हिंदी

∫ π 2 0 Tan X 1 + M 2 Tan 2 X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\tan x}{1 + m^2 \tan^2 x}dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{Let I }= \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\tan x}{1 + m^2 \tan^2 x}dx\]

\[= \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\frac{\sin x}{\cos x}}{1 + m^2 \frac{\sin^2 x}{\cos^2 x}}dx\]
\[ = \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\sin x\cos x}{\cos^2 x + m^2 \sin^2 x}dx\]

Put

\[\cos^2 x + m^2 \sin^2 x = z\]

\[\therefore 2\cos x\left( - \sin x \right)dx + m^2 \times 2\sin x\cos\ x\ dx = dz\]
\[ \Rightarrow 2\left( m^2 - 1 \right)\sin x\cos\ x\ dx = dz\]
\[ \Rightarrow \sin x\cos\ x\ dx = \frac{dz}{2\left( m^2 - 1 \right)}\]

When

\[x \to 0, z \to 1\]
\[\left( z = \cos^2 x + m^2 \sin^2 x = 1 + m^2 \times 0 = 1 \right)\]

When

\[x \to \frac{\pi}{2}, z \to m^2\]
\[\left( z = \cos^2 x + m^2 \sin^2 x = 0 + m^2 \times 1 = m^2 \right)\]

\[\therefore I = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)} \int_1^{m^2} \frac{dz}{z}\]
\[ = \left.\frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)} \log z\right|_1^{m^2} \]
\[ = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)}\left( \log m^2 - \log1 \right)\]
\[ = \frac{1}{2\left( m^2 - 1 \right)}\left( 2\log\left| m \right| - 0 \right)\]
\[ = \frac{\log\left| m \right|}{m^2 - 1}\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Exercise 20.2 [पृष्ठ ४०]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Exercise 20.2 | Q 57 | पृष्ठ ४०

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_0^{\pi/2} \left( a^2 \cos^2 x + b^2 \sin^2 x \right) dx\]

\[\int\limits_1^2 \log\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^2 \frac{1}{4 + x - x^2} dx\]

\[\int\limits_0^1 x \left( 1 - x \right)^5 dx\]

\[\int_0^\pi e^{2x} \cdot \sin\left( \frac{\pi}{4} + x \right) dx\]

\[\int\limits_0^\pi \left( \sin^2 \frac{x}{2} - \cos^2 \frac{x}{2} \right) dx\]

\[\int\limits_1^2 e^{2x} \left( \frac{1}{x} - \frac{1}{2 x^2} \right) dx\]

\[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} \left( \frac{2x}{1 - x^2} \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} \left( \sqrt{\tan}x + \sqrt{\cot}x \right) dx\]

\[\int\limits_0^\pi 5 \left( 5 - 4 \cos \theta \right)^{1/4} \sin \theta\ d \theta\]

\[\int\limits_0^{( \pi )^{2/3}} \sqrt{x} \cos^2 x^{3/2} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin x \cos x}{\cos^2 x + 3 \cos x + 2} dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \sqrt{\cos x - \cos^3 x}\left( \sec^2 x - 1 \right) \cos^2 xdx\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin^3 x\ dx\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \log\left( \frac{2 - \sin x}{2 + \sin x} \right) dx\]

\[\int\limits_1^2 x^2 dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 + 2 \right) dx\]

\[\int\limits_0^4 \left( x + e^{2x} \right) dx\]

\[\int\limits_2^3 x^2 dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 - x \right) dx\]

\[\int\limits_0^4 \frac{1}{\sqrt{16 - x^2}} dx .\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{1 - \cos 2x}\ dx .\]

Evaluate : 

\[\int\limits_2^3 3^x dx .\]

\[\int\limits_0^\infty \frac{1}{1 + e^x} dx\]  equals


\[\int\limits_1^e \log x\ dx =\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \tan x} dx\]  is equal to

\[\int\limits_0^{2a} f\left( x \right) dx\]  is equal to


Evaluate : \[\int\limits_0^{2\pi} \cos^5 x dx\] .


\[\int\limits_0^{\pi/4} \sin 2x \sin 3x dx\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{x \sin x}{1 + \cos^2 x} dx\]


\[\int\limits_{- \pi/4}^{\pi/4} \left| \tan x \right| dx\]


\[\int\limits_2^3 \frac{\sqrt{x}}{\sqrt{5 - x} + \sqrt{x}} dx\]


\[\int\limits_2^3 e^{- x} dx\]


\[\int\limits_0^2 \left( x^2 + 2 \right) dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_0^1 x"e"^(x^2)  "d"x`


Evaluate the following:

`int_1^4` f(x) dx where f(x) = `{{:(4x + 3",", 1 ≤ x ≤ 2),(3x + 5",", 2 < x ≤ 4):}`


Evaluate the following integrals as the limit of the sum:

`int_0^1 x^2  "d"x`


Find `int x^2/(x^4 + 3x^2 + 2) "d"x`


Find: `int logx/(1 + log x)^2 dx`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×