मराठी

Π ∫ 0 X a 2 − Cos 2 X D X , a > 1

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{a^2 - \cos^2 x} dx, a > 1\]

बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[Let I = \int_0^\pi \frac{x}{a^2 - \cos^2 x} d x ..............(1)\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{a^2 - \cos^2 \left( \pi - x \right)} d x \]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{a^2 - \cos^2 x} d x ...............(2)\]

Adding (1) and (2)

\[2I = \int_0^\pi \frac{\pi}{a^2 - \cos^2 x} d x \]

\[ = \frac{\pi}{2a} \int_0^\pi \left[ \frac{1}{a - cosx} + \frac{1}{a + cosx} \right] dx\]

\[ = \frac{\pi}{2a} \int_0^\pi \left[ \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{\left( a - 1 \right) + \left( a + 1 \right) \tan^2 \frac{x}{2}} + \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{\left( a + 1 \right) + \left( a - 1 \right) \tan^2 \frac{x}{2}} \right]dx\]

\[Let, \tan\frac{x}{2} = t, then \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2} dx = dt\]

\[2I = \frac{\pi}{a} \int_0^\infty \left[ \frac{1}{\left( a - 1 \right) + \left( a + 1 \right) t^2} + \frac{1}{\left( a + 1 \right) + \left( a - 1 \right) t^2} \right] dt\]

\[ = \frac{\pi}{a\sqrt{\left( a^2 - 1 \right)}} \left[ \tan^{- 1} \sqrt{\frac{a + 1}{a - 1}}t + \tan^{- 1} \sqrt{\frac{a - 1}{a + 1}}t \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{a\sqrt{\left( a^2 - 1 \right)}}\left[ \frac{\pi}{2} + \frac{\pi}{2} \right]\]

\[ = \frac{\pi^2}{a\sqrt{\left( a^2 - 1 \right)}}\]

\[ \therefore I = \frac{\pi^2}{2a\sqrt{\left( a^2 - 1 \right)}}\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
पाठ 19 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 50 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\limits_{- 2}^3 \frac{1}{x + 7} dx\]

\[\int\limits_0^{1/2} \frac{1}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/6} \cos x \cos 2x\ dx\]

\[\int\limits_1^3 \frac{\log x}{\left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\limits_1^e \frac{\log x}{x} dx\]

\[\int_0^\pi e^{2x} \cdot \sin\left( \frac{\pi}{4} + x \right) dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1}{\sqrt{1 + x} - \sqrt{x}} dx\]

\[\int\limits_0^\pi \left( \sin^2 \frac{x}{2} - \cos^2 \frac{x}{2} \right) dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{4} \left( \tan x + \cot x \right)^{- 2} dx\]

\[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int_0^\frac{1}{2} \frac{x \sin^{- 1} x}{\sqrt{1 - x^2}}dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{5 + 3 \cos x} dx\]

\[\int\limits_0^\pi 5 \left( 5 - 4 \cos \theta \right)^{1/4} \sin \theta\ d \theta\]

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\tan x}{1 + m^2 \tan^2 x}dx\]

If f is an integrable function, show that

\[\int\limits_{- a}^a f\left( x^2 \right) dx = 2 \int\limits_0^a f\left( x^2 \right) dx\]


\[\int\limits_0^2 \left( x + 3 \right) dx\]

\[\int\limits_1^3 \left( 2x + 3 \right) dx\]

\[\int\limits_a^b x\ dx\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \cos^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} \tan^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1}{x^2 + 1} dx\]

\[\int\limits_0^1 2^{x - \left[ x \right]} dx\]

The value of \[\int\limits_{- \pi}^\pi \sin^3 x \cos^2 x\ dx\] is 

 


The value of \[\int\limits_0^\pi \frac{1}{5 + 3 \cos x} dx\] is

 


The value of \[\int\limits_0^{\pi/2} \log\left( \frac{4 + 3 \sin x}{4 + 3 \cos x} \right) dx\] is 

 


\[\int\limits_0^1 \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} dx\]


\[\int\limits_{- \pi/4}^{\pi/4} \left| \tan x \right| dx\]


\[\int\limits_2^3 \frac{\sqrt{x}}{\sqrt{5 - x} + \sqrt{x}} dx\]


\[\int\limits_1^3 \left( 2 x^2 + 5x \right) dx\]


Prove that `int_a^b ƒ ("x") d"x" = int_a^bƒ(a + b - "x") d"x" and "hence evaluate" int_(π/6)^(π/3) (d"x")/(1+sqrt(tan "x")`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^2 (x - 1)/x^2  "d"x`


Evaluate the following using properties of definite integral:

`int_(- pi/4)^(pi/4) x^3 cos^3 x  "d"x`


Evaluate the following:

`int_0^oo "e"^(-mx) x^6 "d"x`


Evaluate `int "dx"/sqrt((x - alpha)(beta - x)), beta > alpha`


Verify the following:

`int (2x + 3)/(x^2 + 3x) "d"x = log|x^2 + 3x| + "C"`


`int x^3/(x + 1)` is equal to ______.


Find: `int logx/(1 + log x)^2 dx`


Evaluate \[\int_{0}^{1}x\,dx\].


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×