हिंदी

Π ∫ 0 X 1 + Cos α Sin X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx\]

योग
Advertisements

उत्तर

\[We have, \]
\[I = \int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 1 \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin \left( \pi - x \right)} dx ...............\left( \because \int_0^a f\left( x \right)dx = \int_0^a f\left( a - x \right)dx \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 2 \right)\]
Adding (1) and (2), we get

\[2I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ \Rightarrow I = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \frac{2\tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + \cos \alpha 2\tan \frac{x}{2}} dx\]
\[\text{Putting }\tan\frac{x}{2} = t\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2}dx = dt\]
\[\text{When }x \to 0 ; t \to 0\]
\[\text{and }x \to \pi ; t \to \infty \]
Now, integral becomes

\[I = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{1 + t^2 + 2t \cos \alpha} \]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + 1 - \cos^2 \alpha}\]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + \sin^2 \alpha}\]

\[ = \pi \left[ \frac{1}{\sin \alpha} \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha} \left[ \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left( \cot \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left\{ \tan\left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right\} \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi\alpha}{\sin \alpha}\]

\[\]

\[\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 46 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^2 x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/6} \cos x \cos 2x\ dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1}{2 x^2 + x + 1} dx\]

\[\int\limits_0^1 \left( x e^{2x} + \sin\frac{\ pix}{2} \right) dx\]

\[\int\limits_0^{2\pi} e^x \cos\left( \frac{\pi}{4} + \frac{x}{2} \right) dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1}{\sqrt{1 + x} - \sqrt{x}} dx\]

\[\int_0^{2\pi} \sqrt{1 + \sin\frac{x}{2}}dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{24 x^3}{\left( 1 + x^2 \right)^4} dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\cos x}{\left( \cos\frac{x}{2} + \sin\frac{x}{2} \right)^n}dx\]

\[\int_0^\pi \cos x\left| \cos x \right|dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{x \sin x \cos x}{\sin^4 x + \cos^4 x} dx\]

\[\int\limits_0^\pi \log\left( 1 - \cos x \right) dx\]

\[\int\limits_1^2 x^2 dx\]

\[\int\limits_2^3 \left( 2 x^2 + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin x\ dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 - x \right) dx\]

\[\int\limits_0^3 \frac{1}{x^2 + 9} dx .\]

\[\int\limits_0^\pi \cos^5 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^1 \frac{2x}{1 + x^2} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\cos x}{\left( 2 + \sin x \right)\left( 1 + \sin x \right)} dx\] equals

`int_0^1 sqrt((1 - "x")/(1 + "x")) "dx"`


The value of the integral \[\int\limits_0^\infty \frac{x}{\left( 1 + x \right)\left( 1 + x^2 \right)} dx\]

 


If \[I_{10} = \int\limits_0^{\pi/2} x^{10} \sin x\ dx,\]  then the value of I10 + 90I8 is

 


\[\int\limits_0^1 \frac{d}{dx}\left\{ \sin^{- 1} \left( \frac{2x}{1 + x^2} \right) \right\} dx\] is equal to

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{x \sin x \cos x}{\sin^4 x + \cos^4 x} dx\]


\[\int\limits_0^\pi \cos 2x \log \sin x dx\]


\[\int\limits_2^3 \frac{\sqrt{x}}{\sqrt{5 - x} + \sqrt{x}} dx\]


\[\int\limits_0^2 \left( 2 x^2 + 3 \right) dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_0^1 "e"^(2x)  "d"x`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^2 (x "d"x)/(x^2 + 1)`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_(-1)^1 (2x + 3)/(x^2 + 3x + 7)  "d"x`


Evaluate the following integrals as the limit of the sum:

`int_0^1 (x + 4)  "d"x`


Evaluate the following integrals as the limit of the sum:

`int_0^1 x^2  "d"x`


Choose the correct alternative:

`int_(-1)^1 x^3 "e"^(x^4)  "d"x` is


Choose the correct alternative:

Γ(n) is


`int "e"^x ((1 - x)/(1 + x^2))^2  "d"x` is equal to ______.


Find: `int logx/(1 + log x)^2 dx`


What is the result of a definite integral?


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×