मराठी

Π ∫ 0 X 1 + Cos α Sin X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx\]

बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[We have, \]
\[I = \int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 1 \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin \left( \pi - x \right)} dx ...............\left( \because \int_0^a f\left( x \right)dx = \int_0^a f\left( a - x \right)dx \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 2 \right)\]
Adding (1) and (2), we get

\[2I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ \Rightarrow I = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \frac{2\tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + \cos \alpha 2\tan \frac{x}{2}} dx\]
\[\text{Putting }\tan\frac{x}{2} = t\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2}dx = dt\]
\[\text{When }x \to 0 ; t \to 0\]
\[\text{and }x \to \pi ; t \to \infty \]
Now, integral becomes

\[I = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{1 + t^2 + 2t \cos \alpha} \]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + 1 - \cos^2 \alpha}\]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + \sin^2 \alpha}\]

\[ = \pi \left[ \frac{1}{\sin \alpha} \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha} \left[ \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left( \cot \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left\{ \tan\left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right\} \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi\alpha}{\sin \alpha}\]

\[\]

\[\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
पाठ 19 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 46 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\limits_{\pi/4}^{\pi/2} \cot x\ dx\]


Evaluate the following definite integrals:

\[\int_0^\frac{\pi}{2} x^2 \sin\ x\ dx\]

\[\int\limits_1^2 \frac{x + 3}{x \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{2x}{1 + x^4} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{\sin \phi} \cos^5 \phi\ d\phi\]

 


\[\int\limits_0^1 \frac{\sqrt{\tan^{- 1} x}}{1 + x^2} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{\tan^{- 1} x}{1 + x^2} dx\]

\[\int\limits_1^2 \frac{1}{x \left( 1 + \log x \right)^2} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin 2x \tan^{- 1} \left( \sin x \right) dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\tan x}{1 + m^2 \tan^2 x}dx\]

\[\int_\frac{1}{3}^1 \frac{\left( x - x^3 \right)^\frac{1}{3}}{x^4}dx\]

\[\int_{- \frac{\pi}{2}}^\pi \sin^{- 1} \left( \sin x \right)dx\]

\[\int_0^2 2x\left[ x \right]dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \left( 2 \log \cos x - \log \sin 2x \right) dx\]

 


\[\int\limits_0^5 \frac{\sqrt[4]{x + 4}}{\sqrt[4]{x + 4} + \sqrt[4]{9 - x}} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sqrt{\cot x}}{\sqrt{\cot x} + \sqrt{\tan x}} dx\]

\[\int\limits_0^1 \log\left( \frac{1}{x} - 1 \right) dx\]

 


If f (x) is a continuous function defined on [0, 2a]. Then, prove that

\[\int\limits_0^{2a} f\left( x \right) dx = \int\limits_0^a \left\{ f\left( x \right) + f\left( 2a - x \right) \right\} dx\]

 


If f(x) is a continuous function defined on [−aa], then prove that 

\[\int\limits_{- a}^a f\left( x \right) dx = \int\limits_0^a \left\{ f\left( x \right) + f\left( - x \right) \right\} dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 - x \right) dx\]

\[\int\limits_0^2 \sqrt{4 - x^2} dx\]

\[\int\limits_0^2 x\left[ x \right] dx .\]

The value of the integral \[\int\limits_0^\infty \frac{x}{\left( 1 + x \right)\left( 1 + x^2 \right)} dx\]

 


\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin\left| x \right| dx\]  is equal to

\[\int\limits_0^4 x\sqrt{4 - x} dx\]


\[\int\limits_1^2 x\sqrt{3x - 2} dx\]


\[\int\limits_0^1 \cos^{- 1} \left( \frac{1 - x^2}{1 + x^2} \right) dx\]


\[\int\limits_1^2 \frac{1}{x^2} e^{- 1/x} dx\]


\[\int\limits_0^1 \left( \cos^{- 1} x \right)^2 dx\]


Prove that `int_a^b ƒ ("x") d"x" = int_a^bƒ(a + b - "x") d"x" and "hence evaluate" int_(π/6)^(π/3) (d"x")/(1+sqrt(tan "x")`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^"e" ("d"x)/(x(1 + logx)^3`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^2 (x - 1)/x^2  "d"x`


Evaluate the following:

`int_0^2 "f"(x)  "d"x` where f(x) = `{{:(3 - 2x - x^2",", x ≤ 1),(x^2 + 2x - 3",", 1 < x ≤ 2):}`


Evaluate the following:

`int_0^oo "e"^(-4x) x^4  "d"x`


Evaluate `int sqrt((1 + x)/(1 - x)) "d"x`, x ≠1


If x = `int_0^y "dt"/sqrt(1 + 9"t"^2)` and `("d"^2y)/("d"x^2)` = ay, then a equal to ______.


The value of `int_2^3 x/(x^2 + 1)`dx is ______.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×