हिंदी

Π ∫ 0 X Tan X Sec X + Tan X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x + \tan x} dx\]

योग
Advertisements

उत्तर

\[Let I = \int_0^\pi \frac{x \tan x}{sec x + \tan x} d x ...........(1)\]
\[ = \int_0^\pi \frac{\left( \pi - x \right) \tan\left( \pi - x \right)}{sec\left( \pi - x \right) + \tan\left( \pi - x \right)} d x\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\left( \pi - x \right) \tan x}{\sec x + \tan x} d x ................(2)\]

Adding (1) and (2) we get

\[2I = \int_0^\pi \frac{\pi \tan x}{\sec x + \tan x} d x\]

\[ = \pi \int_0^\pi \frac{sinx}{1 + sin x}dx\]

\[ = \pi \int_0^\pi \frac{1 + sin x - 1}{1 + sin x}dx\]

\[ = \pi \int_0^\pi \left[ 1 - \frac{1}{1 + sinx} \right]dx\]

\[ = \pi \left[ x \right]_0^\pi - \pi \int_0^\pi \frac{1}{1 + \frac{2\tan\frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]

\[ = \pi^2 - \pi \int_0^\pi \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2\tan\frac{x}{2}}dx\]

\[ = \pi^2 - \pi \int_0^\pi \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{\left( 1 + \tan\frac{x}{2} \right)^2}dx\]

\[ = \pi^2 + \pi \left[ \frac{2}{1 + \tan\frac{x}{2}} \right]_0^\pi \]

\[ = \pi^2 + \pi\left( 0 - 2 \right)\]

\[ = \pi^2 - 2\pi\]

\[ = \pi\left( \pi - 2 \right)\]

\[\text{Hence }I = \frac{\pi}{2}\left( \pi - 2 \right)\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 51 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_{- 1}^1 \frac{1}{1 + x^2} dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \sin x} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} x \cos\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} x^2 \cos^2 x\ dx\]

\[\int\limits_1^2 \left( \frac{x - 1}{x^2} \right) e^x dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{4} \left( a^2 \cos^2 x + b^2 \sin^2 x \right)dx\]

\[\int_0^1 \frac{1}{1 + 2x + 2 x^2 + 2 x^3 + x^4}dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{2x}{1 + x^4} dx\]

\[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int_0^\frac{1}{2} \frac{x \sin^{- 1} x}{\sqrt{1 - x^2}}dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{x \sin x}{1 + \sin x} dx\]

If f(x) is a continuous function defined on [−aa], then prove that 

\[\int\limits_{- a}^a f\left( x \right) dx = \int\limits_0^a \left\{ f\left( x \right) + f\left( - x \right) \right\} dx\]

\[\int\limits_0^3 \left( x + 4 \right) dx\]

\[\int\limits_1^3 \left( 3x - 2 \right) dx\]

\[\int\limits_0^5 \left( x + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 + x \right) dx\]

\[\int\limits_0^3 \left( 2 x^2 + 3x + 5 \right) dx\]

\[\int\limits_0^5 \left( x + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \log \tan x\ dx .\]

If \[f\left( x \right) = \int_0^x t\sin tdt\], the write the value of \[f'\left( x \right)\]


Write the coefficient abc of which the value of the integral

\[\int\limits_{- 3}^3 \left( a x^2 + bx + c \right) dx\] is independent.

The value of \[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x + \cos x} dx\] is __________ .


\[\int\limits_0^\infty \frac{1}{1 + e^x} dx\]  equals


\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1}{1 + \sqrt{\cot}x} dx\] is

\[\int\limits_{- 1}^1 \left| 1 - x \right| dx\]  is equal to

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \cot^3 x} dx\]  is equal to

\[\int\limits_{\pi/3}^{\pi/2} \frac{\sqrt{1 + \cos x}}{\left( 1 - \cos x \right)^{5/2}} dx\]


\[\int\limits_0^1 x \left( \tan^{- 1} x \right)^2 dx\]


\[\int\limits_1^3 \left| x^2 - 4 \right| dx\]


\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin^9 x dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \cot^7 x} dx\]


\[\int\limits_0^\pi x \sin x \cos^4 x dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_0^1 "e"^(2x)  "d"x`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_0^1 x"e"^(x^2)  "d"x`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_(-1)^1 (2x + 3)/(x^2 + 3x + 7)  "d"x`


Evaluate the following:

`Γ (9/2)`


Evaluate the following integrals as the limit of the sum:

`int_1^3 x  "d"x`


Choose the correct alternative:

`int_(-1)^1 x^3 "e"^(x^4)  "d"x` is


Evaluate `int (3"a"x)/("b"^2 + "c"^2x^2) "d"x`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×