मराठी

1 ∫ 0 1 − X 2 X 4 + X 2 + 1 D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx\]
Advertisements

उत्तर

\[Let\, I = \int\frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx\]
\[ = - \int\frac{x^2 - 1}{x^4 + x^2 + 1} dx\]
\[ = - \int\frac{1 - \frac{1}{x^2}}{x^2 + 1 + \frac{1}{x^2}} dx\]
\[ = - \int\frac{1 - \frac{1}{x^2}}{x^2 + 2 + \frac{1}{x^2} - 1} dx\]
\[ = - \int\frac{1 - \frac{1}{x^2}}{\left( x + \frac{1}{x} \right)^2 - 1} dx\]
\[Let, x + \frac{1}{x} = t\]
\[ \Rightarrow \left( 1 - \frac{1}{x^2} \right)dx = dt\]
\[\text{Then integral becomes}, \]
\[I = - \int\frac{1}{t^2 - 1} dt\]
\[ = - \frac{1}{2}\log\left| \frac{t - 1}{t + 1} \right|\]
\[ = \frac{1}{2}\log\left| \frac{t + 1}{t - 1} \right|\]
\[ = \frac{1}{2}\log\left| \frac{x + \frac{1}{x} + 1}{x + \frac{1}{x} - 1} \right|\]
\[ = \frac{1}{2}\log\left| \frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \right|\]
\[i . e . , \int\frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx = \frac{1}{2}\log\left| \frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \right|\]
\[ \Rightarrow \int_0^1 \frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx = \left[ \frac{1}{2}\log\left| \frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \right| \right]_0^1 \]
\[ = \frac{1}{2}\log 3\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Definite Integrals - Exercise 20.2 [पृष्ठ ३९]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
पाठ 19 Definite Integrals
Exercise 20.2 | Q 33 | पृष्ठ ३९

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x}{1 + x} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} x^2 \cos\ 2x\ dx\]

\[\int\limits_{\pi/2}^\pi e^x \left( \frac{1 - \sin x}{1 - \cos x} \right) dx\]

\[\int\limits_1^2 \frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{e^x}{1 + e^{2x}} dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{3 + 2 \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\limits_0^\pi 5 \left( 5 - 4 \cos \theta \right)^{1/4} \sin \theta\ d \theta\]

\[\int_0^2 2x\left[ x \right]dx\]

Evaluate each of the following integral:

\[\int_a^b \frac{x^\frac{1}{n}}{x^\frac{1}{n} + \left( a + b - x \right)^\frac{1}{n}}dx, n \in N, n \geq 2\]


If  \[f\left( a + b - x \right) = f\left( x \right)\] , then prove that \[\int_a^b xf\left( x \right)dx = \frac{a + b}{2} \int_a^b f\left( x \right)dx\]

 


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \cot x} dx\]

\[\int\limits_{- 1}^1 \log\left( \frac{2 - x}{2 + x} \right) dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x + 3 \right) dx\]

\[\int\limits_{- 1}^1 \left( x + 3 \right) dx\]

\[\int\limits_0^5 \left( x + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \log\left( \frac{a - \sin \theta}{a + \sin \theta} \right) d\theta\]

Evaluate each of the following integral:

\[\int_0^\frac{\pi}{4} \sin2xdx\]

If \[\int_0^a \frac{1}{4 + x^2}dx = \frac{\pi}{8}\] , find the value of a.


Write the coefficient abc of which the value of the integral

\[\int\limits_{- 3}^3 \left( a x^2 + bx + c \right) dx\] is independent.

\[\int\limits_0^{15} \left[ x \right] dx .\]

\[\int\limits_0^1 e^\left\{ x \right\} dx .\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{a + b \cos x} dx =\]

\[\int\limits_1^e \log x\ dx =\]

Evaluate : \[\int\limits_0^\pi/4 \frac{\sin x + \cos x}{16 + 9 \sin 2x}dx\] .


\[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} x dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} x^2 \cos 2x dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/4} e^x \sin x dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{x \sin x \cos x}{\sin^4 x + \cos^4 x} dx\]


\[\int\limits_2^3 e^{- x} dx\]


Prove that `int_a^b ƒ ("x") d"x" = int_a^bƒ(a + b - "x") d"x" and "hence evaluate" int_(π/6)^(π/3) (d"x")/(1+sqrt(tan "x")`


Evaluate the following using properties of definite integral:

`int_(- pi/2)^(pi/2) sin^2theta  "d"theta`


Evaluate the following:

Γ(4)


Evaluate the following:

`Γ (9/2)`


Evaluate the following integrals as the limit of the sum:

`int_0^1 (x + 4)  "d"x`


Choose the correct alternative:

The value of `int_(- pi/2)^(pi/2) cos  x  "d"x` is


`int x^9/(4x^2 + 1)^6  "d"x` is equal to ______.


If `intx^3/sqrt(1 + x^2) "d"x = "a"(1 + x^2)^(3/2) + "b"sqrt(1 + x^2) + "C"`, then ______.


Which integral has Constant C present?


What is the meaning of an indefinite integral?


What are definite integrals used to find over a fixed interval?


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×