मराठी

∫ π 2 0 Tan X 1 + M 2 Tan 2 X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\tan x}{1 + m^2 \tan^2 x}dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{Let I }= \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\tan x}{1 + m^2 \tan^2 x}dx\]

\[= \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\frac{\sin x}{\cos x}}{1 + m^2 \frac{\sin^2 x}{\cos^2 x}}dx\]
\[ = \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\sin x\cos x}{\cos^2 x + m^2 \sin^2 x}dx\]

Put

\[\cos^2 x + m^2 \sin^2 x = z\]

\[\therefore 2\cos x\left( - \sin x \right)dx + m^2 \times 2\sin x\cos\ x\ dx = dz\]
\[ \Rightarrow 2\left( m^2 - 1 \right)\sin x\cos\ x\ dx = dz\]
\[ \Rightarrow \sin x\cos\ x\ dx = \frac{dz}{2\left( m^2 - 1 \right)}\]

When

\[x \to 0, z \to 1\]
\[\left( z = \cos^2 x + m^2 \sin^2 x = 1 + m^2 \times 0 = 1 \right)\]

When

\[x \to \frac{\pi}{2}, z \to m^2\]
\[\left( z = \cos^2 x + m^2 \sin^2 x = 0 + m^2 \times 1 = m^2 \right)\]

\[\therefore I = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)} \int_1^{m^2} \frac{dz}{z}\]
\[ = \left.\frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)} \log z\right|_1^{m^2} \]
\[ = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)}\left( \log m^2 - \log1 \right)\]
\[ = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)}\left( 2\log\left| m \right| - 0 \right)\]
\[ = \frac{\log\left| m \right|}{m^2 - 1}\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Definite Integrals - Exercise 20.2 [पृष्ठ ४०]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
पाठ 19 Definite Integrals
Exercise 20.2 | Q 57 | पृष्ठ ४०

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\limits_{- 2}^3 \frac{1}{x + 7} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^4\ x\ dx\]

 


\[\int\limits_1^2 \frac{x + 3}{x \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\limits_1^2 \left( \frac{x - 1}{x^2} \right) e^x dx\]

\[\int\limits_1^2 \frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\limits_1^2 \frac{1}{x \left( 1 + \log x \right)^2} dx\]

\[\int\limits_0^1 x \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{24 x^3}{\left( 1 + x^2 \right)^4} dx\]

\[\int\limits_{- a}^a \sqrt{\frac{a - x}{a + x}} dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\cos x}{\left( \cos\frac{x}{2} + \sin\frac{x}{2} \right)^n}dx\]

\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1}{1 + \sqrt{\tan x}} dx\]

If  \[f\left( a + b - x \right) = f\left( x \right)\] , then prove that \[\int_a^b xf\left( x \right)dx = \frac{a + b}{2} \int_a^b f\left( x \right)dx\]

 


\[\int\limits_0^\pi \frac{x \sin x}{1 + \sin x} dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int_{- a}^a \log\left( \frac{a - \sin\theta}{a + \sin\theta} \right)d\theta\]

\[\int\limits_1^3 \left( 3x - 2 \right) dx\]

\[\int\limits_2^3 \left( 2 x^2 + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_1^4 \left( x^2 - x \right) dx\]

\[\int\limits_a^b \cos\ x\ dx\]

\[\int\limits_1^4 \left( x^2 - x \right) dx\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} x \cos^2 x\ dx .\]

 


\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \log\left( \frac{a - \sin \theta}{a + \sin \theta} \right) d\theta\]

\[\int\limits_2^3 \frac{1}{x}dx\]

Evaluate each of the following integral:

\[\int_0^\frac{\pi}{2} e^x \left( \sin x - \cos x \right)dx\]

 


\[\int\limits_0^1 \left\{ x \right\} dx,\] where {x} denotes the fractional part of x.  

 

If \[\left[ \cdot \right] and \left\{ \cdot \right\}\] denote respectively the greatest integer and fractional part functions respectively, evaluate the following integrals:

\[\int\limits_0^{\pi/4} \sin \left\{ x \right\} dx\]

 


\[\int\limits_0^1 \frac{d}{dx}\left\{ \sin^{- 1} \left( \frac{2x}{1 + x^2} \right) \right\} dx\] is equal to

Evaluate : \[\int\limits_0^\pi/4 \frac{\sin x + \cos x}{16 + 9 \sin 2x}dx\] .


\[\int\limits_0^1 \cos^{- 1} x dx\]


\[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} \left( \frac{2x}{1 - x^2} \right) dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \cot^7 x} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\cos^2 x}{\sin x + \cos x} dx\]


\[\int\limits_1^4 \left( x^2 + x \right) dx\]


\[\int\limits_1^3 \left( 2 x^2 + 5x \right) dx\]


Find : `∫_a^b logx/x` dx


Evaluate the following using properties of definite integral:

`int_(-1)^1 log ((2 - x)/(2 + x))  "d"x`


Evaluate the following:

Γ(4)


Evaluate the following integrals as the limit of the sum:

`int_0^1 (x + 4)  "d"x`


Evaluate the following:

`int ((x^2 + 2))/(x + 1) "d"x`


Using \[F\] as an antiderivative, how is \[\int_{a}^{b}f(x)\,dx\] evaluated?


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×