हिंदी

1 ∫ 0 1 − X 2 X 4 + X 2 + 1 D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx\]
Advertisements

उत्तर

\[Let\, I = \int\frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx\]
\[ = - \int\frac{x^2 - 1}{x^4 + x^2 + 1} dx\]
\[ = - \int\frac{1 - \frac{1}{x^2}}{x^2 + 1 + \frac{1}{x^2}} dx\]
\[ = - \int\frac{1 - \frac{1}{x^2}}{x^2 + 2 + \frac{1}{x^2} - 1} dx\]
\[ = - \int\frac{1 - \frac{1}{x^2}}{\left( x + \frac{1}{x} \right)^2 - 1} dx\]
\[Let, x + \frac{1}{x} = t\]
\[ \Rightarrow \left( 1 - \frac{1}{x^2} \right)dx = dt\]
\[\text{Then integral becomes}, \]
\[I = - \int\frac{1}{t^2 - 1} dt\]
\[ = - \frac{1}{2}\log\left| \frac{t - 1}{t + 1} \right|\]
\[ = \frac{1}{2}\log\left| \frac{t + 1}{t - 1} \right|\]
\[ = \frac{1}{2}\log\left| \frac{x + \frac{1}{x} + 1}{x + \frac{1}{x} - 1} \right|\]
\[ = \frac{1}{2}\log\left| \frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \right|\]
\[i . e . , \int\frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx = \frac{1}{2}\log\left| \frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \right|\]
\[ \Rightarrow \int_0^1 \frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx = \left[ \frac{1}{2}\log\left| \frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \right| \right]_0^1 \]
\[ = \frac{1}{2}\log 3\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Exercise 20.2 [पृष्ठ ३९]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Exercise 20.2 | Q 33 | पृष्ठ ३९

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_{\pi/3}^{\pi/4} \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^4\ x\ dx\]

 


\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{1 + \sin x}\ dx\]

\[\int\limits_0^2 \frac{1}{\sqrt{3 + 2x - x^2}} dx\]

\[\int\limits_1^2 \frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{dx}{a \cos x + b \sin x}a, b > 0\]

\[\int\limits_0^1 \frac{\tan^{- 1} x}{1 + x^2} dx\]

\[\int\limits_4^{12} x \left( x - 4 \right)^{1/3} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} dx\]

\[\int\limits_{- 1}^1 5 x^4 \sqrt{x^5 + 1} dx\]

\[\int\limits_0^{( \pi )^{2/3}} \sqrt{x} \cos^2 x^{3/2} dx\]


\[\int\limits_{- a}^a \sqrt{\frac{a - x}{a + x}} dx\]

\[\int_\frac{1}{3}^1 \frac{\left( x - x^3 \right)^\frac{1}{3}}{x^4}dx\]

\[\int_{- \frac{\pi}{4}}^\frac{\pi}{2} \sin x\left| \sin x \right|dx\]

 


\[\int\limits_0^5 \left( x + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \cos^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{1 - \cos 2x}\ dx .\]

\[\int\limits_a^b \frac{f\left( x \right)}{f\left( x \right) + f\left( a + b - x \right)} dx .\]

If f (a + b − x) = f (x), then \[\int\limits_a^b\] x f (x) dx is equal to


Evaluate: \[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \frac{\cos x}{1 + e^x}dx\] .

 

\[\int\limits_0^1 \cos^{- 1} x dx\]


\[\int\limits_0^1 \cos^{- 1} \left( \frac{1 - x^2}{1 + x^2} \right) dx\]


\[\int\limits_0^\pi \sin^3 x\left( 1 + 2 \cos x \right) \left( 1 + \cos x \right)^2 dx\]


\[\int\limits_0^1 \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/4} \cos^4 x \sin^3 x dx\]


\[\int\limits_0^1 \left( \cos^{- 1} x \right)^2 dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/4} e^x \sin x dx\]


\[\int\limits_0^1 \left| \sin 2\pi x \right| dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \tan^3 x} dx\]


\[\int\limits_0^\pi \cos 2x \log \sin x dx\]


\[\int\limits_0^4 x dx\]


\[\int\limits_1^3 \left( x^2 + 3x \right) dx\]


If f(x) = `{{:(x^2"e"^(-2x)",", x ≥ 0),(0",", "otherwise"):}`, then evaluate `int_0^oo "f"(x) "d"x`


If x = `int_0^y "dt"/sqrt(1 + 9"t"^2)` and `("d"^2y)/("d"x^2)` = ay, then a equal to ______.


What is the result of a definite integral?


Which integral has lower and upper limits?


What is the meaning of an indefinite integral?


What are definite integrals used to find over a fixed interval?


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×