हिंदी

∫ X 2 − 1 X 4 + 1 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2 - 1}{x^4 + 1} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ We have,} \]
\[I = \int \left( \frac{x^2 - 1}{x^4 + 1} \right)dx\]
\[\text{Dividing numerator and denominator by} \text{ x}^2 \]
\[ = \int\left( \frac{1 - \frac{1}{x^2}}{x^2 + \frac{1}{x^2}} \right)dx\]
\[ = \int\frac{\left( 1 - \frac{1}{x^2} \right)dx}{x^2 + \frac{1}{x^2} + 2 - 2}\]
\[ = \int\frac{\left( 1 - \frac{1}{x^2} \right)dx}{\left( x + \frac{1}{x} \right)^2 - \left( \sqrt{2} \right)^2}\]
\[\text{ Putting  x }+ \frac{1}{x} = t\]
\[ \Rightarrow \left( 1 - \frac{1}{x^2} \right)dx = dt\]
\[ \therefore I = \int\frac{dt}{t^2 - \left( \sqrt{2} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{2\sqrt{2}}\text{ log }\left| \frac{t - \sqrt{2}}{t + \sqrt{2}} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2\sqrt{2}}\text{ log }\left| \frac{x + \frac{1}{x} - \sqrt{2}}{x + \frac{1}{x} + \sqrt{2}} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2\sqrt{2}}\text{ log }\left| \frac{x^2 - \sqrt{2}x + 1}{x^2 + \sqrt{2}x + 1} \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.31 [पृष्ठ १९०]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.31 | Q 7 | पृष्ठ १९०

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\left( 2^x + \frac{5}{x} - \frac{1}{x^{1/3}} \right)dx\]

\[\int\frac{x^{- 1/3} + \sqrt{x} + 2}{\sqrt[3]{x}} dx\]

\[\int\frac{\left( 1 + \sqrt{x} \right)^2}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{\sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx\]

\[\int \sin^5\text{ x }\text{cos x dx}\]

\[\int\left( \frac{x + 1}{x} \right) \left( x + \log x \right)^2 dx\]

` ∫    x   {tan^{- 1} x^2}/{1 + x^4} dx`

` ∫   tan   x   sec^4  x   dx  `


\[\int \cot^6 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{2x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{8 + 3x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{\cos 2x}{\sqrt{\sin^2 2x + 8}} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sqrt{\sin^4 x + 4 \sin^2 x - 2}} dx\]

\[\int\frac{\sin x - \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} dx\]

\[\int\frac{2x - 3}{x^2 + 6x + 13} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 6x + 12} \text{ dx }\]

\[\int \log_{10} x\ dx\]

\[\int\cos\sqrt{x}\ dx\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{x} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{x - 1}{2 x^2} \right) dx\]

\[\int e^x \left[ \sec x + \log \left( \sec x + \tan x \right) \right] dx\]

\[\int\frac{e^x}{x}\left\{ \text{ x }\left( \log x \right)^2 + 2 \log x \right\} dx\]

\[\int e^x \left( \frac{\sin x \cos x - 1}{\sin^2 x} \right) dx\]

\[\int\sqrt{3 - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{2x - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{x\left( x^n + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{\left( x - 2 \right)^2 \left( x + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{5}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\sqrt{\cot \text{θ} d  } \text{ θ}\]

\[\int\frac{\left( x - 1 \right)^2}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{7 + 5 \cos x} dx =\]

\[\int \sin^5 x\ dx\]

\[\int \log_{10} x\ dx\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{1 - x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 5 \right)} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x + 3}{\left( x + 4 \right)^2} e^x dx =\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×