Advertisements
Advertisements
प्रश्न
तुमच्या परिसरातील ज्या घरी पाळीव प्राणी आहेत अशा पाच घरांना भेटी द्या. त्या घरातील लोक पाळीव प्राण्यांची काळजी कशी घेतात याची खालील मुद्द्यांच्या आधारे माहिती मिळवा व वर्गात सांगा.

Advertisements
उत्तर
माझा आवडता प्राणी
मला मनीमाऊ खूप आवडतात. मी सातवीत असताना "पिकू" आमच्या घरात एखाद्या पाहुण्यासमान आली. झालं असं, की बाहेर खूप पाऊस पडत होता आणि भर पावसात एक छोटंसं मांजराचं पिल्लू आमच्या दाराशेजारच्या अडचणीच्या जागेत कुडकुडत बसलं होतं. माझं सहज लक्ष गेलं आणि मी आई-बाबांच्या ही गोष्ट लक्षात आणून दिली. मग आम्ही त्याला घरात घेतलं. त्याची काळजी घेतली. त्या दोन दिवसांत मला त्याचा खूप लळा लागला होता, म्हणून मी आई-बाबांकडे हट्ट धरून त्याला कायम घरीच ठेवून घेतले. तेव्हापासून 'पिकू' ही आमच्यासाठी 'वाघाची मावशी' अशी न राहता घरातली हक्काची सदस्य बनली आहे.
तिचा पांढराशुभ्र रंग, मऊ-मऊ अंग, गुलाबीसर ओठ, मिचमिच्या मिशा, जरा खुट्ट झालं, की हलणारे इवले-इवले कान मला खूप आवडतात. ती कधीही घरातली दुधाची भांडी पाडत नाही. घरातल्यांना कोणत्याही प्रकारचा त्रास देत नाही. तिला भूक लागली, की तिच्या बशीजवळ जाते, जर आमचं लक्ष नसेल, म्याँव म्याँव करत पायात येते. मग दुधाची व्यवस्था केल्यावर शांतपणे पुढचे व मागचे पाय दुमडून शेपटी मोकळी सोडून तळ्याकाठी पाणी प्यायला आलेल्या वाघाप्रमाणे जिभल्या चाटत ती दूध पिते. तिला दूध पिताना पाहणं म्हणजे आनंदाचा क्षण असतो. कागदावर चित्र काढावंसं वाटतं, छायाचित्रात तिला कैद करावंसं वाटतं.
सुरुवातीला कापसाची गादी अंथरलेली टोपली हेच तिचं घर होतं; पण नंतर आमचं अख्खं घर हेच तिचं हक्काचं घर झालं. आता दिवसभर एखाद्या घरातल्या व्यक्तीप्रमाणे ती बिनधास्त घरभर वावरते. रात्री माझ्या पलंगावर येऊन निजते. आपल्या घरात येणारे उंदीरमामा तिला घाबरूनच जीव मुठीत घेऊन पळतात. आमच्या व आजूबाजूंच्या घरातल्या उंदीरमामांचा फडशा पाडणे हे तिचं आवडतं काम!
ती आल्यापासून घरातलं वातावरण बदललं. तिच्या येण्याने घरात नव्या सदस्याचं आगमन झालं. घरात उत्साह आला, चैतन्य आलं. तिच्या छोट्या छोट्या कृतींनी तिने आमचं मन जिंकलं. ती सर्वांसोबत खेळते, मस्ती करते. खूप माया लावली आहे तिनं. तिचा प्रसन्न चेहरा पाहिला, की थकवा, कंटाळा, ताणतणाव दूर होऊन जातो. घरात कोणी आजारी पडलं, की ही पिकूताई त्याच्याशेजारी जाऊन बसेल, म्याँव म्याँव करून विचारपूस करेल, पंज्यानं थोपटत बसेल. अशी जीव लावणारी पिकू मला खूप आवडते.
ती स्वत: आजारी पडली, की आम्हांला कसंतरी वाटतं. तिचं कण्हणं, केविलवाणं म्याँव म्याँव ऐकलं, की रडायलाच येतं, म्हणून ती आजारी पडू नये यासाठी आम्ही वेळच्या वेळी तिचे लसीकरण करतो.
