हिंदी

∫ π 2 0 Cos 2 X 1 + 3 Sin 2 X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\cos^2 x}{1 + 3 \sin^2 x}dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[Let\ I = \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\cos^2 x}{1 + 3 \sin^2 x}dx\]
\[ = \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\cos^2 x}{1 + 3\left( 1 - \cos^2 x \right)}dx\]
\[ = \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\cos^2 x}{4 - 3 \cos^2 x}dx\]
\[ = - \frac{1}{3} \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{4 - 3 \cos^2 x - 4}{4 - 3 \cos^2 x}dx\]

\[= - \frac{1}{3} \int_0^\frac{\pi}{2} dx + \frac{4}{3} \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{1}{4 - 3 \cos^2 x}dx\]
\[ = \left.- \frac{1}{3} x\right|_0^\frac{\pi}{2} + \frac{4}{3} \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\sec^2 x}{4 \sec^2 x - 3}dx ..............\left( \text{Dividing numerator and denominator by} \cos^2 x \right)\]
\[ = - \frac{1}{3}\left( \frac{\pi}{2} - 0 \right) + \frac{4}{3} \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\sec^2 x}{4\left( 1 + \tan^2 x \right) - 3}dx\]
\[ = - \frac{\pi}{6} + \frac{4}{3} \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\sec^2 x}{4 \tan^2 x + 1}dx\]
Put tanx = z
\[\therefore \sec^2 xdx = dz\]
When
\[x \to 0, z \to 0\]
When
\[x \to \frac{\pi}{2}, z \to \infty\]
\[\therefore I = - \frac{\pi}{6} + \frac{4}{3} \int_0^\infty \frac{dz}{4 z^2 + 1}\]
\[ = - \frac{\pi}{6} + \frac{4}{3} \int_0^\infty \frac{dz}{\left( 2z \right)^2 + 1}\]
\[ = \left.- \frac{\pi}{6} + \frac{4}{3} \times \frac{\tan^{- 1} 2z}{2}\right|_0^\infty \]
\[ = - \frac{\pi}{6} + \frac{2}{3}\left( \tan^{- 1} \infty - \tan^{- 1} 0 \right)\]
\[ = - \frac{\pi}{6} + \frac{2}{3}\left( \frac{\pi}{2} - 0 \right)\]
\[ = - \frac{\pi}{6} + \frac{\pi}{3}\]
\[ = \frac{\pi}{6}\]
shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Exercise 20.2 [पृष्ठ ३९]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Exercise 20.2 | Q 40 | पृष्ठ ३९

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_0^\infty e^{- x} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^3 x\ dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} x^2 \cos\ x\ dx\]

\[\int\limits_1^2 \frac{x + 3}{x \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1}{2 x^2 + x + 1} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1}{\sqrt{1 + x} - \sqrt{x}} dx\]

\[\int\limits_0^1 x e^{x^2} dx\]

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\tan x}{1 + m^2 \tan^2 x}dx\]

\[\int\limits_0^\infty \frac{\log x}{1 + x^2} dx\]

\[\int\limits_0^\pi x \log \sin x\ dx\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{x \sin x}{1 + \sin x} dx\]

If f is an integrable function, show that

\[\int\limits_{- a}^a f\left( x^2 \right) dx = 2 \int\limits_0^a f\left( x^2 \right) dx\]


\[\int\limits_0^2 \left( x + 3 \right) dx\]

\[\int\limits_2^3 \left( 2 x^2 + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_0^2 \left( x^2 + 2x + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_0^5 \left( x + 1 \right) dx\]

\[\int\limits_{- \pi/2}^{\pi/2} \sin^3 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^{\pi/4} \tan^2 x\ dx .\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1}{1 + x^2} dx\]

Evaluate each of the following integral:

\[\int_0^\frac{\pi}{2} e^x \left( \sin x - \cos x \right)dx\]

 


\[\int_0^\frac{\pi^2}{4} \frac{\sin\sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\] equals


The value of the integral \[\int\limits_0^\infty \frac{x}{\left( 1 + x \right)\left( 1 + x^2 \right)} dx\]

 


If \[\int\limits_0^a \frac{1}{1 + 4 x^2} dx = \frac{\pi}{8},\] then a equals

 


\[\int\limits_0^1 \frac{d}{dx}\left\{ \sin^{- 1} \left( \frac{2x}{1 + x^2} \right) \right\} dx\] is equal to

Evaluate : \[\int e^{2x} \cdot \sin \left( 3x + 1 \right) dx\] .


\[\int\limits_1^5 \frac{x}{\sqrt{2x - 1}} dx\]


\[\int\limits_0^1 \cos^{- 1} \left( \frac{1 - x^2}{1 + x^2} \right) dx\]


\[\int\limits_0^{\pi/4} \cos^4 x \sin^3 x dx\]


\[\int\limits_0^1 \left| 2x - 1 \right| dx\]


\[\int\limits_{- \pi/4}^{\pi/4} \left| \tan x \right| dx\]


\[\int\limits_2^3 \frac{\sqrt{x}}{\sqrt{5 - x} + \sqrt{x}} dx\]


\[\int\limits_1^3 \left( x^2 + 3x \right) dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_1^2 (x "d"x)/(x^2 + 1)`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_0^1 x"e"^(x^2)  "d"x`


Evaluate the following:

`int_(-1)^1 "f"(x)  "d"x` where f(x) = `{{:(x",", x ≥ 0),(-x",", x  < 0):}`


Evaluate the following using properties of definite integral:

`int_0^1 log (1/x - 1)  "d"x`


Evaluate the following integrals as the limit of the sum:

`int_0^1 x^2  "d"x`


Integrate `((2"a")/sqrt(x) - "b"/x^2 + 3"c"root(3)(x^2))` w.r.t. x


Verify the following:

`int (2x + 3)/(x^2 + 3x) "d"x = log|x^2 + 3x| + "C"`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×