मम गृहे उद्योगित्वेन सहायकः आसीत्‌, तथापि सः मयि विश्वासं न स्थापितवान्‌। अत एव सः अत्र उद्योगं परित्यक्तवान्‌। उद्योगिनः स्वामिनि विश्वासं कूर्युः सदा” इति धारणा। एकदा सीतारामः सुन्दरराजं मिलित्वा अवदत्‌ यत्‌ “भवान्‌ राजदेवगृहे दश वर्षाणि यावत्‌ कार्य कृंतवान्‌ खलु? अतः तत्र कथं व्यवहरणीयम्‌ इति विषये मां किञ्चित्‌ सुस्पष्टं वदतु” इति। “राजदेवः सज्जनः। तद्विषये मया वक्तव्यं किमपि नास्ति। भवान्‌ तत्र कमपि क्लेशं न अनुभविष्यति” इति उक्तवान्‌ सुन्दरराजः। तच्छ्रुत्वा सीतारामः प्रसन्नतया तत्र विश्वस्तः सन्‌ कार्य कर्तुं प्रारभत। उक्तञ्च “विश्वासः फलदायकः महत्सु” इति। 

(अ) एकपदेन उत्तरत। (केवलं प्रश्नद्वयम्‌) 2

  1. सुन्दरराजः कस्य गृहे उद्योगी आसीत्‌?
  2. राजदेवः अन्यं कम्‌ उद्योगे नियोजितवान्‌?
  3. सुन्दरराजः कति वर्षाणि पर्यन्तं राजदेवस्य गृहेउद्योगित्वेन सहायकः आसीत्‌?

(ब) पूर्णवाक्येन उत्तरत। (केवलं प्रश्नद्वयम्‌) 4

  1. सीतारामः सुन्दरराजं मिलित्वा किं कथितवान्‌?
  2. राजदेवः कीदृशः व्यक्तिः आसीत्‌?
  3. कः कस्योपरि विश्वासं न स्थापितवान्‌?

(स) अस्य अनुच्छदस्य कृते उपयुक्तं शीर्षकं संस्कृतेन लिखत। 1

(द) यथानिर्देशम्‌ उत्तरत (केवलं प्रश्नत्रयम्‌) 3

  1. ‘आसीत्‌’ इत्यस्याः क्रियायाः कर्तृपदं किम्‌?
    (क) सीतारामः
    (ख) सुन्दरराजः
    (ग) राजदेवः
  2. राजदेवः सज्जनः अनयोः पदयोः विशेषणं किम्‌?
    (क) दुर्जनः
    (ख) परिजनः
    (ग) सज्जनः
  3. ‘कण्टम्‌’ इत्यस्य पदस्य कः पर्यायः अत्र आगतः?
    (क) क्लेशम्‌
    (ख) करुणम्‌
    (ग) असह्यम्‌
  4. अनुच्छेद ‘दुर्जनः’ पदस्य कः विपर्यय आगतः?
    (क) परिजनः
    (ख) सज्जनः
    (ग) विश्वासः 
Comprehension
Advertisements

Solution

(अ) 

  1. राजदेवस्य
  2. सीतारामम्‌
  3. दशवर्षाणि

(ब) 

  1. सीतारामः सुन्दरराजं मिलित्वा कथितवान्‌ यत्‌ ‘भवान्‌ राजदेवगृहे दशवर्षाणि यावत्‌ कार्यं कृतवान्‌ खलु? तस्य कीदृशं व्यवहारम्‌?
  2. राजदेवः सज्जनः आसीत्‌।
  3. सुन्दराजः राजदेवस्योपरि विश्वासं न स्थापितवान्‌।

(स) विश्वासः

(द) 

  1. सुन्दरराजः
  2. सज्जनः
  3. क्लेशम्‌ 
  4. सज्जनः
shaalaa.com
  Is there an error in this question or solution?
2019-2020 (March) Official
Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×