मराठी

Π ∫ 0 X 1 + Cos α Sin X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx\]

बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[We have, \]
\[I = \int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 1 \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin \left( \pi - x \right)} dx ...............\left( \because \int_0^a f\left( x \right)dx = \int_0^a f\left( a - x \right)dx \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 2 \right)\]
Adding (1) and (2), we get

\[2I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ \Rightarrow I = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \frac{2\tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + \cos \alpha 2\tan \frac{x}{2}} dx\]
\[\text{Putting }\tan\frac{x}{2} = t\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2}dx = dt\]
\[\text{When }x \to 0 ; t \to 0\]
\[\text{and }x \to \pi ; t \to \infty \]
Now, integral becomes

\[I = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{1 + t^2 + 2t \cos \alpha} \]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + 1 - \cos^2 \alpha}\]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + \sin^2 \alpha}\]

\[ = \pi \left[ \frac{1}{\sin \alpha} \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha} \left[ \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left( \cot \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left\{ \tan\left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right\} \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi\alpha}{\sin \alpha}\]

\[\]

\[\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
पाठ 19 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 46 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\limits_2^3 \frac{x}{x^2 + 1} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^2 x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} x \cos\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^1 x \left( 1 - x \right)^5 dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{2x}{1 + x^4} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/3} \frac{\cos x}{3 + 4 \sin x} dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{3 + 2 \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin 2x \tan^{- 1} \left( \sin x \right) dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\tan x}{1 + m^2 \tan^2 x}dx\]

\[\int_{- \frac{\pi}{2}}^\frac{\pi}{2} \frac{- \frac{\pi}{2}}{\sqrt{\cos x \sin^2 x}}dx\]

\[\int\limits_0^2 x\sqrt{2 - x} dx\]

\[\int\limits_0^1 \log\left( \frac{1}{x} - 1 \right) dx\]

 


If f (x) is a continuous function defined on [0, 2a]. Then, prove that

\[\int\limits_0^{2a} f\left( x \right) dx = \int\limits_0^a \left\{ f\left( x \right) + f\left( 2a - x \right) \right\} dx\]

 


\[\int\limits_0^3 \left( x + 4 \right) dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 + 4 \right) dx\]

\[\int\limits_a^b \cos\ x\ dx\]

Evaluate each of the following integral:

\[\int_0^\frac{\pi}{4} \tan\ xdx\]

 


Solve each of the following integral:

\[\int_2^4 \frac{x}{x^2 + 1}dx\]

\[\int\limits_0^1 \left\{ x \right\} dx,\] where {x} denotes the fractional part of x.  

 

The value of the integral \[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sqrt{\cos x}}{\sqrt{\cos x} + \sqrt{\sin x}} dx\]  is 


\[\int\limits_1^e \log x\ dx =\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin\left| x \right| dx\]  is equal to

If \[\int\limits_0^1 f\left( x \right) dx = 1, \int\limits_0^1 xf\left( x \right) dx = a, \int\limits_0^1 x^2 f\left( x \right) dx = a^2 , then \int\limits_0^1 \left( a - x \right)^2 f\left( x \right) dx\] equals


\[\int\limits_{- 1}^1 \left| 1 - x \right| dx\]  is equal to

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin x}{\sin x + \cos x} dx\]  equals to

\[\int\limits_1^2 x\sqrt{3x - 2} dx\]


\[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} x dx\]


\[\int\limits_0^1 \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/4} \tan^4 x dx\]


\[\int\limits_0^1 \left| 2x - 1 \right| dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \left| \sin x - \cos x \right| dx\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x + \tan x} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{x}{\sin^2 x + \cos^2 x} dx\]


\[\int\limits_0^1 \cot^{- 1} \left( 1 - x + x^2 \right) dx\]


\[\int\limits_1^3 \left( x^2 + 3x \right) dx\]


Evaluate the following:

`int_0^2 "f"(x)  "d"x` where f(x) = `{{:(3 - 2x - x^2",", x ≤ 1),(x^2 + 2x - 3",", 1 < x ≤ 2):}`


Choose the correct alternative:

If f(x) is a continuous function and a < c < b, then `int_"a"^"c" f(x)  "d"x + int_"c"^"b" f(x)  "d"x` is


Find: `int logx/(1 + log x)^2 dx`


Evaluate: `int_(-1)^2 |x^3 - 3x^2 + 2x|dx`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×