प्राणी हे प्रेमाचे, मायेचे भुकेले असतात. ते मुके असले तरी प्रेमाची भाषा त्यांना कळते. त्यांना आपलंसं केलं, की ते आपल्याला आपलंसं करतात. घराला 'घरपण' देतात, 'पिकू' यांमुळेच माझी अत्यंत लाडकी मनीमाऊ आहे.
संबंधित प्रश्न
खालील मुद्द्यांच्या आधारे ‘माझा आवडता खेळ’ या विषयावर आठ ते दहा ओळी निबंध लिहा.

खालील उतारा वाचा व त्यास योग्य शीर्षक द्या.
|
प्रत्येक व्यक्तीच्या आयुष्यात सुखदु:खाचे क्षण नेहमीच येत असतात. दु:खाच्या व अडचणीच्या प्रसंगांना जे खिलाडू वृत्तीने सामोरे जातात, जे जिंकण्याच्या उर्मीने हाती घेतलेले काम पूर्ण करण्यासाठी स्वयंप्रेरणेने काम करतात, तेच आयुष्यात यश मिळवतात. कोणतीही वाईट परिस्थिती तुम्हांला अडवू किंवा हरवू शकत नाही. वेळप्रसंगी तुम्हांला दोन पावले मागेही टाकावी लागतात; परंतु जर आपण मनानेच हरलो, तर पुढील कार्य पूर्ण करण्यासाठी आपण तयार होऊ शकत नाही. अशा परिस्थितीत कायम आपले आपल्या मनावर नियंत्रण असणे आवश्यक असते. नकारात्मक विचार करण्यापासून आपण स्वत:ला थांबवणे आवश्यक आहे. त्याचबरोबर आपल्या मनाला चांगल्या सवयी लावणेही आवश्यक आहे. आपल्या मनाला चांगली सवय लावणे हे कठीण असले, तरी अशक्य मात्र नक्कीच नाही! आपल्या अंगी असणाऱ्या चांगल्या सवयी, वाईट सवयींना जवळ येऊ देत नाहीत. मनाला चांगल्या विचारांची सवय लावली, तर ती सवय वाईट विचारांपासून तुम्हांला नक्कीच दूर ठेवील. यासाठी तुम्हांला काही गोष्टी लक्षात ठेवाव्या लागतील. उदा., चांगले वाचन, चांगल्या मित्रमैत्रिणींची संगत, घरातील ज्येष्ठ व्यक्तींशी असणारे जिव्हाळ्याचे व आपुलकीचे संबंध इत्यादी. जो दुसऱ्याच्यादु:खात नेहमी सहभागी होतो त्यालाच जीवनाचा खरा अर्थ कळतो. मानसिक आधार देऊन, विचारांच्या देवाणघेवाणीतून आपण एकमेकांचे दु:ख सहज हलके करू शकतो. असे सुखदु:खाचे प्रसंग प्रत्येकाच्या आयुष्यात सतत येत असतात मात्र या प्रसंगांना जो धीराने सामोरा जातो, तोच जीवनात यशस्वी होतो. |
रानमेवा कशाला म्हणतात? रानमेव्यात कोणती फळे येतात, याविषयी कुटुंबातील व्यक्तींशी चर्चा करा.
‘तुम्ही पक्षी आहात’, अशी कल्पना करून तुम्हांला स्वच्छंदीपणे कोणकोणत्या गोष्टी करायला आवडतील, ते लिहा.
नदी व झाड या दोघांमधील संवादाची कल्पना करून संवादलेखन करा.

खालील चित्रांचे निरीक्षण करा. चित्रातील हे दृश्य पाहून सूचनांचे फलक तयार करा.


तुमच्या परिसरातील एखाद्या अनुभवी शेतकऱ्याची तुम्हांला मुलाखत घ्यायची आहे. त्यासाठी प्रश्नावली तयार करा.
खालील चित्रांचा सहसंबंध लावून गोष्ट तयार करा.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
माहिती देण्यासाठी किंवा घेण्यासाठी अनेक साधने वापरली जातात. खाली माहिती देवाणघेवाण करण्याची/संवादाची काही साधने दिली आहेत. त्यांतील काही साधने एकतर्फी व दुतर्फी माहितीची/संवादाची देवाणघेवाण करतात. त्यांची माहिती मिळवा व दिलेल्या तक्त्यात वर्गीकरण करा.
