हिंदी

Π ∫ 0 X 1 + Cos α Sin X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx\]

योग
Advertisements

उत्तर

\[We have, \]
\[I = \int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 1 \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin \left( \pi - x \right)} dx ...............\left( \because \int_0^a f\left( x \right)dx = \int_0^a f\left( a - x \right)dx \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 2 \right)\]
Adding (1) and (2), we get

\[2I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ \Rightarrow I = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \frac{2\tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + \cos \alpha 2\tan \frac{x}{2}} dx\]
\[\text{Putting }\tan\frac{x}{2} = t\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2}dx = dt\]
\[\text{When }x \to 0 ; t \to 0\]
\[\text{and }x \to \pi ; t \to \infty \]
Now, integral becomes

\[I = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{1 + t^2 + 2t \cos \alpha} \]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + 1 - \cos^2 \alpha}\]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + \sin^2 \alpha}\]

\[ = \pi \left[ \frac{1}{\sin \alpha} \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha} \left[ \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left( \cot \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left\{ \tan\left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right\} \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi\alpha}{\sin \alpha}\]

\[\]

\[\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 46 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_0^{\pi/4} \sec x dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/6} \cos x \cos 2x\ dx\]

\[\int\limits_0^1 \sqrt{x \left( 1 - x \right)} dx\]

\[\int\limits_0^{2\pi} e^x \cos\left( \frac{\pi}{4} + \frac{x}{2} \right) dx\]

\[\int_0^{2\pi} \sqrt{1 + \sin\frac{x}{2}}dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\cos x}{1 + \sin^2 x} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/3} \frac{\cos x}{3 + 4 \sin x} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{dx}{a \cos x + b \sin x}a, b > 0\]

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\cos^2 x}{1 + 3 \sin^2 x}dx\]

\[\int\limits_0^1 \left( \cos^{- 1} x \right)^2 dx\]

\[\int\limits_0^a x \sqrt{\frac{a^2 - x^2}{a^2 + x^2}} dx\]

\[\int_{- 1}^2 \left( \left| x + 1 \right| + \left| x \right| + \left| x - 1 \right| \right)dx\]

 


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \sqrt{\tan x}} dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{x \sin x}{1 + \sin x} dx\]

If f is an integrable function, show that

\[\int\limits_{- a}^a f\left( x^2 \right) dx = 2 \int\limits_0^a f\left( x^2 \right) dx\]


\[\int\limits_0^5 \left( x + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1}{1 + \sqrt{\cot}x} dx\] is

Given that \[\int\limits_0^\infty \frac{x^2}{\left( x^2 + a^2 \right)\left( x^2 + b^2 \right)\left( x^2 + c^2 \right)} dx = \frac{\pi}{2\left( a + b \right)\left( b + c \right)\left( c + a \right)},\] the value of \[\int\limits_0^\infty \frac{dx}{\left( x^2 + 4 \right)\left( x^2 + 9 \right)},\]


\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin\left| x \right| dx\]  is equal to

The value of \[\int\limits_0^{\pi/2} \cos x\ e^{\sin x}\ dx\] is

 


If \[\int\limits_0^1 f\left( x \right) dx = 1, \int\limits_0^1 xf\left( x \right) dx = a, \int\limits_0^1 x^2 f\left( x \right) dx = a^2 , then \int\limits_0^1 \left( a - x \right)^2 f\left( x \right) dx\] equals


The derivative of \[f\left( x \right) = \int\limits_{x^2}^{x^3} \frac{1}{\log_e t} dt, \left( x > 0 \right),\] is

 


If \[I_{10} = \int\limits_0^{\pi/2} x^{10} \sin x\ dx,\]  then the value of I10 + 90I8 is

 


\[\lim_{n \to \infty} \left\{ \frac{1}{2n + 1} + \frac{1}{2n + 2} + . . . + \frac{1}{2n + n} \right\}\] is equal to

\[\int\limits_0^{\pi/2} x \sin x\ dx\]  is equal to

Evaluate : \[\int e^{2x} \cdot \sin \left( 3x + 1 \right) dx\] .


\[\int\limits_1^5 \frac{x}{\sqrt{2x - 1}} dx\]


\[\int\limits_0^1 \left( \cos^{- 1} x \right)^2 dx\]


\[\int\limits_1^3 \left| x^2 - 2x \right| dx\]


\[\int\limits_{- a}^a \frac{x e^{x^2}}{1 + x^2} dx\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x + \tan x} dx\]


\[\int\limits_{- 1}^1 e^{2x} dx\]


Evaluate the following:

`int_0^2 "f"(x)  "d"x` where f(x) = `{{:(3 - 2x - x^2",", x ≤ 1),(x^2 + 2x - 3",", 1 < x ≤ 2):}`


Evaluate the following integrals as the limit of the sum:

`int_1^3 (2x + 3)  "d"x`


Choose the correct alternative:

Γ(n) is


Choose the correct alternative:

`Γ(3/2)`


Evaluate `int (3"a"x)/("b"^2 + "c"^2x^2) "d"x`


Evaluate `int (x^2 + x)/(x^4 - 9) "d"x`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×