मराठी

Π ∫ 0 X 1 + Cos α Sin X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx\]

बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[We have, \]
\[I = \int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 1 \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin \left( \pi - x \right)} dx ...............\left( \because \int_0^a f\left( x \right)dx = \int_0^a f\left( a - x \right)dx \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 2 \right)\]
Adding (1) and (2), we get

\[2I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ \Rightarrow I = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \frac{2\tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + \cos \alpha 2\tan \frac{x}{2}} dx\]
\[\text{Putting }\tan\frac{x}{2} = t\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2}dx = dt\]
\[\text{When }x \to 0 ; t \to 0\]
\[\text{and }x \to \pi ; t \to \infty \]
Now, integral becomes

\[I = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{1 + t^2 + 2t \cos \alpha} \]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + 1 - \cos^2 \alpha}\]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + \sin^2 \alpha}\]

\[ = \pi \left[ \frac{1}{\sin \alpha} \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha} \left[ \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left( \cot \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left\{ \tan\left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right\} \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi\alpha}{\sin \alpha}\]

\[\]

\[\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
पाठ 19 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 46 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\limits_0^{\pi/2} x^2 \cos\ x\ dx\]

\[\int\limits_1^e \frac{\log x}{x} dx\]

\[\int_\frac{\pi}{6}^\frac{\pi}{3} \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{\sin \phi} \cos^5 \phi\ d\phi\]

 


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin \theta}{\sqrt{1 + \cos \theta}} d\theta\]

\[\int\limits_0^2 x\sqrt{x + 2}\ dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{3 + 2 \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} \frac{\tan^3 x}{1 + \cos 2x} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{x + \sin x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin 2x \tan^{- 1} \left( \sin x \right) dx\]

\[\int\limits_0^a x \sqrt{\frac{a^2 - x^2}{a^2 + x^2}} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin x \cos x}{\cos^2 x + 3 \cos x + 2} dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int\limits_{- 2}^2 \left| 2x + 3 \right| dx\]

Evaluate each of the following integral:

\[\int_a^b \frac{x^\frac{1}{n}}{x^\frac{1}{n} + \left( a + b - x \right)^\frac{1}{n}}dx, n \in N, n \geq 2\]


\[\int\limits_0^\pi x \log \sin x\ dx\]

\[\int\limits_{- \pi/4}^{\pi/4} \sin^2 x\ dx\]

If f(2a − x) = −f(x), prove that

\[\int\limits_0^{2a} f\left( x \right) dx = 0 .\]

If f is an integrable function, show that

\[\int\limits_{- a}^a x f\left( x^2 \right) dx = 0\]

 


\[\int\limits_3^5 \left( 2 - x \right) dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 + 2x + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_1^3 \left( 2 x^2 + 5x \right) dx\]

\[\int\limits_0^4 \frac{1}{\sqrt{16 - x^2}} dx .\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin^n x}{\sin^n x + \cos^n x} dx, n \in N .\]

\[\int\limits_0^2 \sqrt{4 - x^2} dx\]

Evaluate each of the following integral:

\[\int_0^\frac{\pi}{2} e^x \left( \sin x - \cos x \right)dx\]

 


\[\int\limits_0^1 \sqrt{x \left( 1 - x \right)} dx\] equals

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin\left| x \right| dx\]  is equal to

If \[\int\limits_0^1 f\left( x \right) dx = 1, \int\limits_0^1 xf\left( x \right) dx = a, \int\limits_0^1 x^2 f\left( x \right) dx = a^2 , then \int\limits_0^1 \left( a - x \right)^2 f\left( x \right) dx\] equals


The derivative of \[f\left( x \right) = \int\limits_{x^2}^{x^3} \frac{1}{\log_e t} dt, \left( x > 0 \right),\] is

 


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin x}{\sin x + \cos x} dx\]  equals to

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin\ 2x\ \log\ \tan x\ dx\]  is equal to 

`int_0^(2a)f(x)dx`


\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x}{1 + x} dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^2 (x - 1)/x^2  "d"x`


Choose the correct alternative:

If n > 0, then Γ(n) is


Verify the following:

`int (x - 1)/(2x + 3) "d"x = x - log |(2x + 3)^2| + "C"`


Verify the following:

`int (2x + 3)/(x^2 + 3x) "d"x = log|x^2 + 3x| + "C"`


Which notation represents a definite integral?


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×