मराठी

Π ∫ 0 X a 2 − Cos 2 X D X , a > 1

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{a^2 - \cos^2 x} dx, a > 1\]

बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[Let I = \int_0^\pi \frac{x}{a^2 - \cos^2 x} d x ..............(1)\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{a^2 - \cos^2 \left( \pi - x \right)} d x \]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{a^2 - \cos^2 x} d x ...............(2)\]

Adding (1) and (2)

\[2I = \int_0^\pi \frac{\pi}{a^2 - \cos^2 x} d x \]

\[ = \frac{\pi}{2a} \int_0^\pi \left[ \frac{1}{a - cosx} + \frac{1}{a + cosx} \right] dx\]

\[ = \frac{\pi}{2a} \int_0^\pi \left[ \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{\left( a - 1 \right) + \left( a + 1 \right) \tan^2 \frac{x}{2}} + \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{\left( a + 1 \right) + \left( a - 1 \right) \tan^2 \frac{x}{2}} \right]dx\]

\[Let, \tan\frac{x}{2} = t, then \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2} dx = dt\]

\[2I = \frac{\pi}{a} \int_0^\infty \left[ \frac{1}{\left( a - 1 \right) + \left( a + 1 \right) t^2} + \frac{1}{\left( a + 1 \right) + \left( a - 1 \right) t^2} \right] dt\]

\[ = \frac{\pi}{a\sqrt{\left( a^2 - 1 \right)}} \left[ \tan^{- 1} \sqrt{\frac{a + 1}{a - 1}}t + \tan^{- 1} \sqrt{\frac{a - 1}{a + 1}}t \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{a\sqrt{\left( a^2 - 1 \right)}}\left[ \frac{\pi}{2} + \frac{\pi}{2} \right]\]

\[ = \frac{\pi^2}{a\sqrt{\left( a^2 - 1 \right)}}\]

\[ \therefore I = \frac{\pi^2}{2a\sqrt{\left( a^2 - 1 \right)}}\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
पाठ 19 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 50 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/4} cosec\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^4 \frac{1}{\sqrt{4x - x^2}} dx\]

\[\int\limits_0^1 \left( x e^{2x} + \sin\frac{\ pix}{2} \right) dx\]

\[\int\limits_0^a \frac{x}{\sqrt{a^2 + x^2}} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/3} \frac{\cos x}{3 + 4 \sin x} dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{5 + 3 \cos x} dx\]

\[\int\limits_1^2 \frac{1}{x \left( 1 + \log x \right)^2} dx\]

\[\int\limits_0^\pi \sin^3 x\left( 1 + 2 \cos x \right) \left( 1 + \cos x \right)^2 dx\]

\[\int_0^\frac{1}{2} \frac{1}{\left( 1 + x^2 \right)\sqrt{1 - x^2}}dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \sqrt{\cos x - \cos^3 x}\left( \sec^2 x - 1 \right) \cos^2 xdx\]

\[\int_{- 1}^2 \left( \left| x + 1 \right| + \left| x \right| + \left| x - 1 \right| \right)dx\]

 


\[\int\limits_0^{\pi/2} \left( 2 \log \cos x - \log \sin 2x \right) dx\]

 


If  \[f\left( a + b - x \right) = f\left( x \right)\] , then prove that \[\int_a^b xf\left( x \right)dx = \frac{a + b}{2} \int_a^b f\left( x \right)dx\]

 


\[\int\limits_0^1 \frac{\log\left( 1 + x \right)}{1 + x^2} dx\]

 


\[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x \ cosec x} dx\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin^3 x\ dx\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \log\left( \frac{2 - \sin x}{2 + \sin x} \right) dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int_{- 1}^1 \left| xcos\pi x \right|dx\]

 


If f is an integrable function, show that

\[\int\limits_{- a}^a f\left( x^2 \right) dx = 2 \int\limits_0^a f\left( x^2 \right) dx\]


\[\int\limits_0^4 \left( x + e^{2x} \right) dx\]

\[\int\limits_0^5 \left( x + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin^3 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} \tan^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_{- 1}^1 x\left| x \right| dx .\]

If \[f\left( x \right) = \int_0^x t\sin tdt\], the write the value of \[f'\left( x \right)\]


\[\int\limits_0^2 \left[ x \right] dx .\]

If \[I_{10} = \int\limits_0^{\pi/2} x^{10} \sin x\ dx,\]  then the value of I10 + 90I8 is

 


\[\lim_{n \to \infty} \left\{ \frac{1}{2n + 1} + \frac{1}{2n + 2} + . . . + \frac{1}{2n + n} \right\}\] is equal to

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \cot^3 x} dx\]  is equal to

The value of \[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} \left( \frac{2x - 1}{1 + x - x^2} \right) dx,\] is


Evaluate : \[\int\limits_0^{2\pi} \cos^5 x dx\] .


Evaluate : \[\int e^{2x} \cdot \sin \left( 3x + 1 \right) dx\] .


\[\int\limits_{\pi/3}^{\pi/2} \frac{\sqrt{1 + \cos x}}{\left( 1 - \cos x \right)^{5/2}} dx\]


\[\int\limits_0^1 x \left( \tan^{- 1} x \right)^2 dx\]


\[\int\limits_1^3 \left| x^2 - 2x \right| dx\]


\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/2} \frac{\ cosec x \cot x}{1 + {cosec}^2 x} dx\]


Evaluate the following:

Γ(4)


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×