मराठी

Π ∫ 0 X Tan X Sec X + Tan X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x + \tan x} dx\]

बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[Let I = \int_0^\pi \frac{x \tan x}{sec x + \tan x} d x ...........(1)\]
\[ = \int_0^\pi \frac{\left( \pi - x \right) \tan\left( \pi - x \right)}{sec\left( \pi - x \right) + \tan\left( \pi - x \right)} d x\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\left( \pi - x \right) \tan x}{\sec x + \tan x} d x ................(2)\]

Adding (1) and (2) we get

\[2I = \int_0^\pi \frac{\pi \tan x}{\sec x + \tan x} d x\]

\[ = \pi \int_0^\pi \frac{sinx}{1 + sin x}dx\]

\[ = \pi \int_0^\pi \frac{1 + sin x - 1}{1 + sin x}dx\]

\[ = \pi \int_0^\pi \left[ 1 - \frac{1}{1 + sinx} \right]dx\]

\[ = \pi \left[ x \right]_0^\pi - \pi \int_0^\pi \frac{1}{1 + \frac{2\tan\frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]

\[ = \pi^2 - \pi \int_0^\pi \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2\tan\frac{x}{2}}dx\]

\[ = \pi^2 - \pi \int_0^\pi \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{\left( 1 + \tan\frac{x}{2} \right)^2}dx\]

\[ = \pi^2 + \pi \left[ \frac{2}{1 + \tan\frac{x}{2}} \right]_0^\pi \]

\[ = \pi^2 + \pi\left( 0 - 2 \right)\]

\[ = \pi^2 - 2\pi\]

\[ = \pi\left( \pi - 2 \right)\]

\[\text{Hence }I = \frac{\pi}{2}\left( \pi - 2 \right)\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
पाठ 19 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 51 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\limits_0^1 \frac{1}{1 + x^2} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^3 x\ dx\]

\[\int\limits_{\pi/3}^{\pi/4} \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{1 + \sin x}\ dx\]

\[\int\limits_1^2 \left( \frac{x - 1}{x^2} \right) e^x dx\]

\[\int\limits_1^2 e^{2x} \left( \frac{1}{x} - \frac{1}{2 x^2} \right) dx\]

\[\int_0^1 x\log\left( 1 + 2x \right)dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{e^x}{1 + e^{2x}} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} \frac{\tan^3 x}{1 + \cos 2x} dx\]

\[\int\limits_0^a \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} dx\]

\[\int\limits_0^a x \sqrt{\frac{a^2 - x^2}{a^2 + x^2}} dx\]

\[\int\limits_{- a}^a \sqrt{\frac{a - x}{a + x}} dx\]

\[\int_{- \frac{\pi}{2}}^\frac{\pi}{2} \left( 2\sin\left| x \right| + \cos\left| x \right| \right)dx\]

\[\int\limits_0^5 \frac{\sqrt[4]{x + 4}}{\sqrt[4]{x + 4} + \sqrt[4]{9 - x}} dx\]

\[\int\limits_0^\pi x \log \sin x\ dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx, 0 < \alpha < \pi\]

\[\int\limits_0^1 \left( 3 x^2 + 5x \right) dx\]

\[\int\limits_0^2 e^x dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^4 \frac{1}{\sqrt{16 - x^2}} dx .\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \log\left( \frac{a - \sin \theta}{a + \sin \theta} \right) d\theta\]

\[\int\limits_0^1 e^\left\{ x \right\} dx .\]

The value of \[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x + \cos x} dx\] is __________ .


The value of \[\int\limits_{- \pi}^\pi \sin^3 x \cos^2 x\ dx\] is 

 


\[\int\limits_0^{\pi/2} x \sin x\ dx\]  is equal to

\[\int\limits_0^1 \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} dx\]


\[\int\limits_0^1 \log\left( 1 + x \right) dx\]


\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin^9 x dx\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx\]


\[\int\limits_{- \pi}^\pi x^{10} \sin^7 x dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{dx}{4 \cos x + 2 \sin x}dx\]


\[\int\limits_0^2 \left( 2 x^2 + 3 \right) dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^2 (x "d"x)/(x^2 + 1)`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^"e" ("d"x)/(x(1 + logx)^3`


Evaluate the following using properties of definite integral:

`int_(-1)^1 log ((2 - x)/(2 + x))  "d"x`


Evaluate the following using properties of definite integral:

`int_0^1 log (1/x - 1)  "d"x`


Choose the correct alternative:

Γ(1) is


Find `int x^2/(x^4 + 3x^2 + 2) "d"x`


`int (cos2x - cos 2theta)/(cosx - costheta) "d"x` is equal to ______.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×