हिंदी

Π ∫ 0 X 1 + Cos α Sin X D X , 0 < α < π

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx, 0 < \alpha < \pi\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{We have}, \]

\[ I = \int_0^\pi \frac{x}{1 + \cos\alpha \sin x} d x . . . . . \left( 1 \right)\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos\alpha \sin\left( \pi - x \right)}dx\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos\alpha \sin x}dx . . . . . \left( 2 \right)\]

\[\text{Adding} \left( 1 \right) and \left( 2 \right) \text{we get}, \]

\[2I = \int_0^\pi \frac{x + \pi - x}{1 + \cos\alpha \sin x} d x\]

\[ \Rightarrow I = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha\ sinx} dx\]

\[= \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha sinx}\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha \frac{2\tan\frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2\cos\alpha \tan \frac{x}{2}}dx\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2\cos\alpha \tan \frac{x}{2}}dx\]

\[\text{Putting }\tan\frac{x}{2} = t\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 x dx = dt\]

\[\text{When }x \to 0; t \to 0\]

\[\text{and }x \to \pi; t \to \infty \]

\[ \therefore I = \frac{\pi}{2} \int_0^\infty \frac{2}{1 + t^2 + 2\cos\alpha t}dt\]

\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\infty \frac{2}{\left( t + \cos\alpha \right)^2 - \cos^2 \alpha + 1}dt\]

\[ = \pi \int_0^\infty \frac{1}{\left( t + \cos\alpha \right)^2 + \sin^2 \alpha}dt\]

\[ = \pi \left[ \frac{1}{\sin \alpha} \tan^{- 1} \left( \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right) \right]_0^1 \]

\[ = \frac{\pi}{sin\alpha}\left[ \tan^{- 1} \left( \infty \right) - \tan^{- 1} \left( \cot\alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi}{sin\alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left( \tan\left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi\alpha}{sin\alpha}\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Exercise 20.5 [पृष्ठ ९५]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Exercise 20.5 | Q 16 | पृष्ठ ९५

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_0^{\pi/2} \left( \sin x + \cos x \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^2 x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^4\ x\ dx\]

 


\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{1 + \sin x}\ dx\]

\[\int\limits_{\pi/2}^\pi e^x \left( \frac{1 - \sin x}{1 - \cos x} \right) dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1}{\sqrt{1 + x} - \sqrt{x}} dx\]

\[\int\limits_0^\pi \left( \sin^2 \frac{x}{2} - \cos^2 \frac{x}{2} \right) dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{4} \left( \tan x + \cot x \right)^{- 2} dx\]

\[\int\limits_2^4 \frac{x}{x^2 + 1} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{\sin \phi} \cos^5 \phi\ d\phi\]

 


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin \theta}{\sqrt{1 + \cos \theta}} d\theta\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} x^2 \sin\ x\ dx\]

\[\int\limits_1^2 \frac{1}{x \left( 1 + \log x \right)^2} dx\]

\[\int\limits_0^1 \left( \cos^{- 1} x \right)^2 dx\]

\[\int_0^\pi \cos x\left| \cos x \right|dx\]

Evaluate each of the following integral:

\[\int_a^b \frac{x^\frac{1}{n}}{x^\frac{1}{n} + \left( a + b - x \right)^\frac{1}{n}}dx, n \in N, n \geq 2\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin^{3/2} x}{\sin^{3/2} x + \cos^{3/2} x} dx\]

\[\int\limits_0^a \frac{1}{x + \sqrt{a^2 - x^2}} dx\]

If f is an integrable function, show that

\[\int\limits_{- a}^a x f\left( x^2 \right) dx = 0\]

 


\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin x\ dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 - x \right) dx\]

\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1}{\sin 2x} dx\]  is equal to

\[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} x dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/3} \frac{\cos x}{3 + 4 \sin x} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/4} \sin 2x \sin 3x dx\]


\[\int\limits_1^2 \frac{1}{x^2} e^{- 1/x} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \cot^7 x} dx\]


\[\int\limits_0^{2\pi} \cos^7 x dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{2 \cos x + 4 \sin x} dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_0^1 x"e"^(x^2)  "d"x`


Evaluate the following:

`int_0^2 "f"(x)  "d"x` where f(x) = `{{:(3 - 2x - x^2",", x ≤ 1),(x^2 + 2x - 3",", 1 < x ≤ 2):}`


Evaluate the following:

f(x) = `{{:("c"x",", 0 < x < 1),(0",",  "otherwise"):}` Find 'c" if `int_0^1 "f"(x)  "d"x` = 2


Evaluate the following using properties of definite integral:

`int_0^1 x/((1 - x)^(3/4))  "d"x`


Choose the correct alternative:

`int_0^oo x^4"e"^-x  "d"x` is


`int x^9/(4x^2 + 1)^6  "d"x` is equal to ______.


Which integral has lower and upper limits?


What is an antiderivative of \[x\]?


Evaluate \[\int_{1}^{3}(2x+1)\,dx\].


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×