हिंदी

Π ∫ 0 X 1 + Cos α Sin X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx\]

योग
Advertisements

उत्तर

\[We have, \]
\[I = \int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 1 \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin \left( \pi - x \right)} dx ...............\left( \because \int_0^a f\left( x \right)dx = \int_0^a f\left( a - x \right)dx \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 2 \right)\]
Adding (1) and (2), we get

\[2I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ \Rightarrow I = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \frac{2\tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + \cos \alpha 2\tan \frac{x}{2}} dx\]
\[\text{Putting }\tan\frac{x}{2} = t\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2}dx = dt\]
\[\text{When }x \to 0 ; t \to 0\]
\[\text{and }x \to \pi ; t \to \infty \]
Now, integral becomes

\[I = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{1 + t^2 + 2t \cos \alpha} \]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + 1 - \cos^2 \alpha}\]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + \sin^2 \alpha}\]

\[ = \pi \left[ \frac{1}{\sin \alpha} \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha} \left[ \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left( \cot \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left\{ \tan\left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right\} \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi\alpha}{\sin \alpha}\]

\[\]

\[\]

shaalaa.com
Definite Integrals
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 20: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 20 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 46 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_0^\infty e^{- x} dx\]

\[\int\limits_{\pi/4}^{\pi/2} \cot x\ dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{1 + \sin x}\ dx\]

\[\int\limits_1^2 \log\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{2x + 3}{5 x^2 + 1} dx\]

\[\int\limits_0^\pi \left( \sin^2 \frac{x}{2} - \cos^2 \frac{x}{2} \right) dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{5 + 3 \cos x} dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{4} \frac{\sin^2 x \cos^2 x}{\left( \sin^3 x + \cos^3 x \right)^2}dx\]

\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1}{1 + \sqrt{\tan x}} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sqrt{\cot x}}{\sqrt{\cot x} + \sqrt{\tan x}} dx\]

\[\int\limits_0^\infty \frac{\log x}{1 + x^2} dx\]

\[\int\limits_0^\pi x \sin x \cos^4 x\ dx\]

\[\int\limits_a^b e^x dx\]

\[\int\limits_a^b \cos\ x\ dx\]

\[\int\limits_a^b x\ dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 - x \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \log \left( \frac{3 + 5 \cos x}{3 + 5 \sin x} \right) dx .\]

 


\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \log\left( \frac{a - \sin \theta}{a + \sin \theta} \right) d\theta\]

If \[\left[ \cdot \right] and \left\{ \cdot \right\}\] denote respectively the greatest integer and fractional part functions respectively, evaluate the following integrals:

\[\int\limits_0^{\pi/4} \sin \left\{ x \right\} dx\]

 


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \tan x} dx\]  is equal to

The value of \[\int\limits_0^{\pi/2} \cos x\ e^{\sin x}\ dx\] is

 


\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1}{\sin 2x} dx\]  is equal to

Evaluate: \[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \frac{\cos x}{1 + e^x}dx\] .

 

\[\int\limits_0^1 \cos^{- 1} x dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/4} \sin 2x \sin 3x dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/4} \cos^4 x \sin^3 x dx\]


\[\int\limits_{\pi/3}^{\pi/2} \frac{\sqrt{1 + \cos x}}{\left( 1 - \cos x \right)^{5/2}} dx\]


\[\int\limits_0^1 \cot^{- 1} \left( 1 - x + x^2 \right) dx\]


\[\int\limits_1^4 \left( x^2 + x \right) dx\]


\[\int\limits_{- 1}^1 e^{2x} dx\]


\[\int\limits_0^3 \left( x^2 + 1 \right) dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^2 (x "d"x)/(x^2 + 1)`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_(-1)^1 (2x + 3)/(x^2 + 3x + 7)  "d"x`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_0^(pi/2) sqrt(1 + cos x)  "d"x`


Evaluate the following using properties of definite integral:

`int_(- pi/2)^(pi/2) sin^2theta  "d"theta`


Evaluate the following using properties of definite integral:

`int_0^1 x/((1 - x)^(3/4))  "d"x`


Evaluate the following:

`Γ (9/2)`


Choose the correct alternative:

Γ(1) is


Choose the correct alternative:

`Γ(3/2)`


Evaluate `int (x^2"d"x)/(x^4 + x^2 - 2)`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×