हिंदी

Π ∫ 0 X 1 + Cos α Sin X D X , 0 < α < π

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx, 0 < \alpha < \pi\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{We have}, \]

\[ I = \int_0^\pi \frac{x}{1 + \cos\alpha \sin x} d x . . . . . \left( 1 \right)\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos\alpha \sin\left( \pi - x \right)}dx\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos\alpha \sin x}dx . . . . . \left( 2 \right)\]

\[\text{Adding} \left( 1 \right) and \left( 2 \right) \text{we get}, \]

\[2I = \int_0^\pi \frac{x + \pi - x}{1 + \cos\alpha \sin x} d x\]

\[ \Rightarrow I = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha\ sinx} dx\]

\[= \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha sinx}\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha \frac{2\tan\frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2\cos\alpha \tan \frac{x}{2}}dx\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2\cos\alpha \tan \frac{x}{2}}dx\]

\[\text{Putting }\tan\frac{x}{2} = t\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 x dx = dt\]

\[\text{When }x \to 0; t \to 0\]

\[\text{and }x \to \pi; t \to \infty \]

\[ \therefore I = \frac{\pi}{2} \int_0^\infty \frac{2}{1 + t^2 + 2\cos\alpha t}dt\]

\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\infty \frac{2}{\left( t + \cos\alpha \right)^2 - \cos^2 \alpha + 1}dt\]

\[ = \pi \int_0^\infty \frac{1}{\left( t + \cos\alpha \right)^2 + \sin^2 \alpha}dt\]

\[ = \pi \left[ \frac{1}{\sin \alpha} \tan^{- 1} \left( \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right) \right]_0^1 \]

\[ = \frac{\pi}{sin\alpha}\left[ \tan^{- 1} \left( \infty \right) - \tan^{- 1} \left( \cot\alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi}{sin\alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left( \tan\left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi\alpha}{sin\alpha}\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Exercise 20.5 [पृष्ठ ९५]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Exercise 20.5 | Q 16 | पृष्ठ ९५

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_0^\infty \frac{1}{a^2 + b^2 x^2} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{x}{x + 1} dx\]

\[\int\limits_1^2 \log\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^{2\pi} e^{x/2} \sin\left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{4} \right) dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{\sqrt{\tan^{- 1} x}}{1 + x^2} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} \left( \sqrt{\tan}x + \sqrt{\cot}x \right) dx\]

\[\int\limits_0^1 \left( \cos^{- 1} x \right)^2 dx\]

\[\int\limits_{- a}^a \sqrt{\frac{a - x}{a + x}} dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\tan x}{1 + m^2 \tan^2 x}dx\]

\[\int_{- 2}^2 x e^\left| x \right| dx\]

Evaluate each of the following integral:

\[\int_a^b \frac{x^\frac{1}{n}}{x^\frac{1}{n} + \left( a + b - x \right)^\frac{1}{n}}dx, n \in N, n \geq 2\]


\[\int\limits_0^a \frac{1}{x + \sqrt{a^2 - x^2}} dx\]

\[\int\limits_0^\pi x \sin^3 x\ dx\]

If f is an integrable function, show that

\[\int\limits_{- a}^a x f\left( x^2 \right) dx = 0\]

 


\[\int\limits_0^5 \left( x + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_0^2 e^x dx\]

\[\int\limits_a^b \cos\ x\ dx\]

\[\int\limits_2^3 x^2 dx\]

\[\int\limits_1^4 \left( x^2 - x \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^1 \frac{2x}{1 + x^2} dx\]

If \[\int_0^a \frac{1}{4 + x^2}dx = \frac{\pi}{8}\] , find the value of a.


\[\int\limits_0^1 \left\{ x \right\} dx,\] where {x} denotes the fractional part of x.  

 

\[\int\limits_1^2 \log_e \left[ x \right] dx .\]

The value of \[\int\limits_0^{2\pi} \sqrt{1 + \sin\frac{x}{2}}dx\] is 


Evaluate : \[\int\limits_0^{2\pi} \cos^5 x dx\] .


\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x}{1 + x} dx\]


\[\int\limits_0^\pi \sin^3 x\left( 1 + 2 \cos x \right) \left( 1 + \cos x \right)^2 dx\]


\[\int\limits_0^\infty \frac{x}{\left( 1 + x \right)\left( 1 + x^2 \right)} dx\]


\[\int\limits_0^1 x \left( \tan^{- 1} x \right)^2 dx\]


\[\int\limits_1^3 \left| x^2 - 2x \right| dx\]


\[\int\limits_{- 1/2}^{1/2} \cos x \log\left( \frac{1 + x}{1 - x} \right) dx\]


\[\int\limits_0^{2\pi} \cos^7 x dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{2 \cos x + 4 \sin x} dx\]


\[\int\limits_{- 1}^1 e^{2x} dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^2 (x - 1)/x^2  "d"x`


Evaluate the following integrals as the limit of the sum:

`int_0^1 (x + 4)  "d"x`


Verify the following:

`int (2x + 3)/(x^2 + 3x) "d"x = log|x^2 + 3x| + "C"`


Given `int "e"^"x" (("x" - 1)/("x"^2)) "dx" = "e"^"x" "f"("x") + "c"`. Then f(x) satisfying the equation is:


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×