हिंदी

Π ∫ 0 X 1 + Cos α Sin X D X , 0 < α < π

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx, 0 < \alpha < \pi\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{We have}, \]

\[ I = \int_0^\pi \frac{x}{1 + \cos\alpha \sin x} d x . . . . . \left( 1 \right)\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos\alpha \sin\left( \pi - x \right)}dx\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos\alpha \sin x}dx . . . . . \left( 2 \right)\]

\[\text{Adding} \left( 1 \right) and \left( 2 \right) \text{we get}, \]

\[2I = \int_0^\pi \frac{x + \pi - x}{1 + \cos\alpha \sin x} d x\]

\[ \Rightarrow I = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha\ sinx} dx\]

\[= \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha sinx}\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha \frac{2\tan\frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2\cos\alpha \tan \frac{x}{2}}dx\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2\cos\alpha \tan \frac{x}{2}}dx\]

\[\text{Putting }\tan\frac{x}{2} = t\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 x dx = dt\]

\[\text{When }x \to 0; t \to 0\]

\[\text{and }x \to \pi; t \to \infty \]

\[ \therefore I = \frac{\pi}{2} \int_0^\infty \frac{2}{1 + t^2 + 2\cos\alpha t}dt\]

\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\infty \frac{2}{\left( t + \cos\alpha \right)^2 - \cos^2 \alpha + 1}dt\]

\[ = \pi \int_0^\infty \frac{1}{\left( t + \cos\alpha \right)^2 + \sin^2 \alpha}dt\]

\[ = \pi \left[ \frac{1}{\sin \alpha} \tan^{- 1} \left( \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right) \right]_0^1 \]

\[ = \frac{\pi}{sin\alpha}\left[ \tan^{- 1} \left( \infty \right) - \tan^{- 1} \left( \cot\alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi}{sin\alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left( \tan\left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi\alpha}{sin\alpha}\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Exercise 20.5 [पृष्ठ ९५]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Exercise 20.5 | Q 16 | पृष्ठ ९५

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_{- 2}^3 \frac{1}{x + 7} dx\]

\[\int\limits_0^{1/2} \frac{1}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \left( \sin x + \cos x \right) dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x}{1 + x} dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \sin x} dx\]

\[\int\limits_1^2 \left( \frac{x - 1}{x^2} \right) e^x dx\]

\[\int\limits_1^2 \frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int_0^{2\pi} \sqrt{1 + \sin\frac{x}{2}}dx\]

\[\int_0^1 x\log\left( 1 + 2x \right)dx\]

\[\int\limits_2^4 \frac{x}{x^2 + 1} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{5 \cos x + 3 \sin x} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin x \cos x}{1 + \sin^4 x} dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{5 + 3 \cos x} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{x + \sin x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\limits_0^a x \sqrt{\frac{a^2 - x^2}{a^2 + x^2}} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin x \cos x}{\cos^2 x + 3 \cos x + 2} dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int\limits_{- 2}^2 \left| 2x + 3 \right| dx\]

\[\int_{- \frac{\pi}{4}}^\frac{\pi}{2} \sin x\left| \sin x \right|dx\]

 


\[\int_{- \frac{\pi}{2}}^\frac{\pi}{2} \left( 2\sin\left| x \right| + \cos\left| x \right| \right)dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{\log\left( 1 + x \right)}{1 + x^2} dx\]

 


\[\int\limits_{- 1}^1 \left( x + 3 \right) dx\]

\[\int\limits_1^3 \left( 2x + 3 \right) dx\]

\[\int\limits_1^2 x^2 dx\]

\[\int\limits_1^4 \left( x^2 - x \right) dx\]

Evaluate : 

\[\int\limits_2^3 3^x dx .\]

If \[\left[ \cdot \right] and \left\{ \cdot \right\}\] denote respectively the greatest integer and fractional part functions respectively, evaluate the following integrals:

\[\int\limits_0^{\pi/4} \sin \left\{ x \right\} dx\]

 


\[\int_0^\frac{\pi^2}{4} \frac{\sin\sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\] equals


\[\int\limits_0^\infty \log\left( x + \frac{1}{x} \right) \frac{1}{1 + x^2} dx =\] 

\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x}{1 + x} dx\]


\[\int\limits_0^1 \left| \sin 2\pi x \right| dx\]


\[\int\limits_0^a \frac{\sqrt{x}}{\sqrt{x} + \sqrt{a - x}} dx\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{x \sin x}{1 + \cos^2 x} dx\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx\]


\[\int\limits_2^3 e^{- x} dx\]


\[\int\limits_0^3 \left( x^2 + 1 \right) dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^"e" ("d"x)/(x(1 + logx)^3`


Evaluate the following:

`int_1^4` f(x) dx where f(x) = `{{:(4x + 3",", 1 ≤ x ≤ 2),(3x + 5",", 2 < x ≤ 4):}`


Choose the correct alternative:

If f(x) is a continuous function and a < c < b, then `int_"a"^"c" f(x)  "d"x + int_"c"^"b" f(x)  "d"x` is


Choose the correct alternative:

The value of `int_(- pi/2)^(pi/2) cos  x  "d"x` is


Which notation represents a definite integral?


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×