मराठी

1 ∫ 0 1 − X 2 X 4 + X 2 + 1 D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx\]
Advertisements

उत्तर

\[Let\, I = \int\frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx\]
\[ = - \int\frac{x^2 - 1}{x^4 + x^2 + 1} dx\]
\[ = - \int\frac{1 - \frac{1}{x^2}}{x^2 + 1 + \frac{1}{x^2}} dx\]
\[ = - \int\frac{1 - \frac{1}{x^2}}{x^2 + 2 + \frac{1}{x^2} - 1} dx\]
\[ = - \int\frac{1 - \frac{1}{x^2}}{\left( x + \frac{1}{x} \right)^2 - 1} dx\]
\[Let, x + \frac{1}{x} = t\]
\[ \Rightarrow \left( 1 - \frac{1}{x^2} \right)dx = dt\]
\[\text{Then integral becomes}, \]
\[I = - \int\frac{1}{t^2 - 1} dt\]
\[ = - \frac{1}{2}\log\left| \frac{t - 1}{t + 1} \right|\]
\[ = \frac{1}{2}\log\left| \frac{t + 1}{t - 1} \right|\]
\[ = \frac{1}{2}\log\left| \frac{x + \frac{1}{x} + 1}{x + \frac{1}{x} - 1} \right|\]
\[ = \frac{1}{2}\log\left| \frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \right|\]
\[i . e . , \int\frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx = \frac{1}{2}\log\left| \frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \right|\]
\[ \Rightarrow \int_0^1 \frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx = \left[ \frac{1}{2}\log\left| \frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \right| \right]_0^1 \]
\[ = \frac{1}{2}\log 3\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Definite Integrals - Exercise 20.2 [पृष्ठ ३९]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
पाठ 19 Definite Integrals
Exercise 20.2 | Q 33 | पृष्ठ ३९

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\limits_2^3 \frac{x}{x^2 + 1} dx\]

\[\int\limits_{- \pi/4}^{\pi/4} \frac{1}{1 + \sin x} dx\]

\[\int\limits_1^e \frac{e^x}{x} \left( 1 + x \log x \right) dx\]

\[\int\limits_0^1 \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} dx\]

\[\int\limits_1^2 \frac{1}{x \left( 1 + \log x \right)^2} dx\]

\[\int\limits_{- a}^a \sqrt{\frac{a - x}{a + x}} dx\]

\[\int_\frac{1}{3}^1 \frac{\left( x - x^3 \right)^\frac{1}{3}}{x^4}dx\]

\[\int\limits_0^9 f\left( x \right) dx, where f\left( x \right) \begin{cases}\sin x & , & 0 \leq x \leq \pi/2 \\ 1 & , & \pi/2 \leq x \leq 3 \\ e^{x - 3} & , & 3 \leq x \leq 9\end{cases}\]

\[\int_{- \frac{\pi}{2}}^\frac{\pi}{2} \left( 2\sin\left| x \right| + \cos\left| x \right| \right)dx\]

\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1}{1 + \sqrt{\tan x}} dx\]

If `f` is an integrable function such that f(2a − x) = f(x), then prove that

\[\int\limits_0^{2a} f\left( x \right) dx = 2 \int\limits_0^a f\left( x \right) dx\]

 


If f is an integrable function, show that

\[\int\limits_{- a}^a f\left( x^2 \right) dx = 2 \int\limits_0^a f\left( x^2 \right) dx\]


\[\int\limits_0^1 \left( 3 x^2 + 5x \right) dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 + x \right) dx\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_{- 2}^1 \frac{\left| x \right|}{x} dx .\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \log \tan x\ dx .\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \log \left( \frac{3 + 5 \cos x}{3 + 5 \sin x} \right) dx .\]

 


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin^n x}{\sin^n x + \cos^n x} dx, n \in N .\]

\[\int\limits_a^b \frac{f\left( x \right)}{f\left( x \right) + f\left( a + b - x \right)} dx .\]

\[\int\limits_0^{15} \left[ x \right] dx .\]

The value of \[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x + \cos x} dx\] is __________ .


The value of the integral \[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sqrt{\cos x}}{\sqrt{\cos x} + \sqrt{\sin x}} dx\]  is 


\[\int\limits_0^1 \cos^{- 1} \left( \frac{1 - x^2}{1 + x^2} \right) dx\]


\[\int\limits_0^\infty \frac{x}{\left( 1 + x \right)\left( 1 + x^2 \right)} dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/4} \tan^4 x dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \cot^7 x} dx\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{x \sin x}{1 + \cos^2 x} dx\]


\[\int\limits_0^\pi x \sin x \cos^4 x dx\]


\[\int\limits_0^2 \left( 2 x^2 + 3 \right) dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_0^1 "e"^(2x)  "d"x`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_0^3 ("e"^x "d"x)/(1 + "e"^x)`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_(-1)^1 (2x + 3)/(x^2 + 3x + 7)  "d"x`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^2 (x - 1)/x^2  "d"x`


Evaluate the following:

`int_(-1)^1 "f"(x)  "d"x` where f(x) = `{{:(x",", x ≥ 0),(-x",", x  < 0):}`


Evaluate the following:

`int_0^oo "e"^(-mx) x^6 "d"x`


Evaluate the following integrals as the limit of the sum:

`int_1^3 (2x + 3)  "d"x`


Choose the correct alternative:

Γ(n) is


Which integral has lower and upper limits?


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×