मराठी

∫ π 2 0 Tan X 1 + M 2 Tan 2 X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\tan x}{1 + m^2 \tan^2 x}dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{Let I }= \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\tan x}{1 + m^2 \tan^2 x}dx\]

\[= \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\frac{\sin x}{\cos x}}{1 + m^2 \frac{\sin^2 x}{\cos^2 x}}dx\]
\[ = \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\sin x\cos x}{\cos^2 x + m^2 \sin^2 x}dx\]

Put

\[\cos^2 x + m^2 \sin^2 x = z\]

\[\therefore 2\cos x\left( - \sin x \right)dx + m^2 \times 2\sin x\cos\ x\ dx = dz\]
\[ \Rightarrow 2\left( m^2 - 1 \right)\sin x\cos\ x\ dx = dz\]
\[ \Rightarrow \sin x\cos\ x\ dx = \frac{dz}{2\left( m^2 - 1 \right)}\]

When

\[x \to 0, z \to 1\]
\[\left( z = \cos^2 x + m^2 \sin^2 x = 1 + m^2 \times 0 = 1 \right)\]

When

\[x \to \frac{\pi}{2}, z \to m^2\]
\[\left( z = \cos^2 x + m^2 \sin^2 x = 0 + m^2 \times 1 = m^2 \right)\]

\[\therefore I = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)} \int_1^{m^2} \frac{dz}{z}\]
\[ = \left.\frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)} \log z\right|_1^{m^2} \]
\[ = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)}\left( \log m^2 - \log1 \right)\]
\[ = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)}\left( 2\log\left| m \right| - 0 \right)\]
\[ = \frac{\log\left| m \right|}{m^2 - 1}\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Definite Integrals - Exercise 20.2 [पृष्ठ ४०]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
पाठ 19 Definite Integrals
Exercise 20.2 | Q 57 | पृष्ठ ४०

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^2 x\ dx\]

Evaluate the following definite integrals:

\[\int_0^\frac{\pi}{2} x^2 \sin\ x\ dx\]

\[\int\limits_e^{e^2} \left\{ \frac{1}{\log x} - \frac{1}{\left( \log x \right)^2} \right\} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{5 \cos x + 3 \sin x} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin \theta}{\sqrt{1 + \cos \theta}} d\theta\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{3 + 2 \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} x^2 \sin\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^5 x\ dx\]

\[\int_0^\frac{1}{2} \frac{1}{\left( 1 + x^2 \right)\sqrt{1 - x^2}}dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int\limits_{- 2}^2 \left| 2x + 3 \right| dx\]

\[\int_{- \frac{\pi}{2}}^\frac{\pi}{2} \left( 2\sin\left| x \right| + \cos\left| x \right| \right)dx\]

\[\int\limits_0^\pi x \sin^3 x\ dx\]

\[\int\limits_0^\pi x \cos^2 x\ dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x + 3 \right) dx\]

\[\int\limits_1^2 x^2 dx\]

\[\int\limits_a^b x\ dx\]

\[\int\limits_0^5 \left( x + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_a^b \frac{f\left( x \right)}{f\left( x \right) + f\left( a + b - x \right)} dx .\]

Write the coefficient abc of which the value of the integral

\[\int\limits_{- 3}^3 \left( a x^2 + bx + c \right) dx\] is independent.

The value of \[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x + \cos x} dx\] is __________ .


The value of the integral \[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sqrt{\cos x}}{\sqrt{\cos x} + \sqrt{\sin x}} dx\]  is 


\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin\left| x \right| dx\]  is equal to

If \[\int\limits_0^1 f\left( x \right) dx = 1, \int\limits_0^1 xf\left( x \right) dx = a, \int\limits_0^1 x^2 f\left( x \right) dx = a^2 , then \int\limits_0^1 \left( a - x \right)^2 f\left( x \right) dx\] equals


\[\int\limits_0^1 \frac{d}{dx}\left\{ \sin^{- 1} \left( \frac{2x}{1 + x^2} \right) \right\} dx\] is equal to

The value of \[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} \left( \frac{2x - 1}{1 + x - x^2} \right) dx,\] is


Evaluate : \[\int\limits_0^\pi/4 \frac{\sin x + \cos x}{16 + 9 \sin 2x}dx\] .


\[\int\limits_1^5 \frac{x}{\sqrt{2x - 1}} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\cos x}{1 + \sin^2 x} dx\]


\[\int\limits_0^\infty \frac{x}{\left( 1 + x \right)\left( 1 + x^2 \right)} dx\]


\[\int\limits_0^1 \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} dx\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{x \sin x}{1 + \cos^2 x} dx\]


\[\int\limits_{- \pi/4}^{\pi/4} \left| \tan x \right| dx\]


\[\int\limits_2^3 \frac{\sqrt{x}}{\sqrt{5 - x} + \sqrt{x}} dx\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{dx}{6 - \cos x}dx\]


\[\int\limits_0^4 x dx\]


Evaluate `int sqrt((1 + x)/(1 - x)) "d"x`, x ≠1


Verify the following:

`int (2x + 3)/(x^2 + 3x) "d"x = log|x^2 + 3x| + "C"`


Evaluate the following:

`int ((x^2 + 2))/(x + 1) "d"x`


The value of `int_2^3 x/(x^2 + 1)`dx is ______.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×