हिंदी

∫ X 2 − 1 X 4 + 1 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2 - 1}{x^4 + 1} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ We have,} \]
\[I = \int \left( \frac{x^2 - 1}{x^4 + 1} \right)dx\]
\[\text{Dividing numerator and denominator by} \text{ x}^2 \]
\[ = \int\left( \frac{1 - \frac{1}{x^2}}{x^2 + \frac{1}{x^2}} \right)dx\]
\[ = \int\frac{\left( 1 - \frac{1}{x^2} \right)dx}{x^2 + \frac{1}{x^2} + 2 - 2}\]
\[ = \int\frac{\left( 1 - \frac{1}{x^2} \right)dx}{\left( x + \frac{1}{x} \right)^2 - \left( \sqrt{2} \right)^2}\]
\[\text{ Putting  x }+ \frac{1}{x} = t\]
\[ \Rightarrow \left( 1 - \frac{1}{x^2} \right)dx = dt\]
\[ \therefore I = \int\frac{dt}{t^2 - \left( \sqrt{2} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{2\sqrt{2}}\text{ log }\left| \frac{t - \sqrt{2}}{t + \sqrt{2}} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2\sqrt{2}}\text{ log }\left| \frac{x + \frac{1}{x} - \sqrt{2}}{x + \frac{1}{x} + \sqrt{2}} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2\sqrt{2}}\text{ log }\left| \frac{x^2 - \sqrt{2}x + 1}{x^2 + \sqrt{2}x + 1} \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.31 [पृष्ठ १९०]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.31 | Q 7 | पृष्ठ १९०

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{\left( 1 + \sqrt{x} \right)^2}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\sqrt{x}\left( 3 - 5x \right) dx\]

 


\[\int\frac{\left( x + 1 \right)\left( x - 2 \right)}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{\sin^3 x - \cos^3 x}{\sin^2 x \cos^2 x} dx\]

 
\[\int\frac{\cos x}{1 - \cos x} \text{dx }or \int\frac{\cot x}{\text{cosec         } {x }- \cot x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{2 - 3x} + \frac{1}{\sqrt{3x - 2}} dx\]

\[\int\frac{1 - \cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int \tan^2 \left( 2x - 3 \right) dx\]


\[\int\frac{x^2 + 5x + 2}{x + 2} dx\]


`  =  ∫ root (3){ cos^2 x}  sin x   dx `


\[\int\frac{\cos^3 x}{\sqrt{\sin x}} dx\]

\[\ \int\ x \left( 1 - x \right)^{23} dx\]

 


` = ∫1/{sin^3 x cos^ 2x} dx`


\[\int\frac{\cos x - \sin x}{\sqrt{8 - \sin2x}}dx\]

\[\int\frac{x^2 \left( x^4 + 4 \right)}{x^2 + 4} \text{ dx }\]

\[\int\frac{6x - 5}{\sqrt{3 x^2 - 5x + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{2 + \sin x + \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{3 + 2 \cos x + 4 \sin x}{2 \sin x + \cos x + 3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\log \left( \log x \right)}{x} dx\]

\[\int\cos\sqrt{x}\ dx\]

\[\int\left( x + 1 \right) \text{ log  x  dx }\]

\[\int e^x \left( \cot x + \log \sin x \right) dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^4 + 1 \right)} dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int\frac{x^2}{\left( x^2 + a^2 \right)\left( x^2 + b^2 \right)}dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{2x + 3}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 3 \right) \sqrt{x + 1}} \text{ dx}\]

The primitive of the function \[f\left( x \right) = \left( 1 - \frac{1}{x^2} \right) a^{x + \frac{1}{x}} , a > 0\text{ is}\]


\[\int\frac{\sin x}{\cos 2x} \text{ dx }\]

\[\int \cot^5 x\ dx\]

\[\int\sqrt{\text{ cosec  x} - 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 \sin^2 x + 4 \sin x \cos x + 5 \cos^2 x} \text{ dx }\]


\[\int\frac{1}{\sec x + cosec x}\text{  dx }\]

\[\int\sqrt{x^2 - a^2} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{3 x^2 + 4x + 1}\text{  dx }\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{1 - x}} \text{ dx }\]

\[\int \cos^{- 1} \left( 1 - 2 x^2 \right) \text{ dx }\]

\[\int\frac{e^{m \tan^{- 1} x}}{\left( 1 + x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx}\]

Find :  \[\int\frac{e^x}{\left( 2 + e^x \right)\left( 4 + e^{2x} \right)}dx.\] 

 


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×