हिंदी

Π ∫ 0 X Sin X 1 + Sin X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x \sin x}{1 + \sin x} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[Let I = \int_0^\pi \frac{x \sin x}{1 + \sin x} d x ................(1)\]
\[ = \int_0^\pi \frac{\left( \pi - x \right)\sin\left( \pi - x \right)}{1 + \sin\left( \pi - x \right)} dx\]
\[ = \int_0^\pi \frac{\left( \pi - x \right) \sin x}{1 + \sin x} d x ...................(2)\]
\[\text{Adding (1) and (2) we get} \]
\[2I = \int_0^\pi \left( x + \pi - x \right)\frac{\sin x}{1 + \sin x} d x \]
\[ = \int_0^\pi \frac{\pi \sin x}{1 + \sin x} d x\]
\[ = \pi \int_0^\pi \frac{1 + sinx - 1}{1 + sinx}dx\]
\[ = \pi \int_0^\pi dx - \pi \int_0^\pi \frac{1}{1 + sinx}dx\]
\[ = \pi \int_0^\pi dx - \pi \int_0^\pi \frac{\left( 1 - sinx \right)}{\left( 1 + sinx \right)\left( 1 - sinx \right)}dx\]
\[ = \pi \int_0^\pi dx - \pi \int_0^\pi \frac{\left( 1 - sinx \right)}{1 - \sin^2 x}dx\]
\[ = \pi \int_0^\pi dx - \pi \int_0^\pi \frac{\left( 1 - sinx \right)}{\cos^2 x}dx\]
\[ = \pi \int_0^\pi dx - \pi \int_0^\pi \left( \sec^2 x - \sec x \tan x \right)dx\]
\[ = \pi \left[ x \right]_0^\pi - \pi \left[ tanx - secx \right]_0^\pi \]
\[ = \pi^2 - \pi\left( 0 + 1 - 0 + 1 \right)\]
\[ = \pi^2 - 2\pi\]
\[Hence\ I = \pi\left( \frac{\pi}{2} - 1 \right)\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Exercise 20.5 [पृष्ठ ९५]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Exercise 20.5 | Q 15 | पृष्ठ ९५

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_0^{1/2} \frac{1}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]

\[\int\limits_2^3 \frac{x}{x^2 + 1} dx\]

\[\int\limits_{\pi/4}^{\pi/2} \cot x\ dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/6} \cos x \cos 2x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} x^2 \sin\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^2 \frac{1}{\sqrt{3 + 2x - x^2}} dx\]

\[\int\limits_0^1 x \left( 1 - x \right)^5 dx\]

\[\int_0^\pi e^{2x} \cdot \sin\left( \frac{\pi}{4} + x \right) dx\]

\[\int\limits_1^2 e^{2x} \left( \frac{1}{x} - \frac{1}{2 x^2} \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\cos x}{1 + \sin^2 x} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx\]

\[\int\limits_{\pi/3}^{\pi/2} \frac{\sqrt{1 + \cos x}}{\left( 1 - \cos x \right)^{3/2}} dx\]

\[\int\limits_0^a x \sqrt{\frac{a^2 - x^2}{a^2 + x^2}} dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\cos x}{\left( \cos\frac{x}{2} + \sin\frac{x}{2} \right)^n}dx\]

If f(2a − x) = −f(x), prove that

\[\int\limits_0^{2a} f\left( x \right) dx = 0 .\]

\[\int\limits_3^5 \left( 2 - x \right) dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 + 4 \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin x\ dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 + x \right) dx\]

\[\int\limits_0^4 \frac{1}{\sqrt{16 - x^2}} dx .\]

\[\int\limits_{- 1}^1 x\left| x \right| dx .\]

If \[\int_0^a \frac{1}{4 + x^2}dx = \frac{\pi}{8}\] , find the value of a.


\[\int\limits_0^2 \left[ x \right] dx .\]

The value of the integral \[\int\limits_0^\infty \frac{x}{\left( 1 + x \right)\left( 1 + x^2 \right)} dx\]

 


The value of the integral \[\int\limits_{- 2}^2 \left| 1 - x^2 \right| dx\] is ________ .


\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin\ 2x\ \log\ \tan x\ dx\]  is equal to 

The value of \[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} \left( \frac{2x - 1}{1 + x - x^2} \right) dx,\] is


\[\int\limits_0^\pi \sin^3 x\left( 1 + 2 \cos x \right) \left( 1 + \cos x \right)^2 dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/4} e^x \sin x dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \left| \sin x - \cos x \right| dx\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x + \tan x} dx\]


\[\int\limits_1^4 \left( x^2 + x \right) dx\]


Evaluate the following:

`int_(-1)^1 "f"(x)  "d"x` where f(x) = `{{:(x",", x ≥ 0),(-x",", x  < 0):}`


Evaluate the following integrals as the limit of the sum:

`int_0^1 (x + 4)  "d"x`


Evaluate `int "dx"/sqrt((x - alpha)(beta - x)), beta > alpha`


If `int (3"e"^x - 5"e"^-x)/(4"e"6x + 5"e"^-x)"d"x` = ax + b log |4ex + 5e –x| + C, then ______.


Verify the following:

`int (2x + 3)/(x^2 + 3x) "d"x = log|x^2 + 3x| + "C"`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×