मराठी

Π ∫ 0 X 1 + Cos α Sin X D X , 0 < α < π

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx, 0 < \alpha < \pi\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{We have}, \]

\[ I = \int_0^\pi \frac{x}{1 + \cos\alpha \sin x} d x . . . . . \left( 1 \right)\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos\alpha \sin\left( \pi - x \right)}dx\]

\[ = \int_0^\pi \frac{\pi - x}{1 + \cos\alpha \sin x}dx . . . . . \left( 2 \right)\]

\[\text{Adding} \left( 1 \right) and \left( 2 \right) \text{we get}, \]

\[2I = \int_0^\pi \frac{x + \pi - x}{1 + \cos\alpha \sin x} d x\]

\[ \Rightarrow I = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha\ sinx} dx\]

\[= \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha sinx}\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1}{1 + \cos\alpha \frac{2\tan\frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2\cos\alpha \tan \frac{x}{2}}dx\]
\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\pi \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2} + 2\cos\alpha \tan \frac{x}{2}}dx\]

\[\text{Putting }\tan\frac{x}{2} = t\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 x dx = dt\]

\[\text{When }x \to 0; t \to 0\]

\[\text{and }x \to \pi; t \to \infty \]

\[ \therefore I = \frac{\pi}{2} \int_0^\infty \frac{2}{1 + t^2 + 2\cos\alpha t}dt\]

\[ = \frac{\pi}{2} \int_0^\infty \frac{2}{\left( t + \cos\alpha \right)^2 - \cos^2 \alpha + 1}dt\]

\[ = \pi \int_0^\infty \frac{1}{\left( t + \cos\alpha \right)^2 + \sin^2 \alpha}dt\]

\[ = \pi \left[ \frac{1}{\sin \alpha} \tan^{- 1} \left( \frac{t + \cos \alpha}{\sin \alpha} \right) \right]_0^1 \]

\[ = \frac{\pi}{sin\alpha}\left[ \tan^{- 1} \left( \infty \right) - \tan^{- 1} \left( \cot\alpha \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi}{sin\alpha}\left[ \frac{\pi}{2} - \tan^{- 1} \left( \tan\left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right) \right]\]

\[ = \frac{\pi\alpha}{sin\alpha}\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Definite Integrals - Exercise 20.5 [पृष्ठ ९५]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
पाठ 19 Definite Integrals
Exercise 20.5 | Q 16 | पृष्ठ ९५

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{1 + \cos x}\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} x \cos\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} x^2 \sin\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} x^2 \cos\ 2x\ dx\]

\[\int\limits_0^2 \frac{1}{\sqrt{3 + 2x - x^2}} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin^3 x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{\sin \phi} \cos^5 \phi\ d\phi\]

 


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sin \theta}{\sqrt{1 + \cos \theta}} d\theta\]

\[\int\limits_0^{\pi/3} \frac{\cos x}{3 + 4 \sin x} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{24 x^3}{\left( 1 + x^2 \right)^4} dx\]

\[\int\limits_0^\infty \frac{\log x}{1 + x^2} dx\]

\[\int\limits_{- 1}^1 \log\left( \frac{2 - x}{2 + x} \right) dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sin^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^2 \left[ x \right] dx .\]

\[\int\limits_0^\sqrt{2} \left[ x^2 \right] dx .\]

\[\int_0^\frac{\pi^2}{4} \frac{\sin\sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\] equals


The value of \[\int\limits_{- \pi}^\pi \sin^3 x \cos^2 x\ dx\] is 

 


The value of \[\int\limits_0^1 \tan^{- 1} \left( \frac{2x - 1}{1 + x - x^2} \right) dx,\] is


Evaluate : \[\int\limits_0^{2\pi} \cos^5 x dx\] .


Evaluate: \[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \frac{\cos x}{1 + e^x}dx\] .

 

Evaluate : \[\int e^{2x} \cdot \sin \left( 3x + 1 \right) dx\] .


\[\int\limits_1^2 x\sqrt{3x - 2} dx\]


\[\int\limits_0^1 \frac{1 - x}{1 + x} dx\]


\[\int\limits_0^\pi \sin^3 x\left( 1 + 2 \cos x \right) \left( 1 + \cos x \right)^2 dx\]


\[\int\limits_1^2 \frac{1}{x^2} e^{- 1/x} dx\]


\[\int\limits_0^1 \log\left( 1 + x \right) dx\]


\[\int\limits_0^{2\pi} \cos^7 x dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{1}{1 + \tan^3 x} dx\]


\[\int\limits_0^\pi \cos 2x \log \sin x dx\]


\[\int\limits_2^3 e^{- x} dx\]


\[\int\limits_1^3 \left( x^2 + 3x \right) dx\]


Find : `∫_a^b logx/x` dx


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_(-1)^1 (2x + 3)/(x^2 + 3x + 7)  "d"x`


Evaluate the following using properties of definite integral:

`int_0^(i/2) (sin^7x)/(sin^7x + cos^7x)  "d"x`


Verify the following:

`int (2x + 3)/(x^2 + 3x) "d"x = log|x^2 + 3x| + "C"`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×