हिंदी

1 ∫ 0 1 − X 2 X 4 + X 2 + 1 D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx\]
Advertisements

उत्तर

\[Let\, I = \int\frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx\]
\[ = - \int\frac{x^2 - 1}{x^4 + x^2 + 1} dx\]
\[ = - \int\frac{1 - \frac{1}{x^2}}{x^2 + 1 + \frac{1}{x^2}} dx\]
\[ = - \int\frac{1 - \frac{1}{x^2}}{x^2 + 2 + \frac{1}{x^2} - 1} dx\]
\[ = - \int\frac{1 - \frac{1}{x^2}}{\left( x + \frac{1}{x} \right)^2 - 1} dx\]
\[Let, x + \frac{1}{x} = t\]
\[ \Rightarrow \left( 1 - \frac{1}{x^2} \right)dx = dt\]
\[\text{Then integral becomes}, \]
\[I = - \int\frac{1}{t^2 - 1} dt\]
\[ = - \frac{1}{2}\log\left| \frac{t - 1}{t + 1} \right|\]
\[ = \frac{1}{2}\log\left| \frac{t + 1}{t - 1} \right|\]
\[ = \frac{1}{2}\log\left| \frac{x + \frac{1}{x} + 1}{x + \frac{1}{x} - 1} \right|\]
\[ = \frac{1}{2}\log\left| \frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \right|\]
\[i . e . , \int\frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx = \frac{1}{2}\log\left| \frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \right|\]
\[ \Rightarrow \int_0^1 \frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx = \left[ \frac{1}{2}\log\left| \frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \right| \right]_0^1 \]
\[ = \frac{1}{2}\log 3\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Exercise 20.2 [पृष्ठ ३९]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Exercise 20.2 | Q 33 | पृष्ठ ३९

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_0^{\pi/2} x^2 \cos^2 x\ dx\]

\[\int\limits_1^3 \frac{\log x}{\left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\limits_1^e \frac{e^x}{x} \left( 1 + x \log x \right) dx\]

\[\int\limits_0^1 \sqrt{x \left( 1 - x \right)} dx\]

\[\int\limits_0^1 x \left( 1 - x \right)^5 dx\]

\[\int\limits_1^2 e^{2x} \left( \frac{1}{x} - \frac{1}{2 x^2} \right) dx\]

\[\int_0^{2\pi} \sqrt{1 + \sin\frac{x}{2}}dx\]

\[\int_\frac{\pi}{6}^\frac{\pi}{3} \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\limits_0^a \frac{x}{\sqrt{a^2 + x^2}} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{a^2 \sin^2 x + b^2 \cos^2 x} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} \sin^3 2t \cos 2t\ dt\]

\[\int\limits_4^9 \frac{\sqrt{x}}{\left( 30 - x^{3/2} \right)^2} dx\]

\[\int_0^\frac{1}{2} \frac{1}{\left( 1 + x^2 \right)\sqrt{1 - x^2}}dx\]

\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1}{1 + \sqrt{\tan x}} dx\]

\[\int\limits_0^\pi x \cos^2 x\ dx\]

If `f` is an integrable function such that f(2a − x) = f(x), then prove that

\[\int\limits_0^{2a} f\left( x \right) dx = 2 \int\limits_0^a f\left( x \right) dx\]

 


\[\int\limits_1^4 \left( x^2 - x \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \log \tan x\ dx .\]

\[\int\limits_0^\sqrt{2} \left[ x^2 \right] dx .\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\cos x}{\left( 2 + \sin x \right)\left( 1 + \sin x \right)} dx\] equals

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{2 + \cos x} dx\] equals


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin x}{\sin x + \cos x} dx\]  equals to

The value of \[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} \left( \frac{2x - 1}{1 + x - x^2} \right) dx,\] is


Evaluate : \[\int e^{2x} \cdot \sin \left( 3x + 1 \right) dx\] .


\[\int\limits_1^5 \frac{x}{\sqrt{2x - 1}} dx\]


\[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} \left( \frac{2x}{1 - x^2} \right) dx\]


\[\int\limits_0^\infty \frac{x}{\left( 1 + x \right)\left( 1 + x^2 \right)} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{x \sin x \cos x}{\sin^4 x + \cos^4 x} dx\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x + \tan x} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{x}{\sin^2 x + \cos^2 x} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{2 \cos x + 4 \sin x} dx\]


\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/2} \frac{\ cosec x \cot x}{1 + {cosec}^2 x} dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_0^1 "e"^(2x)  "d"x`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^2 (x "d"x)/(x^2 + 1)`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_(-1)^1 (2x + 3)/(x^2 + 3x + 7)  "d"x`


Evaluate the following:

`int_0^2 "f"(x)  "d"x` where f(x) = `{{:(3 - 2x - x^2",", x ≤ 1),(x^2 + 2x - 3",", 1 < x ≤ 2):}`


If f(x) = `{{:(x^2"e"^(-2x)",", x ≥ 0),(0",", "otherwise"):}`, then evaluate `int_0^oo "f"(x) "d"x`


Choose the correct alternative:

The value of `int_(- pi/2)^(pi/2) cos  x  "d"x` is


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×