हिंदी

∫ π 2 0 Tan X 1 + M 2 Tan 2 X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\tan x}{1 + m^2 \tan^2 x}dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{Let I }= \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\tan x}{1 + m^2 \tan^2 x}dx\]

\[= \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\frac{\sin x}{\cos x}}{1 + m^2 \frac{\sin^2 x}{\cos^2 x}}dx\]
\[ = \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\sin x\cos x}{\cos^2 x + m^2 \sin^2 x}dx\]

Put

\[\cos^2 x + m^2 \sin^2 x = z\]

\[\therefore 2\cos x\left( - \sin x \right)dx + m^2 \times 2\sin x\cos\ x\ dx = dz\]
\[ \Rightarrow 2\left( m^2 - 1 \right)\sin x\cos\ x\ dx = dz\]
\[ \Rightarrow \sin x\cos\ x\ dx = \frac{dz}{2\left( m^2 - 1 \right)}\]

When

\[x \to 0, z \to 1\]
\[\left( z = \cos^2 x + m^2 \sin^2 x = 1 + m^2 \times 0 = 1 \right)\]

When

\[x \to \frac{\pi}{2}, z \to m^2\]
\[\left( z = \cos^2 x + m^2 \sin^2 x = 0 + m^2 \times 1 = m^2 \right)\]

\[\therefore I = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)} \int_1^{m^2} \frac{dz}{z}\]
\[ = \left.\frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)} \log z\right|_1^{m^2} \]
\[ = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)}\left( \log m^2 - \log1 \right)\]
\[ = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)}\left( 2\log\left| m \right| - 0 \right)\]
\[ = \frac{\log\left| m \right|}{m^2 - 1}\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Exercise 20.2 [पृष्ठ ४०]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Exercise 20.2 | Q 57 | पृष्ठ ४०

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_4^9 \frac{1}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\limits_0^\infty e^{- x} dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \sin x} dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{4} \left( a^2 \cos^2 x + b^2 \sin^2 x \right)dx\]

\[\int\limits_0^a \frac{x}{\sqrt{a^2 + x^2}} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{\tan^{- 1} x}{1 + x^2} dx\]

\[\int\limits_0^{( \pi )^{2/3}} \sqrt{x} \cos^2 x^{3/2} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin x \cos x}{\cos^2 x + 3 \cos x + 2} dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int\limits_{- 2}^2 \left| 2x + 3 \right| dx\]

\[\int_{- \frac{\pi}{4}}^\frac{\pi}{2} \sin x\left| \sin x \right|dx\]

 


\[\int_{- \frac{\pi}{2}}^\pi \sin^{- 1} \left( \sin x \right)dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin^n x}{\sin^n x + \cos^n x} dx\]

 


\[\int\limits_{- \pi/4}^{\pi/4} \sin^2 x\ dx\]

If f(x) is a continuous function defined on [−a, a], then prove that 

\[\int\limits_{- a}^a f\left( x \right) dx = \int\limits_0^a \left\{ f\left( x \right) + f\left( - x \right) \right\} dx\]

\[\int\limits_2^3 x^2 dx\]

\[\int\limits_1^4 \left( x^2 - x \right) dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 - x \right) dx\]

\[\int\limits_0^\pi \cos^5 x\ dx .\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \log\left( \frac{a - \sin \theta}{a + \sin \theta} \right) d\theta\]

Solve each of the following integral:

\[\int_2^4 \frac{x}{x^2 + 1}dx\]

The value of \[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x + \cos x} dx\] is __________ .


\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin\ 2x\ \log\ \tan x\ dx\]  is equal to 

The value of \[\int\limits_0^{\pi/2} \log\left( \frac{4 + 3 \sin x}{4 + 3 \cos x} \right) dx\] is 

 


\[\int\limits_0^1 \cos^{- 1} x dx\]


\[\int\limits_0^\infty \frac{x}{\left( 1 + x \right)\left( 1 + x^2 \right)} dx\]


\[\int\limits_0^1 \log\left( 1 + x \right) dx\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{x \sin x}{1 + \cos^2 x} dx\]


\[\int\limits_0^{15} \left[ x^2 \right] dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{x \sin x \cos x}{\sin^4 x + \cos^4 x} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\cos^2 x}{\sin x + \cos x} dx\]


\[\int\limits_0^\pi \cos 2x \log \sin x dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^2 (x "d"x)/(x^2 + 1)`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_(-1)^1 (2x + 3)/(x^2 + 3x + 7)  "d"x`


Evaluate the following using properties of definite integral:

`int_(- pi/2)^(pi/2) sin^2theta  "d"theta`


Choose the correct alternative:

The value of `int_(- pi/2)^(pi/2) cos  x  "d"x` is


Evaluate `int (x^2 + x)/(x^4 - 9) "d"x`


Evaluate: `int_(-1)^2 |x^3 - 3x^2 + 2x|dx`


What is an antiderivative of \[x\]?


If velocity changes with time, what does a definite integral give over a time interval?


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×