हिंदी

Π ∫ 0 X a 2 − Cos 2 X D X , a > 1

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{a^2 - \cos^2 x} dx, a > 1\]

योग
Advertisements

उत्तर

\[Let I = \int_0^\pi \frac{x}{a^2 - \cos^2 x} d x ..............(1)\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{a^2 - \cos^2 \left( \pi - x \right)} d x \]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{a^2 - \cos^2 x} d x ...............(2)\]

Adding (1) and (2)

\[2I = \int_0^\pi \frac{\pi}{a^2 - \cos^2 x} d x \]

\[ = \frac{\pi}{2a} \int_0^\pi \left[ \frac{1}{a - cosx} + \frac{1}{a + cosx} \right] dx\]

\[ = \frac{\pi}{2a} \int_0^\pi \left[ \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{\left( a - 1 \right) + \left( a + 1 \right) \tan^2 \frac{x}{2}} + \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{\left( a + 1 \right) + \left( a - 1 \right) \tan^2 \frac{x}{2}} \right]dx\]

\[Let, \tan\frac{x}{2} = t, then \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2} dx = dt\]

\[2I = \frac{\pi}{a} \int_0^\infty \left[ \frac{1}{\left( a - 1 \right) + \left( a + 1 \right) t^2} + \frac{1}{\left( a + 1 \right) + \left( a - 1 \right) t^2} \right] dt\]

\[ = \frac{\pi}{a\sqrt{\left( a^2 - 1 \right)}} \left[ \tan^{- 1} \sqrt{\frac{a + 1}{a - 1}}t + \tan^{- 1} \sqrt{\frac{a - 1}{a + 1}}t \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{a\sqrt{\left( a^2 - 1 \right)}}\left[ \frac{\pi}{2} + \frac{\pi}{2} \right]\]

\[ = \frac{\pi^2}{a\sqrt{\left( a^2 - 1 \right)}}\]

\[ \therefore I = \frac{\pi^2}{2a\sqrt{\left( a^2 - 1 \right)}}\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 50 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_0^\infty e^{- x} dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \sin x} dx\]

\[\int\limits_0^1 \sqrt{x \left( 1 - x \right)} dx\]

\[\int\limits_1^2 \frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\limits_1^2 \frac{1}{x \left( 1 + \log x \right)^2} dx\]

\[\int\limits_0^1 x e^{x^2} dx\]

\[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} \left( \sqrt{\tan}x + \sqrt{\cot}x \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} x^2 \sin\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^{( \pi )^{2/3}} \sqrt{x} \cos^2 x^{3/2} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^5 x\ dx\]

\[\int\limits_0^9 f\left( x \right) dx, where f\left( x \right) \begin{cases}\sin x & , & 0 \leq x \leq \pi/2 \\ 1 & , & \pi/2 \leq x \leq 3 \\ e^{x - 3} & , & 3 \leq x \leq 9\end{cases}\]

Evaluate the following integral:

\[\int\limits_{- 3}^3 \left| x + 1 \right| dx\]

\[\int\limits_0^\infty \frac{\log x}{1 + x^2} dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{x \sin x}{1 + \sin x} dx\]

\[\int\limits_{- 1}^1 \log\left( \frac{2 - x}{2 + x} \right) dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int_{- 1}^1 \left| xcos\pi x \right|dx\]

 


If f(2a − x) = −f(x), prove that

\[\int\limits_0^{2a} f\left( x \right) dx = 0 .\]

\[\int\limits_0^3 \left( x + 4 \right) dx\]

\[\int\limits_3^5 \left( 2 - x \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos x\ dx\]

\[\int\limits_1^4 \left( 3 x^2 + 2x \right) dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( 3 x^2 - 2 \right) dx\]

\[\int\limits_1^3 \left( 2 x^2 + 5x \right) dx\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^4 \frac{1}{\sqrt{16 - x^2}} dx .\]

\[\int\limits_{- 1}^1 x\left| x \right| dx .\]

\[\int\limits_0^2 \left[ x \right] dx .\]

\[\int\limits_0^1 2^{x - \left[ x \right]} dx\]

If \[\left[ \cdot \right] and \left\{ \cdot \right\}\] denote respectively the greatest integer and fractional part functions respectively, evaluate the following integrals:

\[\int\limits_0^{\pi/4} \sin \left\{ x \right\} dx\]

 


The value of \[\int\limits_{- \pi}^\pi \sin^3 x \cos^2 x\ dx\] is 

 


\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1}{\sin 2x} dx\]  is equal to

The value of \[\int\limits_0^{\pi/2} \log\left( \frac{4 + 3 \sin x}{4 + 3 \cos x} \right) dx\] is 

 


\[\int\limits_1^2 \frac{1}{x^2} e^{- 1/x} dx\]


\[\int\limits_{\pi/3}^{\pi/2} \frac{\sqrt{1 + \cos x}}{\left( 1 - \cos x \right)^{5/2}} dx\]


Evaluate the following integrals :-

\[\int_2^4 \frac{x^2 + x}{\sqrt{2x + 1}}dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_0^3 ("e"^x "d"x)/(1 + "e"^x)`


Evaluate the following integrals as the limit of the sum:

`int_1^3 (2x + 3)  "d"x`


What is an antiderivative of \[2x+1\]?


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×