हिंदी

Π ∫ 0 X Tan X Sec X + Tan X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x + \tan x} dx\]

योग
Advertisements

उत्तर

\[Let I = \int_0^\pi \frac{x \tan x}{sec x + \tan x} d x ...........(1)\]
\[ = \int_0^\pi \frac{\left( \pi - x \right) \tan\left( \pi - x \right)}{sec\left( \pi - x \right) + \tan\left( \pi - x \right)} d x\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\left( \pi - x \right) \tan x}{\sec x + \tan x} d x ................(2)\]

Adding (1) and (2) we get

\[2I = \int_0^\pi \frac{\pi \tan x}{\sec x + \tan x} d x\]

\[ = \pi \int_0^\pi \frac{sinx}{1 + sin x}dx\]

\[ = \pi \int_0^\pi \frac{1 + sin x - 1}{1 + sin x}dx\]

\[ = \pi \int_0^\pi \left[ 1 - \frac{1}{1 + sinx} \right]dx\]

\[ = \pi \left[ x \right]_0^\pi - \pi \int_0^\pi \frac{1}{1 + \frac{2\tan\frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]

\[ = \pi^2 - \pi \int_0^\pi \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2\tan\frac{x}{2}}dx\]

\[ = \pi^2 - \pi \int_0^\pi \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{\left( 1 + \tan\frac{x}{2} \right)^2}dx\]

\[ = \pi^2 + \pi \left[ \frac{2}{1 + \tan\frac{x}{2}} \right]_0^\pi \]

\[ = \pi^2 + \pi\left( 0 - 2 \right)\]

\[ = \pi^2 - 2\pi\]

\[ = \pi\left( \pi - 2 \right)\]

\[\text{Hence }I = \frac{\pi}{2}\left( \pi - 2 \right)\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 51 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_0^{\pi/2} \left( \sin x + \cos x \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} x \cos\ x\ dx\]

\[\int\limits_1^e \frac{e^x}{x} \left( 1 + x \log x \right) dx\]

\[\int\limits_e^{e^2} \left\{ \frac{1}{\log x} - \frac{1}{\left( \log x \right)^2} \right\} dx\]

\[\int\limits_0^{2\pi} e^{x/2} \sin\left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{4} \right) dx\]

\[\int\limits_0^\pi \left( \sin^2 \frac{x}{2} - \cos^2 \frac{x}{2} \right) dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{e^x}{1 + e^{2x}} dx\]

\[\int\limits_0^2 x\sqrt{x + 2}\ dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{3 + 2 \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{4} \frac{\sin x + \cos x}{3 + \sin2x}dx\]

\[\int\limits_4^{12} x \left( x - 4 \right)^{1/3} dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\cos^2 x}{1 + 3 \sin^2 x}dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} \sin^3 2t \cos 2t\ dt\]

\[\int\limits_{\pi/3}^{\pi/2} \frac{\sqrt{1 + \cos x}}{\left( 1 - \cos x \right)^{3/2}} dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{4} \frac{\sin^2 x \cos^2 x}{\left( \sin^3 x + \cos^3 x \right)^2}dx\]

\[\int_{- \frac{\pi}{2}}^\frac{\pi}{2} \frac{- \frac{\pi}{2}}{\sqrt{\cos x \sin^2 x}}dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \tan x}\]

 


\[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x \ cosec x} dx\]

\[\int\limits_a^b \cos\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \sin x} dx\] equals


\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin\left| x \right| dx\]  is equal to

The value of \[\int\limits_0^{\pi/2} \cos x\ e^{\sin x}\ dx\] is

 


The derivative of \[f\left( x \right) = \int\limits_{x^2}^{x^3} \frac{1}{\log_e t} dt, \left( x > 0 \right),\] is

 


\[\int\limits_0^1 \cos^{- 1} \left( \frac{1 - x^2}{1 + x^2} \right) dx\]


\[\int\limits_0^1 \left( \cos^{- 1} x \right)^2 dx\]


\[\int\limits_1^2 \frac{x + 3}{x\left( x + 2 \right)} dx\]


\[\int\limits_0^1 \left| \sin 2\pi x \right| dx\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{x \sin x}{1 + \cos^2 x} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\cos^2 x}{\sin x + \cos x} dx\]


\[\int\limits_{- \pi}^\pi x^{10} \sin^7 x dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{dx}{4 \cos x + 2 \sin x}dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^2 (x - 1)/x^2  "d"x`


Choose the correct alternative:

`int_(-1)^1 x^3 "e"^(x^4)  "d"x` is


If `int (3"e"^x - 5"e"^-x)/(4"e"6x + 5"e"^-x)"d"x` = ax + b log |4ex + 5e –x| + C, then ______.


If x = `int_0^y "dt"/sqrt(1 + 9"t"^2)` and `("d"^2y)/("d"x^2)` = ay, then a equal to ______.


Evaluate the following:

`int ((x^2 + 2))/(x + 1) "d"x`


`int (cos2x - cos 2theta)/(cosx - costheta) "d"x` is equal to ______.


What is the result of a definite integral?


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×