हिंदी

Π ∫ 0 X 1 + Cos α Sin X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx\]

योग
Advertisements

उत्तर

\[We have, \]
\[I = \int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 1 \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin \left( \pi - x \right)} dx ...............\left( \because \int_0^a f\left( x \right)dx = \int_0^a f\left( a - x \right)dx \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 2 \right)\]
Adding (1) and (2), we get

\[2I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ \Rightarrow I = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \frac{2\tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + \cos \alpha 2\tan \frac{x}{2}} dx\]
\[\text{Putting }\tan\frac{x}{2} = t\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2}dx = dt\]
\[\text{When }x \to 0 ; t \to 0\]
\[\text{and }x \to \pi ; t \to \infty \]
Now, integral becomes

\[I = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{1 + t^2 + 2t \cos \alpha} \]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + 1 - \cos^2 \alpha}\]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + \sin^2 \alpha}\]

\[ = \pi \left[ \frac{1}{\sin \alpha} \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha} \left[ \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left( \cot \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left\{ \tan\left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right\} \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi\alpha}{\sin \alpha}\]

\[\]

\[\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 46 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_{- 2}^3 \frac{1}{x + 7} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} \sec x dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} x \cos\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} x^2 \cos\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} x^2 \sin\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} x^2 \cos^2 x\ dx\]

\[\int\limits_1^3 \frac{\log x}{\left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\limits_1^4 \frac{x^2 + x}{\sqrt{2x + 1}} dx\]

\[\int\limits_1^2 \left( \frac{x - 1}{x^2} \right) e^x dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin^3 x\ dx\]

\[\int\limits_0^\pi \left( \sin^2 \frac{x}{2} - \cos^2 \frac{x}{2} \right) dx\]

\[\int\limits_1^2 \frac{1}{x \left( 1 + \log x \right)^2} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\cos x}{1 + \sin^2 x} dx\]

\[\int\limits_0^2 x\sqrt{x + 2}\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{dx}{a \cos x + b \sin x}a, b > 0\]

\[\int\limits_4^{12} x \left( x - 4 \right)^{1/3} dx\]

\[\int\limits_0^\pi 5 \left( 5 - 4 \cos \theta \right)^{1/4} \sin \theta\ d \theta\]

\[\int\limits_0^a \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} dx\]

\[\int\limits_0^a x \sqrt{\frac{a^2 - x^2}{a^2 + x^2}} dx\]

\[\int\limits_1^4 f\left( x \right) dx, where\ f\left( x \right) = \begin{cases}4x + 3 & , & \text{if }1 \leq x \leq 2 \\3x + 5 & , & \text{if }2 \leq x \leq 4\end{cases}\]

 


\[\int\limits_1^4 f\left( x \right) dx, where f\left( x \right) = \begin{cases}7x + 3 & , & \text{if }1 \leq x \leq 3 \\ 8x & , & \text{if }3 \leq x \leq 4\end{cases}\]


Evaluate each of the following integral:

\[\int_a^b \frac{x^\frac{1}{n}}{x^\frac{1}{n} + \left( a + b - x \right)^\frac{1}{n}}dx, n \in N, n \geq 2\]


\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin^3 x\ dx\]

If f(2a − x) = −f(x), prove that

\[\int\limits_0^{2a} f\left( x \right) dx = 0 .\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \log\left( \frac{a - \sin \theta}{a + \sin \theta} \right) d\theta\]

\[\int\limits_1^\sqrt{3} \frac{1}{1 + x^2} dx\]  is equal to ______.

If f (a + b − x) = f (x), then \[\int\limits_a^b\] x f (x) dx is equal to


\[\int\limits_0^4 x\sqrt{4 - x} dx\]


\[\int\limits_1^3 \left| x^2 - 2x \right| dx\]


\[\int\limits_1^3 \left| x^2 - 4 \right| dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{dx}{4 \cos x + 2 \sin x}dx\]


Prove that `int_a^b ƒ ("x") d"x" = int_a^bƒ(a + b - "x") d"x" and "hence evaluate" int_(π/6)^(π/3) (d"x")/(1+sqrt(tan "x")`


Evaluate the following:

`int_0^oo "e"^(-4x) x^4  "d"x`


Evaluate the following:

`int_0^oo "e"^(- x/2) x^5  "d"x`


Choose the correct alternative:

If f(x) is a continuous function and a < c < b, then `int_"a"^"c" f(x)  "d"x + int_"c"^"b" f(x)  "d"x` is


Choose the correct alternative:

The value of `int_(- pi/2)^(pi/2) cos  x  "d"x` is


Choose the correct alternative:

If n > 0, then Γ(n) is


Integrate `((2"a")/sqrt(x) - "b"/x^2 + 3"c"root(3)(x^2))` w.r.t. x


`int (x + 3)/(x + 4)^2 "e"^x  "d"x` = ______.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×