मराठी

Π ∫ 0 X 1 + Cos α Sin X D X , 0 < α < π

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx, 0 < \alpha < \pi\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{We have}, \]

\[ I = \int_0^\pi \frac{x}{1 + \cos\alpha \sin x} d x . . . . . \left( 1 \right)\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos\alpha \sin\left( \pi - x \right)}dx\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos\alpha \sin x}dx . . . . . \left( 2 \right)\]

\[\text{Adding} \left( 1 \right) and \left( 2 \right) \text{we get}, \]

\[2I = \int_0^\pi \frac{x + \pi - x}{1 + \cos\alpha \sin x} d x\]

\[ \Rightarrow I = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha\ sinx} dx\]

\[= \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha sinx}\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha \frac{2\tan\frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2\cos\alpha \tan \frac{x}{2}}dx\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2\cos\alpha \tan \frac{x}{2}}dx\]

\[\text{Putting }\tan\frac{x}{2} = t\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 x dx = dt\]

\[\text{When }x \to 0; t \to 0\]

\[\text{and }x \to \pi; t \to \infty \]

\[ \therefore I = \frac{\pi}{2} \int_0^\infty \frac{2}{1 + t^2 + 2\cos\alpha t}dt\]

\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\infty \frac{2}{\left( t + \cos\alpha \right)^2 - \cos^2 \alpha + 1}dt\]

\[ = \pi \int_0^\infty \frac{1}{\left( t + \cos\alpha \right)^2 + \sin^2 \alpha}dt\]

\[ = \pi \left[ \frac{1}{\sin \alpha} \tan^{- 1} \left( \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right) \right]_0^1 \]

\[ = \frac{\pi}{sin\alpha}\left[ \tan^{- 1} \left( \infty \right) - \tan^{- 1} \left( \cot\alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi}{sin\alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left( \tan\left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi\alpha}{sin\alpha}\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Definite Integrals - Exercise 20.5 [पृष्ठ ९५]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
पाठ 19 Definite Integrals
Exercise 20.5 | Q 16 | पृष्ठ ९५

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\limits_0^1 \frac{1}{1 + x^2} dx\]

\[\int\limits_0^\infty e^{- x} dx\]

\[\int\limits_1^2 \left( \frac{x - 1}{x^2} \right) e^x dx\]

\[\int\limits_{\pi/2}^\pi e^x \left( \frac{1 - \sin x}{1 - \cos x} \right) dx\]

\[\int\limits_0^{2\pi} e^{x/2} \sin\left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{4} \right) dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{4} \left( \tan x + \cot x \right)^{- 2} dx\]

\[\int_0^\frac{1}{2} \frac{x \sin^{- 1} x}{\sqrt{1 - x^2}}dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{5 + 3 \cos x} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x^2}{x^4 + x^2 + 1} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^5 x\ dx\]

\[\int\limits_4^9 \frac{\sqrt{x}}{\left( 30 - x^{3/2} \right)^2} dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \sqrt{\cos x - \cos^3 x}\left( \sec^2 x - 1 \right) \cos^2 xdx\]

\[\int_{- \frac{\pi}{2}}^\frac{\pi}{2} \left( 2\sin\left| x \right| + \cos\left| x \right| \right)dx\]

\[\int_{- \frac{\pi}{2}}^\pi \sin^{- 1} \left( \sin x \right)dx\]

\[\int_{- \frac{\pi}{2}}^\frac{\pi}{2} \frac{- \frac{\pi}{2}}{\sqrt{\cos x \sin^2 x}}dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sqrt{\cot x}}{\sqrt{\cot x} + \sqrt{\tan x}} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \sqrt{\tan x}} dx\]

If `f` is an integrable function such that f(2a − x) = f(x), then prove that

\[\int\limits_0^{2a} f\left( x \right) dx = 2 \int\limits_0^a f\left( x \right) dx\]

 


\[\int\limits_a^b e^x dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin^n x}{\sin^n x + \cos^n x} dx, n \in N .\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \log\left( \frac{a - \sin \theta}{a + \sin \theta} \right) d\theta\]

Write the coefficient a, b, c of which the value of the integral

\[\int\limits_{- 3}^3 \left( a x^2 + bx + c \right) dx\] is independent.

\[\int_0^\frac{\pi^2}{4} \frac{\sin\sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\] equals


\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1}{1 + \sqrt{\cot}x} dx\] is

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \tan x} dx\]  is equal to

The value of \[\int\limits_{- \pi}^\pi \sin^3 x \cos^2 x\ dx\] is 

 


\[\lim_{n \to \infty} \left\{ \frac{1}{2n + 1} + \frac{1}{2n + 2} + . . . + \frac{1}{2n + n} \right\}\] is equal to

\[\int\limits_0^{15} \left[ x^2 \right] dx\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{a^2 - \cos^2 x} dx, a > 1\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{x \tan x}{\sec x + \tan x} dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_0^1 "e"^(2x)  "d"x`


If f(x) = `{{:(x^2"e"^(-2x)",", x ≥ 0),(0",", "otherwise"):}`, then evaluate `int_0^oo "f"(x) "d"x`


Choose the correct alternative:

`Γ(3/2)`


Integrate `((2"a")/sqrt(x) - "b"/x^2 + 3"c"root(3)(x^2))` w.r.t. x


Evaluate `int "dx"/sqrt((x - alpha)(beta - x)), beta > alpha`


If x = `int_0^y "dt"/sqrt(1 + 9"t"^2)` and `("d"^2y)/("d"x^2)` = ay, then a equal to ______.


Evaluate: `int_(-1)^2 |x^3 - 3x^2 + 2x|dx`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×