Advertisements
Advertisements
प्रश्न
माध्यमभाषया उत्तरत।
‘विद्या नाम नरस्य’ .... इति श्लोकाधारेण विद्यायाः महत्त्वं लिखत।
Advertisements
उत्तर १
English:
The sukta ‘विद्याविहीनः पशुः’ highlights the significance of knowledge. A person can achieve renown, happiness, and enjoyment through knowledge alone. It is the strongest preceptor. Knowledge is therefore a great benefit. It has a secret treasure and is closely guarded. It enhances one's attractiveness. Knowledge is viewed as relative when travelling to a foreign nation. It is considered the ultimate deity. Knowledgeable people are valued even in royal courts. Since knowledge is essential to achieving any objectives, a man who lacks information or learning is referred to as an animal.
उत्तर २
हिंदी:
‘विद्याविहीनः पशुः’ सूक्त ज्ञान के महत्व पर प्रकाश डालता है। ज्ञान ही व्यक्ति को आनंद, खुशी और प्रसिद्धि प्रदान कर सकता है। यह सबसे शक्तिशाली उपदेशक है. परिणामस्वरूप, ज्ञान एक मूल्यवान संपत्ति है। यह अच्छी तरह से संरक्षित है और इसमें छिपा हुआ धन है। इससे व्यक्ति की सुंदरता में निखार आता है। किसी विदेशी देश का दौरा करते समय ज्ञान को सापेक्ष माना जाता है। इसे सर्वोच्च देवता माना जाता है। यहां तक कि शाही अदालतें भी जानकार व्यक्तियों को महत्व देती हैं। जिस मनुष्य में ज्ञान या विद्या का अभाव होता है वह पशु कहा जाता है क्योंकि ज्ञान सभी लक्ष्यों को प्राप्त करने में सहायक होता है।
उत्तर ३
मराठी:
सूक्त ‘विद्याविहीनः पशुः’ हे ज्ञानाचे महत्त्व अधोरेखित करते. केवळ ज्ञानच माणसाला आनंद आणि प्रसिद्धी देऊ शकते. तो सर्वात शक्तिशाली उपदेशक आहे. परिणामी, ज्ञान ही एक मौल्यवान संपत्ती आहे. हे चांगले संरक्षित आहे आणि त्यात लपवलेली संपत्ती आहे. हे माणसाचे सौंदर्य सुधारते. परदेशात गेल्यावर ज्ञान सापेक्ष मानले जाते. ती सर्वोच्च देवता मानली जाते. शाही दरबारही ज्ञानी व्यक्तींना महत्त्व देतात. ज्या माणसाला ज्ञान किंवा शिकण्याची कमतरता आहे त्याला प्राणी म्हटले जाते कारण ज्ञान सर्व उद्दिष्टे साध्य करण्यात मदत करते.
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
पद्यांशं पठित्वा निर्दिष्टाः कृतीः कुरुत । (5 तः 4)
|
विद्या नाम नरस्य रूपमधिकं प्रच्छनुप्तं धनम् घटं भिन्द्यात् पटं छिन्द्यात् कुर्याद्रासभरोहणम्। यथैव सकला नद्यः प्रविशन्ति महोदधिम् |
(1) पद्यांशं पठित्वा निर्दिष्टे कृती कुरुत। (3 तः 2)
(क) पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत । (1)
नरः किं छिन्द्यात्?
(ख) विशेषण-विशेष्ययोः मेलनं कुरुत । (1)
| अ | आ | |
| (1) | सर्वे | नद्यः |
| (2) | सकलाः | पुरुषः |
| धर्माः |
(ग) पूर्वपदं उत्तरपदं लिखत । (1)
- पुरुषो भवेत् = ______ + भवेत् ।
- कुर्याद्रासभरोहणम् = कूर्यात् + ______ ।
(2) जालरेखायिन्रं पूरयत । (2)

पद्ये शुद्धे पूर्णे च लिखत।
रथस्यैक. . . . . . . . . . . . .नोपकरणे ।
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
का गुरूणां गुरुः?
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
किं राजसु न पूज्यते?
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
कः पशुः एव?
जालरेखाचित्रं पूरयत।

