हिंदी

Π ∫ 0 X 1 + Cos α Sin X D X , 0 < α < π - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx, 0 < \alpha < \pi\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{We have}, \]

\[ I = \int_0^\pi \frac{x}{1 + \cos\alpha \sin x} d x . . . . . \left( 1 \right)\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos\alpha \sin\left( \pi - x \right)}dx\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos\alpha \sin x}dx . . . . . \left( 2 \right)\]

\[\text{Adding} \left( 1 \right) and \left( 2 \right) \text{we get}, \]

\[2I = \int_0^\pi \frac{x + \pi - x}{1 + \cos\alpha \sin x} d x\]

\[ \Rightarrow I = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha\ sinx} dx\]

\[= \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha sinx}\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha \frac{2\tan\frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2\cos\alpha \tan \frac{x}{2}}dx\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2\cos\alpha \tan \frac{x}{2}}dx\]

\[\text{Putting }\tan\frac{x}{2} = t\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 x dx = dt\]

\[\text{When }x \to 0; t \to 0\]

\[\text{and }x \to \pi; t \to \infty \]

\[ \therefore I = \frac{\pi}{2} \int_0^\infty \frac{2}{1 + t^2 + 2\cos\alpha t}dt\]

\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\infty \frac{2}{\left( t + \cos\alpha \right)^2 - \cos^2 \alpha + 1}dt\]

\[ = \pi \int_0^\infty \frac{1}{\left( t + \cos\alpha \right)^2 + \sin^2 \alpha}dt\]

\[ = \pi \left[ \frac{1}{\sin \alpha} \tan^{- 1} \left( \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right) \right]_0^1 \]

\[ = \frac{\pi}{sin\alpha}\left[ \tan^{- 1} \left( \infty \right) - \tan^{- 1} \left( \cot\alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi}{sin\alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left( \tan\left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi\alpha}{sin\alpha}\]

shaalaa.com
Definite Integrals
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 20: Definite Integrals - Exercise 20.5 [पृष्ठ ९५]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 20 Definite Integrals
Exercise 20.5 | Q 16 | पृष्ठ ९५

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/4} cosec\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \left( a^2 \cos^2 x + b^2 \sin^2 x \right) dx\]

\[\int\limits_1^2 \frac{x + 3}{x \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{2x + 3}{5 x^2 + 1} dx\]

\[\int\limits_1^2 \frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin^3 x\ dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{2x}{1 + x^4} dx\]

\[\int_0^\frac{1}{2} \frac{x \sin^{- 1} x}{\sqrt{1 - x^2}}dx\]

\[\int\limits_0^1 x \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx\]

\[\int\limits_0^a \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin^{3/2} x}{\sin^{3/2} x + \cos^{3/2} x} dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x \ cosec x} dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int_{- a}^a \log\left( \frac{a - \sin\theta}{a + \sin\theta} \right)d\theta\]

If f(2a − x) = −f(x), prove that

\[\int\limits_0^{2a} f\left( x \right) dx = 0 .\]

\[\int\limits_0^5 \left( x + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_1^2 \left( x^2 - 1 \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin x\ dx\]

\[\int\limits_1^4 \left( x^2 - x \right) dx\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \cos^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin^3 x\ dx .\]

If \[\int_0^a \frac{1}{4 + x^2}dx = \frac{\pi}{8}\] , find the value of a.


Write the coefficient abc of which the value of the integral

\[\int\limits_{- 3}^3 \left( a x^2 + bx + c \right) dx\] is independent.

Evaluate : 

\[\int\limits_2^3 3^x dx .\]

The value of \[\int\limits_0^{2\pi} \sqrt{1 + \sin\frac{x}{2}}dx\] is 


\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{a + b \cos x} dx =\]

\[\int\limits_0^\pi \sin^3 x\left( 1 + 2 \cos x \right) \left( 1 + \cos x \right)^2 dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/4} \sin 2x \sin 3x dx\]


\[\int\limits_0^1 \left| 2x - 1 \right| dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \tan^3 x} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{dx}{4 \cos x + 2 \sin x}dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_0^1 x"e"^(x^2)  "d"x`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^"e" ("d"x)/(x(1 + logx)^3`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^2 (x - 1)/x^2  "d"x`


Evaluate the following:

f(x) = `{{:("c"x",", 0 < x < 1),(0",",  "otherwise"):}` Find 'c" if `int_0^1 "f"(x)  "d"x` = 2


Choose the correct alternative:

`int_0^1 (2x + 1)  "d"x` is


Choose the correct alternative:

`int_0^oo "e"^(-2x)  "d"x` is


Choose the correct alternative:

`int_(-1)^1 x^3 "e"^(x^4)  "d"x` is


Choose the correct alternative:

`int_0^oo x^4"e"^-x  "d"x` is


Evaluate `int (3"a"x)/("b"^2 + "c"^2x^2) "d"x`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×