Advertisements
Advertisements
प्रश्न
`int tan^-1 sqrtx "d"x` बराबर है
पर्याय
`(x + 1) tan^-1sqrtx – sqrtx + "C"`
`xtan^-1 sqrtx - sqrtx + "C"`
`sqrtx - x tan^-1 sqrtx + "C"`
`sqrtx - (x + 1) tan^-1 sqrtx + "C"`
Advertisements
उत्तर
सही उत्तर `underline((x + 1) tan^-1sqrtx – sqrtx + "C")` है।
व्याख्या:
मान लीजिए I = `int 1 * tan^-1 sqrt(x) "d"x`
= `tan^-1 sqrt(x) int 1 "d"x - int[(tan^-1 sqrt(x))"'" int 1"d"x]"d"x`
= `tan^-1 sqrt(x) * x - int 1/(1 + x) * 1/(2sqrt(x)) * x"d"x` ....[ समाकलन द्वारा]
= `xtan^-1 sqrt(x) - 1/2 int sqrt(x)/(1 + x) "d"x`
x = t2 रखिए
⇒ dx = 2t dt
∴ I = `xtan^-1 sqrt(x) - int "t"^2/(1 + "t"^2) "d"x`
= `xtan^-1 sqrt(x) - int (1 - 1/(1 + "t"^2))"dt"`
= `xtan^-1 sqrt(x) - "t" + tan^-1 1 + "C"`
= `xtan^-1 sqrt(x) - sqrt(x) + tan^-1 sqrt(x) + "C"`
= `(x + 1) tan^-1 sqrt(x) - sqrt(x) + "C"`
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
समाकलन की एक प्रतिअवकलज के रूप में अवधारणा का प्रयोग करते हुए, निम्नलिखित का सत्यापन कीजिए-
`int (x^3"d"x)/(x + 1) = x - x^2/2 + x^3/3 - log|x + 1| + "C"`
`int tan ^8 xsec^4 x"d"x` का मान निकालिए।
योग की सीमा के रूप में, `int_-1^2 (7x - 5)"d"x` का मान निकालिए।
`(x^3 + x)/(x^4 - 9)"d"x` का मान निकालिए।
`int_0^1 x (tan^-1 x)^2 "d"x` का मान ज्ञात कीजिए।
`int "e"^x (cosx - sinx)"d"x` बराबर है
यदि `int (3"e"^x - 5"e"^-x)/(4"e"6x + 5"e"^-x)"d"x` = ax + b log |4ex + 5e –x| + C है, तो
`int_(a+c)^(b+c) "f" (x) "d"x` बराबर है
यदि x = `int_0^y "dt"/sqrt(1 + 9"t"^2)` और `("d"^2y)/("d"x^2)` = ay, है तो a बराबर है
`int_0^(2"a") "f"(x) "d"x = 2int_0^"a" "f"(x) "d"x`, यदि f(2a – x) = ______.
निम्नलिखित के मान निकालिए-
`int ((x^2 + 2))/(x + 1) "d"x`
निम्नलिखित के मान निकालिए-
`int ("e"^(6logx) - "e"^(5logx))/("e"^(4logx) - "e"^(3logx)) "d"x`
निम्नलिखित के मान निकालिए-
`int "dt"/sqrt(3"t" - 2"t"^2)`
निम्नलिखित के मान निकालिए-
`int (3x - 1)/sqrt(x^2 + 9) "d"x`
निम्नलिखित के मान निकालिए-
`int ((cos 5x + cos 4x))/(1 - 2cos 3x)"d"x`
निम्नलिखित के मान निकालिए-
`int (cos x - cos 2x)/ (1 - cos x)"d"x`
निम्नलिखित का योग की सीमा के रूप में मान निकालिए-
`int_0^2 (x^2 + 3)"d"x`
निम्नलिखित का मान निकालिए-
`int_0^1 (x"d"x)/sqrt(1 + x^2`
निम्नलिखित का मान निकालिए-
`int_0^x xsin x cos^2 x"d"x`
निम्नलिखित का मान निकालिए-
`int (x^2"d"x)/(x^4 - x^2 - 12)`
निम्नलिखित का मान निकालिए-
`int (x^2 "d"x)/((x^2 + "a"^2)(x^2 + "b"^2)) `
निम्नलिखित का मान निकालिए-
`int "e"^(tan^-1x) ((1 + x + x^2)/(1 + x^2)) "d"x`
निम्नलिखित का मान निकालिए-
`int sin^-1 sqrt(x/("a" + x)) "d"x` (संकेत: x = a tan2θ रखिए)
निम्नलिखित का मान निकालिए-
`int_0^(pi/2) "dx"/(("a"^2 cos^2x + "b"^2 sin^2 x)^2` (संकेत: अंश और हर को cos4x से भाग दीजिए)
निम्नलिखित का मान निकालिए-
`int_0^1 x log(1 + 2x) "d"x`
`int "e"^x ((1 - x)/(1 + x^2))^2 "d"x` बराबर है
`int (x + sinx)/(1 + cosx) "d"x` बराबर है
`int (x + 3)/(x + 4)^2 "e"^x "d"x` = ______.
