Question

पुढील विधान सकारण स्पष्ट करा.

बखर हा ऐतिहासिक साहित्यातील महत्त्वाचा प्रकार आहे.

Answer 1

1. 'बखर' हा एक ऐतिहासिक साहित्य प्रकार असून यात शूरवीरांचे गुणगान, ऐतिहासिक घडामोडी, लढाया, थोर पुरुषांची चरित्रे यांविषयींचे वर्णन केलेले आढळते.
2. बखरींचे चरित्रात्मक, वंशानुचरित्रात्मक, प्रसंगवर्णनपर, पंथीय, आत्मचरित्रपर, कैफियत, पौराणिक व राजनीतिपर असे प्रकार असून यातून आपल्याला राजे-महाराजे यांच्या कार्याबद्दल माहिती मिळते.
3. उदा. शिवाजी महाराजांच्या कारकिर्दीविषयक 'सभासद बखर', पानिपतच्या युद्धाविषयीची 'भाऊसाहेबांची बखर', तसेच होळकरांचे घराणे व त्यांच्या योगदानाची माहिती देणारी 'होळकरांची कैफियत' ही बखर. यावरून राजांची चरित्रे व त्यांची कारकीर्द यांच्या अभ्यासासाठी बखर हा महत्त्वाचा संदर्भ असल्याने तो ऐतिहासिक साहित्याचा एक महत्त्वाचा प्रकार आहे असे म्हणता येते.

Answer 2

1. ऐतिहासिक साहित्यात फारसी ग्रंथ, ताम्र-शिलालेख, कागदपत्रे, नाणी, प्रवासवर्णने इत्यादी साधनांबरोबर ऐतिहासिक बखरींचाही समावेश होतो.
2. बखरीत शूर योद्ध्यांचे गुणगान असते. ऐतिहासिक घडामोडी आणि युद्धांची वर्णने असतात. तसेच थोर पुरुषांची चरित्रे आणि त्या काळातील घरांची वर्णन असतात.
3. तत्कालीन सामाजिक, धार्मिक आणि आर्थिक जीवनाचे चित्र रंगवलेले असते. ही वर्णने इतिहासलेखनाला उपयुक्त ठरतात; म्हणून 'बखर' हा ऐतिहासिक साहित्यातील महत्त्वाचा प्रकार आहे.