हिंदी

∫ π 2 0 Tan X 1 + M 2 Tan 2 X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\tan x}{1 + m^2 \tan^2 x}dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{Let I }= \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\tan x}{1 + m^2 \tan^2 x}dx\]

\[= \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\frac{\sin x}{\cos x}}{1 + m^2 \frac{\sin^2 x}{\cos^2 x}}dx\]
\[ = \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\sin x\cos x}{\cos^2 x + m^2 \sin^2 x}dx\]

Put

\[\cos^2 x + m^2 \sin^2 x = z\]

\[\therefore 2\cos x\left( - \sin x \right)dx + m^2 \times 2\sin x\cos\ x\ dx = dz\]
\[ \Rightarrow 2\left( m^2 - 1 \right)\sin x\cos\ x\ dx = dz\]
\[ \Rightarrow \sin x\cos\ x\ dx = \frac{dz}{2\left( m^2 - 1 \right)}\]

When

\[x \to 0, z \to 1\]
\[\left( z = \cos^2 x + m^2 \sin^2 x = 1 + m^2 \times 0 = 1 \right)\]

When

\[x \to \frac{\pi}{2}, z \to m^2\]
\[\left( z = \cos^2 x + m^2 \sin^2 x = 0 + m^2 \times 1 = m^2 \right)\]

\[\therefore I = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)} \int_1^{m^2} \frac{dz}{z}\]
\[ = \left.\frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)} \log z\right|_1^{m^2} \]
\[ = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)}\left( \log m^2 - \log1 \right)\]
\[ = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)}\left( 2\log\left| m \right| - 0 \right)\]
\[ = \frac{\log\left| m \right|}{m^2 - 1}\]

shaalaa.com
Definite Integrals
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 20: Definite Integrals - Exercise 20.2 [पृष्ठ ४०]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 20 Definite Integrals
Exercise 20.2 | Q 57 | पृष्ठ ४०

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_{- \pi/4}^{\pi/4} \frac{1}{1 + \sin x} dx\]

\[\int\limits_1^2 \log\ x\ dx\]

\[\int\limits_{- 1}^1 \frac{1}{x^2 + 2x + 5} dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{4} \left( a^2 \cos^2 x + b^2 \sin^2 x \right)dx\]

\[\int\limits_0^1 x e^{x^2} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{\sqrt{\tan^{- 1} x}}{1 + x^2} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin x \cos x}{1 + \sin^4 x} dx\]

\[\int_0^\frac{1}{2} \frac{x \sin^{- 1} x}{\sqrt{1 - x^2}}dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{5 + 3 \cos x} dx\]

\[\int\limits_1^2 \frac{1}{x \left( 1 + \log x \right)^2} dx\]

\[\int\limits_0^a \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} dx\]

\[\int_0^\pi \cos x\left| \cos x \right|dx\]

\[\int_0^{2\pi} \cos^{- 1} \left( \cos x \right)dx\]

Evaluate each of the following integral:

\[\int_0^{2\pi} \log\left( \sec x + \tan x \right)dx\]

 


Evaluate each of the following integral:

\[\int_a^b \frac{x^\frac{1}{n}}{x^\frac{1}{n} + \left( a + b - x \right)^\frac{1}{n}}dx, n \in N, n \geq 2\]


\[\int\limits_0^\pi x \sin^3 x\ dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{x \sin x}{1 + \sin x} dx\]

\[\int\limits_{- \pi/4}^{\pi/4} \sin^2 x\ dx\]

\[\int\limits_1^4 \left( 3 x^2 + 2x \right) dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 + x \right) dx\]

\[\int\limits_0^4 \frac{1}{\sqrt{16 - x^2}} dx .\]

\[\int\limits_0^1 \left\{ x \right\} dx,\] where {x} denotes the fractional part of x.  

 

\[\int\limits_0^\sqrt{2} \left[ x^2 \right] dx .\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{a + b \cos x} dx =\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \tan x} dx\]  is equal to

\[\int\limits_0^1 \frac{x}{\left( 1 - x \right)^\frac{5}{4}} dx =\]

Evaluate : \[\int\limits_0^\pi/4 \frac{\sin x + \cos x}{16 + 9 \sin 2x}dx\] .


\[\int\limits_0^\infty \frac{x}{\left( 1 + x \right)\left( 1 + x^2 \right)} dx\]


\[\int\limits_0^1 x \left( \tan^{- 1} x \right)^2 dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/4} \tan^4 x dx\]


\[\int\limits_0^1 \left| \sin 2\pi x \right| dx\]


\[\int\limits_1^3 \left| x^2 - 4 \right| dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{x}{\sin^2 x + \cos^2 x} dx\]


\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/2} \frac{\ cosec x \cot x}{1 + {cosec}^2 x} dx\]


\[\int\limits_0^3 \left( x^2 + 1 \right) dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^2 (x - 1)/x^2  "d"x`


Evaluate `int (x^2"d"x)/(x^4 + x^2 - 2)`


Evaluate `int (x^2 + x)/(x^4 - 9) "d"x`


Verify the following:

`int (2x + 3)/(x^2 + 3x) "d"x = log|x^2 + 3x| + "C"`


Evaluate: `int_(-1)^2 |x^3 - 3x^2 + 2x|dx`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×