हिंदी

Π ∫ 0 X 1 + Cos α Sin X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx\]

योग
Advertisements

उत्तर

\[We have, \]
\[I = \int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 1 \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin \left( \pi - x \right)} dx ...............\left( \because \int_0^a f\left( x \right)dx = \int_0^a f\left( a - x \right)dx \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 2 \right)\]
Adding (1) and (2), we get

\[2I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ \Rightarrow I = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \frac{2\tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + \cos \alpha 2\tan \frac{x}{2}} dx\]
\[\text{Putting }\tan\frac{x}{2} = t\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2}dx = dt\]
\[\text{When }x \to 0 ; t \to 0\]
\[\text{and }x \to \pi ; t \to \infty \]
Now, integral becomes

\[I = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{1 + t^2 + 2t \cos \alpha} \]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + 1 - \cos^2 \alpha}\]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + \sin^2 \alpha}\]

\[ = \pi \left[ \frac{1}{\sin \alpha} \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha} \left[ \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left( \cot \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left\{ \tan\left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right\} \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi\alpha}{\sin \alpha}\]

\[\]

\[\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 46 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_0^\infty e^{- x} dx\]

\[\int\limits_{\pi/4}^{\pi/2} \cot x\ dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/6} \cos x \cos 2x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} x^2 \cos\ x\ dx\]

\[\int\limits_{- 1}^1 \frac{1}{x^2 + 2x + 5} dx\]

\[\int\limits_1^4 \frac{x^2 + x}{\sqrt{2x + 1}} dx\]

\[\int_0^\pi e^{2x} \cdot \sin\left( \frac{\pi}{4} + x \right) dx\]

\[\int_\frac{\pi}{6}^\frac{\pi}{3} \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin x \cos x}{1 + \sin^4 x} dx\]

\[\int_0^\frac{1}{2} \frac{x \sin^{- 1} x}{\sqrt{1 - x^2}}dx\]

\[\int_\frac{1}{3}^1 \frac{\left( x - x^3 \right)^\frac{1}{3}}{x^4}dx\]

\[\int\limits_1^4 f\left( x \right) dx, where\ f\left( x \right) = \begin{cases}4x + 3 & , & \text{if }1 \leq x \leq 2 \\3x + 5 & , & \text{if }2 \leq x \leq 4\end{cases}\]

 


Evaluate the following integral:

\[\int\limits_{- 3}^3 \left| x + 1 \right| dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int\limits_{- 2}^2 \left| 2x + 3 \right| dx\]

\[\int_{- \frac{\pi}{2}}^\frac{\pi}{2} \left( 2\sin\left| x \right| + \cos\left| x \right| \right)dx\]

\[\int_{- \frac{\pi}{2}}^\frac{\pi}{2} \frac{- \frac{\pi}{2}}{\sqrt{\cos x \sin^2 x}}dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sqrt{\cot x}}{\sqrt{\cot x} + \sqrt{\tan x}} dx\]

\[\int\limits_0^\pi x \sin^3 x\ dx\]

\[\int\limits_0^\pi x \log \sin x\ dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 + 4 \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos x\ dx\]

\[\int\limits_2^3 x^2 dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{1 - \cos 2x}\ dx .\]

\[\int\limits_a^b \frac{f\left( x \right)}{f\left( x \right) + f\left( a + b - x \right)} dx .\]

\[\int\limits_1^\sqrt{3} \frac{1}{1 + x^2} dx\]  is equal to ______.

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin x}{\sin x + \cos x} dx\]  equals to

The value of \[\int\limits_0^{\pi/2} \log\left( \frac{4 + 3 \sin x}{4 + 3 \cos x} \right) dx\] is 

 


\[\int\limits_0^\infty \frac{x}{\left( 1 + x \right)\left( 1 + x^2 \right)} dx\]


\[\int\limits_1^2 \frac{x + 3}{x\left( x + 2 \right)} dx\]


\[\int\limits_{- \pi}^\pi x^{10} \sin^7 x dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_0^(1/4) sqrt(1 - 4)  "d"x`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_(-1)^1 (2x + 3)/(x^2 + 3x + 7)  "d"x`


Evaluate the following:

`int_(-1)^1 "f"(x)  "d"x` where f(x) = `{{:(x",", x ≥ 0),(-x",", x  < 0):}`


Evaluate the following using properties of definite integral:

`int_(-1)^1 log ((2 - x)/(2 + x))  "d"x`


Evaluate the following integrals as the limit of the sum:

`int_0^1 x^2  "d"x`


Choose the correct alternative:

If f(x) is a continuous function and a < c < b, then `int_"a"^"c" f(x)  "d"x + int_"c"^"b" f(x)  "d"x` is


What is an antiderivative of \[2x+1\]?


Using \[F\] as an antiderivative, how is \[\int_{a}^{b}f(x)\,dx\] evaluated?


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×