हिंदी

Π ∫ 0 X Tan X Sec X + Tan X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x + \tan x} dx\]

योग
Advertisements

उत्तर

\[Let I = \int_0^\pi \frac{x \tan x}{sec x + \tan x} d x ...........(1)\]
\[ = \int_0^\pi \frac{\left( \pi - x \right) \tan\left( \pi - x \right)}{sec\left( \pi - x \right) + \tan\left( \pi - x \right)} d x\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\left( \pi - x \right) \tan x}{\sec x + \tan x} d x ................(2)\]

Adding (1) and (2) we get

\[2I = \int_0^\pi \frac{\pi \tan x}{\sec x + \tan x} d x\]

\[ = \pi \int_0^\pi \frac{sinx}{1 + sin x}dx\]

\[ = \pi \int_0^\pi \frac{1 + sin x - 1}{1 + sin x}dx\]

\[ = \pi \int_0^\pi \left[ 1 - \frac{1}{1 + sinx} \right]dx\]

\[ = \pi \left[ x \right]_0^\pi - \pi \int_0^\pi \frac{1}{1 + \frac{2\tan\frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]

\[ = \pi^2 - \pi \int_0^\pi \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2\tan\frac{x}{2}}dx\]

\[ = \pi^2 - \pi \int_0^\pi \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{\left( 1 + \tan\frac{x}{2} \right)^2}dx\]

\[ = \pi^2 + \pi \left[ \frac{2}{1 + \tan\frac{x}{2}} \right]_0^\pi \]

\[ = \pi^2 + \pi\left( 0 - 2 \right)\]

\[ = \pi^2 - 2\pi\]

\[ = \pi\left( \pi - 2 \right)\]

\[\text{Hence }I = \frac{\pi}{2}\left( \pi - 2 \right)\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 51 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_0^\infty e^{- x} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \left( \sin x + \cos x \right) dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x}{1 + x} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{1 + \sin x}\ dx\]

Evaluate the following definite integrals:

\[\int_0^\frac{\pi}{2} x^2 \sin\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{2x + 3}{5 x^2 + 1} dx\]

\[\int\limits_0^1 \sqrt{x \left( 1 - x \right)} dx\]

\[\int\limits_0^4 \frac{1}{\sqrt{4x - x^2}} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin^3 x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{a^2 \sin^2 x + b^2 \cos^2 x} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin 2x \tan^{- 1} \left( \sin x \right) dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\cos x}{\left( \cos\frac{x}{2} + \sin\frac{x}{2} \right)^n}dx\]

\[\int\limits_1^4 f\left( x \right) dx, where\ f\left( x \right) = \begin{cases}4x + 3 & , & \text{if }1 \leq x \leq 2 \\3x + 5 & , & \text{if }2 \leq x \leq 4\end{cases}\]

 


\[\int\limits_0^9 f\left( x \right) dx, where f\left( x \right) \begin{cases}\sin x & , & 0 \leq x \leq \pi/2 \\ 1 & , & \pi/2 \leq x \leq 3 \\ e^{x - 3} & , & 3 \leq x \leq 9\end{cases}\]

\[\int_0^{2\pi} \cos^{- 1} \left( \cos x \right)dx\]

\[\int\limits_0^5 \frac{\sqrt[4]{x + 4}}{\sqrt[4]{x + 4} + \sqrt[4]{9 - x}} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{\log\left( 1 + x \right)}{1 + x^2} dx\]

 


\[\int\limits_0^\pi \frac{x \sin x}{1 + \sin x} dx\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin^3 x\ dx\]

\[\int\limits_{- \pi/4}^{\pi/4} \sin^2 x\ dx\]

If f is an integrable function, show that

\[\int\limits_{- a}^a f\left( x^2 \right) dx = 2 \int\limits_0^a f\left( x^2 \right) dx\]


\[\int\limits_1^4 \left( x^2 - x \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} \tan^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^3 \frac{1}{x^2 + 9} dx .\]

\[\int\limits_a^b \frac{f\left( x \right)}{f\left( x \right) + f\left( a + b - x \right)} dx .\]

Evaluate : 

\[\int\limits_2^3 3^x dx .\]

If \[\left[ \cdot \right] and \left\{ \cdot \right\}\] denote respectively the greatest integer and fractional part functions respectively, evaluate the following integrals:

\[\int\limits_0^{\pi/4} \sin \left\{ x \right\} dx\]

 


\[\int\limits_0^\pi \cos 2x \log \sin x dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin^2 x}{\sin x + \cos x} dx\]


\[\int\limits_{- \pi}^\pi x^{10} \sin^7 x dx\]


\[\int\limits_1^4 \left( x^2 + x \right) dx\]


Find : `∫_a^b logx/x` dx


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_0^1 x"e"^(x^2)  "d"x`


Evaluate the following:

`Γ (9/2)`


Evaluate `int (x^2 + x)/(x^4 - 9) "d"x`


`int "e"^x ((1 - x)/(1 + x^2))^2  "d"x` is equal to ______.


`int x^9/(4x^2 + 1)^6  "d"x` is equal to ______.


What is the meaning of an indefinite integral?


What is an antiderivative of \[2x+1\]?


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×