हिंदी

Π ∫ 0 X 1 + Cos α Sin X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx\]

योग
Advertisements

उत्तर

\[We have, \]
\[I = \int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 1 \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin \left( \pi - x \right)} dx ...............\left( \because \int_0^a f\left( x \right)dx = \int_0^a f\left( a - x \right)dx \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 2 \right)\]
Adding (1) and (2), we get

\[2I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ \Rightarrow I = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \frac{2\tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + \cos \alpha 2\tan \frac{x}{2}} dx\]
\[\text{Putting }\tan\frac{x}{2} = t\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2}dx = dt\]
\[\text{When }x \to 0 ; t \to 0\]
\[\text{and }x \to \pi ; t \to \infty \]
Now, integral becomes

\[I = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{1 + t^2 + 2t \cos \alpha} \]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + 1 - \cos^2 \alpha}\]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + \sin^2 \alpha}\]

\[ = \pi \left[ \frac{1}{\sin \alpha} \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha} \left[ \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left( \cot \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left\{ \tan\left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right\} \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi\alpha}{\sin \alpha}\]

\[\]

\[\]

shaalaa.com
Definite Integrals
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 20: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 20 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 46 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_{- \pi/4}^{\pi/4} \frac{1}{1 + \sin x} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \left( a^2 \cos^2 x + b^2 \sin^2 x \right) dx\]

\[\int\limits_{- 1}^1 \frac{1}{x^2 + 2x + 5} dx\]

\[\int\limits_0^\pi \left( \sin^2 \frac{x}{2} - \cos^2 \frac{x}{2} \right) dx\]

\[\int_\frac{\pi}{6}^\frac{\pi}{3} \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\limits_0^a \sqrt{a^2 - x^2} dx\]

\[\int\limits_4^{12} x \left( x - 4 \right)^{1/3} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} dx\]

\[\int\limits_0^\pi 5 \left( 5 - 4 \cos \theta \right)^{1/4} \sin \theta\ d \theta\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^5 x\ dx\]

\[\int\limits_0^1 \left( \cos^{- 1} x \right)^2 dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{4} \frac{\sin^2 x \cos^2 x}{\left( \sin^3 x + \cos^3 x \right)^2}dx\]

\[\int_{- 2}^2 x e^\left| x \right| dx\]

\[\int_{- \frac{\pi}{2}}^\frac{\pi}{2} \left( 2\sin\left| x \right| + \cos\left| x \right| \right)dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{\log\left( 1 + x \right)}{1 + x^2} dx\]

 


\[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x \ cosec x} dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int_{- 1}^1 \left| xcos\pi x \right|dx\]

 


\[\int\limits_0^2 \left( x + 3 \right) dx\]

\[\int\limits_2^3 x^2 dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{1 - \cos 2x}\ dx .\]

\[\int\limits_0^\pi \cos^5 x\ dx .\]

\[\int\limits_{- 1}^1 x\left| x \right| dx .\]

Solve each of the following integral:

\[\int_2^4 \frac{x}{x^2 + 1}dx\]

The value of \[\int\limits_0^{2\pi} \sqrt{1 + \sin\frac{x}{2}}dx\] is 


\[\int\limits_0^3 \frac{3x + 1}{x^2 + 9} dx =\]

The value of the integral \[\int\limits_{- 2}^2 \left| 1 - x^2 \right| dx\] is ________ .


\[\int\limits_0^{\pi/2} x \sin x\ dx\]  is equal to

\[\int\limits_1^3 \left| x^2 - 2x \right| dx\]


\[\int\limits_0^\pi x \sin x \cos^4 x dx\]


\[\int\limits_0^1 \cot^{- 1} \left( 1 - x + x^2 \right) dx\]


Evaluate the following using properties of definite integral:

`int_(- pi/4)^(pi/4) x^3 cos^3 x  "d"x`


Evaluate the following using properties of definite integral:

`int_0^(i/2) (sin^7x)/(sin^7x + cos^7x)  "d"x`


Choose the correct alternative:

`int_0^oo "e"^(-2x)  "d"x` is


Choose the correct alternative:

Γ(1) is


If x = `int_0^y "dt"/sqrt(1 + 9"t"^2)` and `("d"^2y)/("d"x^2)` = ay, then a equal to ______.


Evaluate the following:

`int ((x^2 + 2))/(x + 1) "d"x`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×