हिंदी

∫ π 2 0 Cos 2 X 1 + 3 Sin 2 X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\cos^2 x}{1 + 3 \sin^2 x}dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[Let\ I = \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\cos^2 x}{1 + 3 \sin^2 x}dx\]
\[ = \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\cos^2 x}{1 + 3\left( 1 - \cos^2 x \right)}dx\]
\[ = \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\cos^2 x}{4 - 3 \cos^2 x}dx\]
\[ = - \frac{1}{3} \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{4 - 3 \cos^2 x - 4}{4 - 3 \cos^2 x}dx\]

\[= - \frac{1}{3} \int_0^\frac{\pi}{2} dx + \frac{4}{3} \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{1}{4 - 3 \cos^2 x}dx\]
\[ = \left.- \frac{1}{3} x\right|_0^\frac{\pi}{2} + \frac{4}{3} \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\sec^2 x}{4 \sec^2 x - 3}dx ..............\left( \text{Dividing numerator and denominator by} \cos^2 x \right)\]
\[ = - \frac{1}{3}\left( \frac{\pi}{2} - 0 \right) + \frac{4}{3} \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\sec^2 x}{4\left( 1 + \tan^2 x \right) - 3}dx\]
\[ = - \frac{\pi}{6} + \frac{4}{3} \int_0^\frac{\pi}{2} \frac{\sec^2 x}{4 \tan^2 x + 1}dx\]
Put tanx = z
\[\therefore \sec^2 xdx = dz\]
When
\[x \to 0, z \to 0\]
When
\[x \to \frac{\pi}{2}, z \to \infty\]
\[\therefore I = - \frac{\pi}{6} + \frac{4}{3} \int_0^\infty \frac{dz}{4 z^2 + 1}\]
\[ = - \frac{\pi}{6} + \frac{4}{3} \int_0^\infty \frac{dz}{\left( 2z \right)^2 + 1}\]
\[ = \left.- \frac{\pi}{6} + \frac{4}{3} \times \frac{\tan^{- 1} 2z}{2}\right|_0^\infty \]
\[ = - \frac{\pi}{6} + \frac{2}{3}\left( \tan^{- 1} \infty - \tan^{- 1} 0 \right)\]
\[ = - \frac{\pi}{6} + \frac{2}{3}\left( \frac{\pi}{2} - 0 \right)\]
\[ = - \frac{\pi}{6} + \frac{\pi}{3}\]
\[ = \frac{\pi}{6}\]
shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Definite Integrals - Exercise 20.2 [पृष्ठ ३९]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 19 Definite Integrals
Exercise 20.2 | Q 40 | पृष्ठ ३९

संबंधित प्रश्न

\[\int\limits_0^{\pi/4} \sec x dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \cos^3 x\ dx\]

\[\int\limits_1^2 \log\ x\ dx\]

\[\int\limits_0^1 \sqrt{x \left( 1 - x \right)} dx\]

\[\int\limits_1^2 \left( \frac{x - 1}{x^2} \right) e^x dx\]

\[\int\limits_{\pi/2}^\pi e^x \left( \frac{1 - \sin x}{1 - \cos x} \right) dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{1}{\sqrt{1 + x} - \sqrt{x}} dx\]

\[\int\limits_1^3 \frac{\cos \left( \log x \right)}{x} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{\sin \phi} \cos^5 \phi\ d\phi\]

 


\[\int\limits_0^1 \frac{\tan^{- 1} x}{1 + x^2} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{24 x^3}{\left( 1 + x^2 \right)^4} dx\]

\[\int\limits_0^5 \frac{\sqrt[4]{x + 4}}{\sqrt[4]{x + 4} + \sqrt[4]{9 - x}} dx\]

\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\sqrt{\cot x}}{\sqrt{\cot x} + \sqrt{\tan x}} dx\]

\[\int\limits_0^1 \frac{\log\left( 1 + x \right)}{1 + x^2} dx\]

 


\[\int\limits_{- \pi/4}^{\pi/4} \sin^2 x\ dx\]

If f is an integrable function, show that

\[\int\limits_{- a}^a x f\left( x^2 \right) dx = 0\]

 


\[\int\limits_0^{\pi/2} \sqrt{1 - \cos 2x}\ dx .\]

\[\int\limits_{- 1}^1 x\left| x \right| dx .\]

\[\int\limits_0^\pi \frac{1}{1 + \sin x} dx\] equals


\[\int\limits_0^\infty \frac{1}{1 + e^x} dx\]  equals


Given that \[\int\limits_0^\infty \frac{x^2}{\left( x^2 + a^2 \right)\left( x^2 + b^2 \right)\left( x^2 + c^2 \right)} dx = \frac{\pi}{2\left( a + b \right)\left( b + c \right)\left( c + a \right)},\] the value of \[\int\limits_0^\infty \frac{dx}{\left( x^2 + 4 \right)\left( x^2 + 9 \right)},\]


Evaluate : \[\int\limits_0^{2\pi} \cos^5 x dx\] .


\[\int\limits_0^{\pi/2} \frac{\cos x}{1 + \sin^2 x} dx\]


\[\int\limits_0^1 \left| 2x - 1 \right| dx\]


\[\int\limits_1^3 \left| x^2 - 2x \right| dx\]


\[\int\limits_0^\pi \frac{x}{1 + \cos \alpha \sin x} dx\]


\[\int\limits_{- \pi}^\pi x^{10} \sin^7 x dx\]


\[\int\limits_{\pi/6}^{\pi/2} \frac{\ cosec x \cot x}{1 + {cosec}^2 x} dx\]


\[\int\limits_2^3 e^{- x} dx\]


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_0^1 "e"^(2x)  "d"x`


Using second fundamental theorem, evaluate the following:

`int_0^3 ("e"^x "d"x)/(1 + "e"^x)`


Evaluate the following:

`int_0^2 "f"(x)  "d"x` where f(x) = `{{:(3 - 2x - x^2",", x ≤ 1),(x^2 + 2x - 3",", 1 < x ≤ 2):}`


Evaluate the following using properties of definite integral:

`int_(- pi/2)^(pi/2) sin^2theta  "d"theta`


Evaluate the following integrals as the limit of the sum:

`int_0^1 x^2  "d"x`


What is the result of a definite integral?


What is the meaning of a definite integral?


Evaluate \[\int_{1}^{3}(2x+1)\,dx\].


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×