मराठी

Π ∫ 0 X 1 + Cos α Sin X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx\]

बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[We have, \]
\[I = \int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 1 \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin \left( \pi - x \right)} dx ...............\left( \because \int_0^a f\left( x \right)dx = \int_0^a f\left( a - x \right)dx \right)\]
\[ \Rightarrow I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx . ....... . . . \left( 2 \right)\]
Adding (1) and (2), we get

\[2I = \int\limits_0^\pi \frac{\pi}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ \Rightarrow I = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \sin x} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \cos \alpha \frac{2\tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}} dx \]
\[ = \frac{\pi}{2} \int\limits_0^\pi \frac{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + \cos \alpha 2\tan \frac{x}{2}} dx\]
\[\text{Putting }\tan\frac{x}{2} = t\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2}dx = dt\]
\[\text{When }x \to 0 ; t \to 0\]
\[\text{and }x \to \pi ; t \to \infty \]
Now, integral becomes

\[I = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{1 + t^2 + 2t \cos \alpha} \]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + 1 - \cos^2 \alpha}\]

\[ = \pi \int\limits_0^\infty \frac{dt}{\left( t + \cos \alpha \right)^2 + \sin^2 \alpha}\]

\[ = \pi \left[ \frac{1}{\sin \alpha} \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha} \left[ \tan^{- 1} \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right]_0^\infty \]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left( \cot \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left\{ \tan\left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right\} \right]\]

\[ = \frac{\pi}{\sin \alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi\alpha}{\sin \alpha}\]

\[\]

\[\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Definite Integrals - Revision Exercise [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
पाठ 19 Definite Integrals
Revision Exercise | Q 46 | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\limits_2^3 \frac{x}{x^2 + 1} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^4\ x\ dx\]

 


\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{1 + \cos x}\ dx\]

\[\int\limits_{- 1}^1 \frac{1}{x^2 + 2x + 5} dx\]

\[\int\limits_1^2 \left( \frac{x - 1}{x^2} \right) e^x dx\]

\[\int_0^1 x\log\left( 1 + 2x \right)dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{4} \left( a^2 \cos^2 x + b^2 \sin^2 x \right)dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{5 \cos x + 3 \sin x} dx\]

\[\int\limits_0^a \frac{x}{\sqrt{a^2 + x^2}} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{2x}{1 + x^4} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{\sqrt{\tan^{- 1} x}}{1 + x^2} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin x \cos x}{1 + \sin^4 x} dx\]

\[\int\limits_4^{12} x \left( x - 4 \right)^{1/3} dx\]

\[\int\limits_1^4 f\left( x \right) dx, where\ f\left( x \right) = \begin{cases}4x + 3 & , & \text{if }1 \leq x \leq 2 \\3x + 5 & , & \text{if }2 \leq x \leq 4\end{cases}\]

 


\[\int_{- \frac{\pi}{2}}^\frac{\pi}{2} \left( 2\sin\left| x \right| + \cos\left| x \right| \right)dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin^{3/2} x}{\sin^{3/2} x + \cos^{3/2} x} dx\]

\[\int\limits_1^3 \left( 2x + 3 \right) dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 + 2x + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^\pi \cos^5 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^1 e^\left\{ x \right\} dx .\]

\[\int\limits_0^\sqrt{2} \left[ x^2 \right] dx .\]

\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1}{1 + \sqrt{\cot}x} dx\] is

\[\int\limits_{- 1}^1 \left| 1 - x \right| dx\]  is equal to

If \[I_{10} = \int\limits_0^{\pi/2} x^{10} \sin x\ dx,\]  then the value of I10 + 90I8 is

 


\[\int\limits_0^1 \cos^{- 1} x dx\]


\[\int\limits_0^\pi \sin^3 x\left( 1 + 2 \cos x \right) \left( 1 + \cos x \right)^2 dx\]


\[\int\limits_0^1 \left( \cos^{- 1} x \right)^2 dx\]


\[\int\limits_{- a}^a \frac{x e^{x^2}}{1 + x^2} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \cot^7 x} dx\]


\[\int\limits_0^a \frac{\sqrt{x}}{\sqrt{x} + \sqrt{a - x}} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \tan^3 x} dx\]


\[\int\limits_{- \pi/4}^{\pi/4} \left| \tan x \right| dx\]


\[\int\limits_0^2 \left( 2 x^2 + 3 \right) dx\]


Choose the correct alternative:

`int_0^1 (2x + 1)  "d"x` is


Choose the correct alternative:

`int_(-1)^1 x^3 "e"^(x^4)  "d"x` is


If x = `int_0^y "dt"/sqrt(1 + 9"t"^2)` and `("d"^2y)/("d"x^2)` = ay, then a equal to ______.


The value of `int_2^3 x/(x^2 + 1)`dx is ______.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×