हिंदी

∫ 8 Cot X + 1 3 Cot X + 2 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{8 \cot x + 1}{3 \cot x + 2} \text{  dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I} = \int\left( \frac{8 \cot x + 1}{3 \cot x + 2} \right)dx\]
\[ = \int\left( \frac{8 \frac{\cos x}{\sin x} + 1}{\frac{3 \cos x}{\sin x} + 2} \right)dx\]
\[ = \int\left( \frac{8 \cos x + \sin x}{3 \cos x + 2 \sin x} \right)dx\]
\[\text{ Now, let 8  cos x + sin x = A }\left( 3 \cos x + 2 \sin x \right) + B \left( - 3 \sin x + 2 \cos x \right) . . . (1) \]
\[ \Rightarrow 8 \cos x + \sin x = 3A \cos x + 2A \sin x - 3B \sin x + 2B \cos x \]
\[ \Rightarrow 8 \cos x + \sin x = \left( 3A + 2B \right) \cos x + \left( 2A - 3B \right) \sin x \]
\[\text{Equating the coefficients of like terms we get}, \]
\[2A - 3B = 1 . . . \left( 2 \right)\]
\[3A + 2B = 8 . . . \left( 3 \right)\]

Solving eq (2) and  eq (3) we get,
A = 2, B = 1
Thus, by substituting the values of A and B in eq (1) we get ,

\[I = \int\left[ \frac{2 \left( 3 \cos x + 2 \sin x \right) + 1\left( - 3 \sin x + 2 \cos x \right)}{\left( 3 \cos x + 2 \sin x \right)} \right]dx\]
\[ = 2\int\left( \frac{3 \cos x + 2 \sin x}{3 \cos x + 2 \sin x} \right)dx + \int\left( \frac{- 3 \sin x + 2 \cos x}{3 \cos x + 2 \sin x} \right)dx\]
\[ = 2\int dx + \int\left( \frac{- 3 \sin x + 2 \cos x}{3 \cos x + 2 \sin x} \right)dx\]
\[\text{ Putting   3 cos x + 2 sin x = t }\]
\[ \Rightarrow \left( \text{  - 3  sin x + 2 cos x} \right)dx = dt \]
\[ \therefore I = 2\int dx + \int\frac{1}{t}dt\]
\[ = 2x + \text{ ln }\left| t \right| + C\]
\[ = 2x + \text{ ln }\left| 3 \cos x + 2 \sin x \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.24 [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.24 | Q 10 | पृष्ठ १२२

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{\tan x}{\sec x + \tan x} dx\]

\[\int\frac{1 + \cos x}{1 - \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \sin\frac{x}{2}} dx\]

\[\int \tan^2 \left( 2x - 3 \right) dx\]


\[\int\frac{x^2 + x + 5}{3x + 2} dx\]

Integrate the following integrals:

\[\int\text{sin 2x  sin 4x    sin 6x  dx} \]

\[\int\frac{e^x + 1}{e^x + x} dx\]

\[\int\frac{1 + \cot x}{x + \log \sin x} dx\]

\[\int\frac{\sin \left( \tan^{- 1} x \right)}{1 + x^2} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right)\left( x^2 + 2x + 2 \right)} dx\]

\[\int\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x + 2} \text{ dx  }\]

\[\int \sin^3 x \cos^6 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{3 x^5}{1 + x^{12}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{2x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{4 + \sin^2 x}} dx\]

\[\int\frac{\sin 8x}{\sqrt{9 + \sin^4 4x}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{\sin^2 x - 2 \sin x - 3}} dx\]

\[\int\frac{x + 7}{3 x^2 + 25x + 28}\text{ dx}\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{8 + x - x^2}} dx\]


\[\int\frac{2x + 5}{\sqrt{x^2 + 2x + 5}} dx\]

\[\int x \text{ sin 2x dx }\]

\[\int\frac{\log x}{x^n}\text{  dx }\]

\[\int \sin^3 \sqrt{x}\ dx\]

\[\int e^x \sec x \left( 1 + \tan x \right) dx\]

\[\int x\sqrt{x^4 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\left( x + 2 \right) \sqrt{x^2 + x + 1} \text{  dx }\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 - 1}{x^4 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( 1 + x^2 \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2}{\left( e^x + e^{- x} \right)^2} dx\]

\[\int\frac{x^4 + x^2 - 1}{x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\text{ cos x  cos  2x   cos  3x  dx}\]


\[\int\sqrt{\text{ cosec  x} - 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{2 - 3 \cos 2x} \text{ dx }\]


\[\int\frac{1}{1 + 2 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int \sec^4 x\ dx\]


\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 5 \right)} \text{ dx}\]

\[\int\frac{5 x^4 + 12 x^3 + 7 x^2}{x^2 + x} dx\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×