मराठी

∫ π 2 0 Tan X 1 + M 2 Tan 2 X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\tan x}{1 + m^2 \tan^2 x}dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{Let I }= \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\tan x}{1 + m^2 \tan^2 x}dx\]

\[= \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\frac{\sin x}{\cos x}}{1 + m^2 \frac{\sin^2 x}{\cos^2 x}}dx\]
\[ = \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\sin x\cos x}{\cos^2 x + m^2 \sin^2 x}dx\]

Put

\[\cos^2 x + m^2 \sin^2 x = z\]

\[\therefore 2\cos x\left( - \sin x \right)dx + m^2 \times 2\sin x\cos\ x\ dx = dz\]
\[ \Rightarrow 2\left( m^2 - 1 \right)\sin x\cos\ x\ dx = dz\]
\[ \Rightarrow \sin x\cos\ x\ dx = \frac{dz}{2\left( m^2 - 1 \right)}\]

When

\[x \to 0, z \to 1\]
\[\left( z = \cos^2 x + m^2 \sin^2 x = 1 + m^2 \times 0 = 1 \right)\]

When

\[x \to \frac{\pi}{2}, z \to m^2\]
\[\left( z = \cos^2 x + m^2 \sin^2 x = 0 + m^2 \times 1 = m^2 \right)\]

\[\therefore I = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)} \int_1^{m^2} \frac{dz}{z}\]
\[ = \left.\frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)} \log z\right|_1^{m^2} \]
\[ = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)}\left( \log m^2 - \log1 \right)\]
\[ = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)}\left( 2\log\left| m \right| - 0 \right)\]
\[ = \frac{\log\left| m \right|}{m^2 - 1}\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Definite Integrals - Exercise 20.2 [पृष्ठ ४०]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
पाठ 19 Definite Integrals
Exercise 20.2 | Q 57 | पृष्ठ ४०

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^3 x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin x \sin 2x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{1 + \sin x}\ dx\]

\[\int\limits_e^{e^2} \left\{ \frac{1}{\log x} - \frac{1}{\left( \log x \right)^2} \right\} dx\]

\[\int\limits_0^1 x e^{x^2} dx\]

\[\int_0^\frac{1}{2} \frac{x \sin^{- 1} x}{\sqrt{1 - x^2}}dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{5 + 3 \cos x} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \sqrt{\cos x - \cos^3 x}\left( \sec^2 x - 1 \right) \cos^2 xdx\]

Evaluate the following integral:

\[\int\limits_{- 3}^3 \left| x + 1 \right| dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int\limits_{- 2}^2 \left| 2x + 3 \right| dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \left( 2 \log \cos x - \log \sin 2x \right) dx\]

 


\[\int\limits_0^5 \frac{\sqrt[4]{x + 4}}{\sqrt[4]{x + 4} + \sqrt[4]{9 - x}} dx\]

If f(2a − x) = −f(x), prove that

\[\int\limits_0^{2a} f\left( x \right) dx = 0 .\]

\[\int\limits_2^3 \left( 2 x^2 + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} \tan^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^\infty e^{- x} dx .\]

If \[\left[ \cdot \right] and \left\{ \cdot \right\}\] denote respectively the greatest integer and fractional part functions respectively, evaluate the following integrals:

\[\int\limits_0^{\pi/4} \sin \left\{ x \right\} dx\]

 


\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \sin x} dx\] equals


If \[\int\limits_0^1 f\left( x \right) dx = 1, \int\limits_0^1 xf\left( x \right) dx = a, \int\limits_0^1 x^2 f\left( x \right) dx = a^2 , then \int\limits_0^1 \left( a - x \right)^2 f\left( x \right) dx\] equals


The value of \[\int\limits_{- \pi}^\pi \sin^3 x \cos^2 x\ dx\] is 

 


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \cot^3 x} dx\]  is equal to

\[\int\limits_0^\infty \log\left( x + \frac{1}{x} \right) \frac{1}{1 + x^2} dx =\] 

Evaluate : \[\int\limits_0^{2\pi} \cos^5 x dx\] .


Evaluate: \[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \frac{\cos x}{1 + e^x}dx\] .

 

`int_0^(2a)f(x)dx`


\[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} \left( \frac{2x}{1 - x^2} \right) dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin^2 x}{\left( 1 + \cos x \right)^2} dx\]


\[\int\limits_{\pi/3}^{\pi/2} \frac{\sqrt{1 + \cos x}}{\left( 1 - \cos x \right)^{5/2}} dx\]


\[\int\limits_1^2 \frac{x + 3}{x\left( x + 2 \right)} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\cos^2 x}{\sin x + \cos x} dx\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x + \tan x} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin^2 x}{\sin x + \cos x} dx\]


\[\int\limits_2^3 e^{- x} dx\]


Evaluate the following:

`int_1^4` f(x) dx where f(x) = `{{:(4x + 3",", 1 ≤ x ≤ 2),(3x + 5",", 2 < x ≤ 4):}`


Evaluate the following:

f(x) = `{{:("c"x",", 0 < x < 1),(0",",  "otherwise"):}` Find 'c" if `int_0^1 "f"(x)  "d"x` = 2


If x = `int_0^y "dt"/sqrt(1 + 9"t"^2)` and `("d"^2y)/("d"x^2)` = ay, then a equal to ______.


If `intx^3/sqrt(1 + x^2) "d"x = "a"(1 + x^2)^(3/2) + "b"sqrt(1 + x^2) + "C"`, then ______.


`int (x + 3)/(x + 4)^2 "e"^x  "d"x` = ______.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×