फॅक्स, पत्र, इ-मेल, मोबाइल, आंतरजाल, रेडिओ, वर्तमानपत्र, मोबाइल संदेश, चर्चा, मुलाखत, जाहिरात, भाषण, संभाषण.
| एकतर्फी माहितीची/संवादाची साधने | दुतर्फी माहितीची/संवादाची साधने |
|
फुलांना रंग कशामुळे प्राप्त होतो? फुलांमध्ये दोन प्रकाची रंगद्रव्ये असतात. हरितद्रव्ये, कॅरोटिन यांमुळे नारिंगी, पिवळा, हिरवा हे रंग फुलांच्या पाकळ्यांना मिळतात. लाल, गुलाबी, निळा वगैरे रंग फुलांमधील अँथोसायनीन या रंगद्रव्यामुळे मिळतील. हि रंगद्रवे पाण्यात विरघळू शकतात. ज्या वेळी फुलांना जीवनरसाचा पुरवठा होतो, त्या वेळी त्यात हि रंगद्रव्ये विरघळतात. कोणत्या फुलांत कोणती रंगद्रवे असतात, हे त्यांतील गुणसूत्रे ठरवतात आणि गुणसूत्रे आनुवंशिक असल्यामुळे त्या त्या फुलांचा रंग ठरावीकच असतो, तो बदलत नाही. |
खालील सूचना वाचा. अशा आणखी सूचना तयार करा.
- नदीच्या पाण्यात केरकचरा, निर्माल्य टाकू नये.
- ओला कचरा, सुका कचरा ठेवा वेगवेगळा, तरच प्रदूषणाला बसेल आळा.
‘पर्यावरण संरक्षण’ याविषयी पाठाच्या शेवटी माणसाने केलेली प्रतिज्ञा तुमच्या शब्दांत लिहा.
|
प्रतिज्ञा आम्ही आमचे वर्तन बदलू. __________________ __________________ __________________ |
खालील चौकटीत दिलेली अपूर्ण गोष्ट पूर्ण करा.
|
एकदा काय झालं, आपल्या शरीराचे दोन हात, उजवा आणि डावा एक दिवस चक्क भांडायला लागले. उजवा हात म्हणाला, ‘‘आजपासून मी आराम करणार!’’ मग डावा म्हणाला, ‘‘का, काय झालं? तू का आराम करणार?’’ ‘‘मी मोठा आहे, तुझ्यापेक्षा माझा मान जास्त आहे.’’ उजवा हसून म्हणाला, ‘‘वा!वा! म्हणे मी मोठा आहे. अरे, जा मी तुला मोठा मानतच नाही. अरे माझ्याशिवाय पान हालत नाही माहीत आहे का तुला?’’ उजवा हात म्हणाला. दोन्ही हातांचे बराचवेळ भांडण चालले होते. इतकावेळ शांत बसलेले डोके मग रागाने म्हणाले, ‘‘अरे थांबा हे काय चाललंय? तुमच्या दोघांत चांगले काम कोण करतो हेच मी पाहणार आहे.’’ ‘‘हो! हो! पाहाच!’’ उजवा हात म्हणाला. ‘‘ मी पण तयार आहे.’’ डावा म्हणाला. दोन्ही हात तयार झाले. ‘‘चला तर मग, तो पाहा त्या तिथे एक दगड चिखलात रुतून बसलाय. बघू त्याला कोण बाहेर काढतंय.’’ डोक्याने असे म्हणताच उजवा म्हणाला, ‘‘मी काढणार! माझा पहिला नंबर.’’ तेव्हा डावा म्हणाला, ‘‘जा जा! तुझी किती ताकद आहे.’’ डावा असे म्हणताच मोठ्या ऐटीत उजवा निघाला ____________________________________ _________________________________________________________ _________________________________________________________ _________________________________________________________ _________________________________________________________ _________________________________________________________ _________________________________________________________ |
शब्दांमुळे, भाषेमुळे दैनंदिन व्यवहारात कोणते फायदे होतात, या विषयावर मित्रांशी चर्चा करा.
सुट्टीच्या दिवशी मित्रांसोबत तुम्ही कोणकोणते खेळ खेळता?
खालील प्रसंगी तुम्ही काय कराल?
तुमच्या मित्राने/मैत्रिणीने आज डबा आणला नाही.




