Question

संकल्‍पना स्‍पष्‍ट करा.

मतदारसंघाची पुनर्रचना

Answer 1

1. लोकसभेची एकूण सदस्यसंख्या ५४३ आहे.
2. प्रत्येक सभासद एका मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतो. म्हणजेच, लोकसभेचे एकूण ५४३ मतदारसंघ आहेत.
3. विधानसभा आणि लोकसभा यांच्या निवडणुकांसाठी मतदारसंघ निर्माण करण्याचे काम निवडणूक आयोगाचे असते.
4. निवडणूक आयोगाने सुरुवातीच्या काळात हे मतदारसंघ निश्चित केले. परंतु काळाच्या ओघात उद्योग-व्यवसायाच्या निमित्ताने मोठ्या प्रमाणात स्थलांतर झाले आहे.
5. खेड्यांतून शहरांकडे हे स्थलांतर झाल्याने एखाद्या मतदारसंघातील मतदारांची संख्या घटते तर अन्य काही ठिकाणी ती प्रचंड वाढते. यामुळे मतदारसंघ संतुलित राहत नाहीत. म्हणून मतदारसंघांची पुनर्रचना करावी लागते.
6. हे मतदारसंघ निर्माण करण्याचे वा त्यांची पुनर्रचना करण्याचे काम निवडणूक आयोगाची परिसीमन समिती करते.
7. ही परिसीमन समिती कोणत्याही दबावाखाली न येता तटस्थपणे मतदारसंघाची पुनर्रचना करते.