माध्यमभाषया उत्तरत।
‘न्याय्यात्पथः प्रविचलन्ति पदं न धीराः।’ इति सूक्तिं स्पष्टीकुरुत।
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
के न बध्यन्ते?
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
रवेः रथस्य कति तुरगाः सन्ति?
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
रवेः सारथिः कीदृशः अस्ति?
माध्यमभाषया उत्तरत।
‘क्रियासिद्धिः सत्त्वे भवति’ इति सूर्यस्य उदाहरणेन स्पष्टीकुरुत।
माध्यमभाषया उत्तरत।
नारिकेलाः नराणाम् उपकारं कथं स्मरन्ति?
एकवाक्येन उत्तरत।
मनुजः किं भिन्द्यात्?
श्लोकात् लिङ्लकारस्य रूपाणि चित्वा लिखत।
समानार्थकशब्दान् लिखत।
लक्ष्मीः
समानार्थकशब्दान् लिखत।
शुकः
समानार्थकशब्दान् लिखत।
संहतिः
समानार्थकशब्दान् लिखत।
दन्ती
समानार्थकशब्दान् लिखत।
रविः
समानार्थकशब्दान् लिखत।
रासभः = .........।
समानार्थकशब्दान् लिखत।
साधवः
विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।
विदेशः × ......
विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।
प्रच्छन्नम्
विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।
उपकार
विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।
अल्पम्
विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।
रोहणम्
विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।
साधवः × .......।
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
का कार्यसाधिका भवति?
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
कैः मत्तदन्तिन: बध्यन्ते?
माध्यमभाषया उत्तरत।
‘संहतिः कार्यसाधिका’ इति सूक्तिं स्पष्टीकुरुत।
समानार्थकशब्दान् लिखत ।
तोयम् - ______
पद्य शुद्धे पूर्णे च लिखत।
अल्पानाम ______ दन्तिनः॥
पद्यांशं पठित्वा निर्दिष्टाः कृतीः कुरुत।
|
निन्दन्तु नीतिनिपुणा यदि वा स्तुवन्तु अयं न भक्तो न च पूजको वा धनं जनेभ्यः किल याचतेऽयम् यत्र विद्वज्जनो नास्ति श्लाघ्यस्तत्राल्पधीरपि। |
(क) पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत। (1)
न्याय्यात्पथः के न विचलन्ति?
(ख) विशोषण-विशेष्ययोः मेलनं कुरुत। (1)
| 'अ' | 'आ' | |
| (1) | निरस्तपादपे | विद्वज्जनः |
| (2) | श्लाघ्यः | देशे |
| अल्पधीः |
(ग) जालरेखाचित्र पूरयत। (1)

(घ) पद्यांशात् २ द्वितीया-विभक्त्यन्तपदे चित्वा लिखत। (1)
(च) पूर्वपदं लिखत। (1)
(1) अद्यैव = ______ + एव।
(2) याचतेऽयम् = ______ + अयम्।
एकवाक्येन उत्तरत।
कैः धनं न हियते?
एकवाक्येन उत्तरत।
केषु धनं न विभज्यते?
एकवाक्येन उत्तरत।
सर्वधनप्रधानं किम्?
एकवाक्येन उत्तरत।
अयं निजः, अयं परः इति केषां गणना?
एकवाक्येन उत्तरत।
केषां कृते वसुधा एव कुटुम्बकम् भवति?
एकवाक्येन उत्तरत।
परोपकाराय वृक्षाः किं कुर्वन्ति?
एकवाक्येन उत्तरत।
परोपकाराय नद्यः किं कुर्वन्ति?
एकवाक्येन उत्तरत।
काः परोपकाराय दुहन्ति?
सत्सङ्गतिः धियः जाड्यं ______।
सत्सङ्गतिः वाचि ______ सिच्चति।
सत्सङ्गतिः ______ दिशति।
सत्सङ्गतिः दिश्च ______ तनोति।
एकवाक्येन उत्तरत।
क्रियाः कुत्र अफलाः भवन्ति?
'नारी' इत्यर्थम् अमरकोषपङ्क्तिं लिखत।
एकवाक्येन उत्तरत।
चातकः पयःकणान् कं याचते?
एकवाक्येन उत्तरत।
जलधरः केवलं चातकस्य तृष्णां शाम्यति उत सम्पूर्णविश्वस्य?
एकवाक्येन उत्तरत।
महताम् उदारता कस्य दृष्टान्तेन ज्ञायते?
एकवाक्येन उत्तरत।
के व्यसनिनः उक्ताः?
पद्ये शुद्धे पूर्णे च लिखत।
विद्या नाम ______ दैवतम्।।
अन्वयं पूरयत।
अल्पानाम् ______ अपि ______ कार्यसाधिका। यथा ______ आपन्नैः ______ मत्तदन्तिन: बध्यन्ते।
पद्ये शुद्धे पूर्णे च लिखत।
अल्पानाम् ______ मत्तदन्तिन:॥
