हिंदी

∫ sin x + cos x sin 4 x + cos 4 x dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{We have}, \]
\[I = \int\frac{\sin x + \cos x}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx }\]
\[ = \int\frac{\sin x + \cos x}{\left( \sin^2 x + \cos^2 x \right)^2 - 2 \sin^2 x \cos^2 x} \text{ dx }\]
\[ = \int\frac{\sin x + \cos x}{1 - 2 \sin^2 x \cos^2 x} \text{ dx }\]
\[ = \int\frac{\sin x + \cos x}{1 - \frac{1}{2} \left( 2\sin x \cos x \right)^2} \text{ dx }\]
\[ = \int\frac{\sin x + \cos x}{1 - \frac{1}{2} \sin^2 2x}\text{ dx }\]

\[\text{ Putting  sin x - cos x = t} . . . . . \left( 1 \right)\]
\[ \Rightarrow \left( \sin x - \cos x \right)^2 = t^2 \]
\[ \Rightarrow \sin^2 x + \cos^2 x - 2\sin x \cos x = t^2 \]
\[ \Rightarrow 1 - 2\sin x \cos x = t^2 \]
\[ \Rightarrow \sin 2x = 1 - t^2 \]
\[\text{Differentiating} \left( 1 \right), \text{we get}\]
\[\left( \cos x + \sin x \right)dx = \text{ dt }\]
\[ \therefore I = \int\frac{1}{1 - \frac{1}{2} \left( 1 - t^2 \right)^2}\text{  dt }\]
\[ = \int\frac{2}{2 - \left( 1 - t^2 \right)^2} \text{ dt }\]
\[ = \int\frac{2}{\left( \sqrt{2} \right)^2 - \left( 1 - t^2 \right)^2} \text{ dt }\]
\[ = 2\int\frac{1}{\left( \sqrt{2} + 1 - t^2 \right)\left( \sqrt{2} - 1 + t^2 \right)} \text{ dt}\]

\[= \frac{2}{2\sqrt{2}}\int\left[ \frac{1}{\sqrt{2} + 1 - t^2} + \frac{1}{\sqrt{2} - 1 + t^2} \right]\text{ dt}\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{2}}\int\frac{1}{\sqrt{2} + 1 - t^2} \text{ dt}+ \frac{1}{\sqrt{2}}\int\frac{1}{\sqrt{2} - 1 + t^2} \text{ dt}\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{2}}\int\frac{1}{\left( \sqrt{\sqrt{2} + 1} \right)^2 - t^2} \text{ dt}+ \frac{1}{\sqrt{2}}\int\frac{1}{\left( \sqrt{\sqrt{2} - 1} \right)^2 + t^2} \text{ dt}\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{2}} \times \frac{1}{2\sqrt{\sqrt{2} + 1}}\text{ log }\left| \frac{\sqrt{\sqrt{2} + 1} + t}{\sqrt{\sqrt{2} + 1} - t} \right| + \frac{1}{\sqrt{2}} \times \frac{1}{\sqrt{\sqrt{2} + 1}} \tan^{- 1} \frac{t}{\sqrt{\sqrt{2} + 1}} + C\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{2}}\left[ \frac{1}{2\sqrt{\sqrt{2} + 1}}\text{ log }\left| \frac{\sqrt{\sqrt{2} + 1} + t}{\sqrt{\sqrt{2} + 1} - t} \right| + \frac{1}{\sqrt{\sqrt{2} + 1}} \tan^{- 1} \frac{t}{\sqrt{\sqrt{2} + 1}} \right] + C, \text{ where t = sin x - cos x}\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 107 | पृष्ठ २०४

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{x^{- 1/3} + \sqrt{x} + 2}{\sqrt[3]{x}} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \cos x} dx\]

` ∫  {cosec x} / {"cosec x "- cot x} ` dx      


\[\int\frac{1}{1 - \cos 2x} dx\]

\[\int \cot^{- 1} \left( \frac{\sin 2x}{1 - \cos 2x} \right) dx\]

\[\int\frac{1 + \cos x}{1 - \cos x} dx\]

\[\int\frac{3x + 5}{\sqrt{7x + 9}} dx\]

\[\int\frac{a}{b + c e^x} dx\]

\[\int\frac{\text{sin }\left( \text{2 + 3 log x }\right)}{x} dx\]

\[\int \cos^7 x \text{ dx  } \]

` = ∫1/{sin^3 x cos^ 2x} dx`


\[\int\frac{\sec^2 x}{1 - \tan^2 x} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^6 + a^6} dx\]

\[\int\frac{e^x}{\left( 1 + e^x \right)\left( 2 + e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{\sin x - \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} dx\]

\[\int\frac{x + 2}{2 x^2 + 6x + 5}\text{  dx }\]

\[\int\frac{3 + 2 \cos x + 4 \sin x}{2 \sin x + \cos x + 3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{8 \cot x + 1}{3 \cot x + 2} \text{  dx }\]

\[\int\frac{4 \sin x + 5 \cos x}{5 \sin x + 4 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int x e^{2x} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \text{ cos x dx }\]

`int"x"^"n"."log"  "x"  "dx"`

\[\int x\left( \frac{\sec 2x - 1}{\sec 2x + 1} \right) dx\]

\[\int\frac{x^2 \tan^{- 1} x}{1 + x^2} \text{ dx }\]

\[\int\left( e^\text{log  x} + \sin x \right) \text{ cos x dx }\]


\[\int e^x \left( \frac{1 + \sin x}{1 + \cos x} \right) dx\]

\[\int e^x \left( \frac{\sin 4x - 4}{1 - \cos 4x} \right) dx\]

\[\int\frac{3 + 4x - x^2}{\left( x + 2 \right) \left( x - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^4 - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^4 + 7 x^2 + 1} 2 \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{1 - \sin x}{1 - \cos x} \right) dx\]

\[\int\frac{x + 2}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]


\[\int\sin x \sin 2x \text{ sin  3x  dx }\]


\[ \int\left( 1 + x^2 \right) \ \cos 2x \ dx\]


\[\int\frac{1 + x^2}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int \left( \sin^{- 1} x \right)^3 dx\]

\[\int \cos^{- 1} \left( 1 - 2 x^2 \right) \text{ dx }\]

\[\int\frac{e^{m \tan^{- 1} x}}{\left( 1 + x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2 - 2}{x^5 - x} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×