मराठी

Π ∫ 0 X Tan X Sec X + Tan X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x + \tan x} dx\]

बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[Let I = \int_0^\pi \frac{x \tan x}{sec x + \tan x} d x ...........(1)\]
\[ = \int_0^\pi \frac{\left( \pi - x \right) \tan\left( \pi - x \right)}{sec\left( \pi - x \right) + \tan\left( \pi - x \right)} d x\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\left( \pi - x \right) \tan x}{\sec x + \tan x} d x ................(2)\]

Adding (1) and (2) we get

\[2I = \int_0^\pi \frac{\pi \tan x}{\sec x + \tan x} d x\]

\[ = \pi \int_0^\pi \frac{sinx}{1 + sin x}dx\]

\[ = \pi \int_0^\pi \frac{1 + sin x - 1}{1 + sin x}dx\]

\[ = \pi \int_0^\pi \left[ 1 - \frac{1}{1 + sinx} \right]dx\]

\[ = \pi \left[ x \right]_0^\pi - \pi \int_0^\pi \frac{1}{1 + \frac{2\tan\frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]

\[ = \pi^2 - \pi \int_0^\pi \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2\tan\frac{x}{2}}dx\]

\[ = \pi^2 - \pi \int_0^\pi \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{\left( 1 + \tan\frac{x}{2} \right)^2}dx\]

\[ = \pi^2 + \pi \left[ \frac{2}{1 + \tan\frac{x}{2}} \right]_0^\pi \]

\[ = \pi^2 + \pi\left( 0 - 2 \right)\]

\[ = \pi^2 - 2\pi\]

\[ = \pi\left( \pi - 2 \right)\]

\[\text{Hence }I = \frac{\pi}{2}\left( \pi - 2 \right)\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
पाठ 19 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 51 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x}{1 + x} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} x^2 \sin\ x\ dx\]

\[\int\limits_1^3 \frac{\log x}{\left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\limits_1^2 \left( \frac{x - 1}{x^2} \right) e^x dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin^3 x\ dx\]

\[\int_0^1 x\log\left( 1 + 2x \right)dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{\sin \phi} \cos^5 \phi\ d\phi\]

 


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{dx}{a \cos x + b \sin x}a, b > 0\]

\[\int\limits_{- 1}^1 5 x^4 \sqrt{x^5 + 1} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} \sin^3 2t \cos 2t\ dt\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin 2x \tan^{- 1} \left( \sin x \right) dx\]

\[\int\limits_0^a \frac{1}{x + \sqrt{a^2 - x^2}} dx\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin^3 x\ dx\]

\[\int\limits_{- 1}^1 \log\left( \frac{2 - x}{2 + x} \right) dx\]

\[\int\limits_1^3 \left( 2x + 3 \right) dx\]

\[\int\limits_a^b \cos\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos x\ dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 + 2 \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_a^b \frac{f\left( x \right)}{f\left( x \right) + f\left( a + b - x \right)} dx .\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1}{1 + x^2} dx\]

\[\int\limits_0^1 2^{x - \left[ x \right]} dx\]

\[\int\limits_0^\infty \frac{1}{1 + e^x} dx\]  equals


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{2 + \cos x} dx\] equals


\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1}{\sin 2x} dx\]  is equal to

\[\int\limits_0^1 \frac{x}{\left( 1 - x \right)^\frac{5}{4}} dx =\]

\[\int\limits_0^1 \frac{d}{dx}\left\{ \sin^{- 1} \left( \frac{2x}{1 + x^2} \right) \right\} dx\] is equal to

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin\ 2x\ \log\ \tan x\ dx\]  is equal to 

\[\int\limits_0^\pi \sin^3 x\left( 1 + 2 \cos x \right) \left( 1 + \cos x \right)^2 dx\]


\[\int\limits_1^3 \left| x^2 - 2x \right| dx\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{a^2 - \cos^2 x} dx, a > 1\]


\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/2} \frac{\ cosec x \cot x}{1 + {cosec}^2 x} dx\]


\[\int\limits_0^3 \left( x^2 + 1 \right) dx\]


Find : `∫_a^b logx/x` dx


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^2 (x - 1)/x^2  "d"x`


Evaluate the following integrals as the limit of the sum:

`int_0^1 (x + 4)  "d"x`


Evaluate the following integrals as the limit of the sum:

`int_1^3 x  "d"x`


Evaluate `int "dx"/sqrt((x - alpha)(beta - x)), beta > alpha`


Evaluate: `int_(-1)^2 |x^3 - 3x^2 + 2x|dx`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×