Advertisements
Chapters
2: संज्ञा एवं परिभाषा प्रकरण
3: सन्धि
4: शब्दरूप सामान्य परिचय
5: धातुरूप सामान्य परिचय
6: उपसर्ग
7: अव्यय
8: प्रत्यय
▶ 9: समास परिचय
10: कारक और विभक्ति
11: वाच्य परिवर्तन
12: रचना प्रयोग
परिशिष्ट
Chapter I.: शब्दरूपाणि
Chapter II.: धातुरूपाणि
Advertisements
Solutions for Chapter 9: समास परिचय
Below listed, you can find solutions for Chapter 9 of CBSE NCERT for Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10.
NCERT solutions for Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 9 समास परिचय अभ्यासकार्यम् [Pages 108 - 109]
उदाहरणमनुसृत्य रिक्तस्थानानां पूर्तिः कोष्ठकात् समुचितैः समस्तपदैः कुरुत -
उदाहरण - तौ लवकुशौ वाल्मीकेः आश्रमे पठतः। (लवकुशे/लवकुशौ)
______ जनः नित्यकर्म कृत्वा प्रातराशं करोति। (विशालवृक्षः/सुप्तोत्थितः)
उदाहरणमनुसृत्य रिक्तस्थानानां पूर्तिः कोष्ठकात् समुचितैः समस्तपदैः कुरुत -
उदाहरण - तौ लवकुशौ वाल्मीकेः आश्रमे पठतः। (लवकुशे/लवकुशौ)
त्रयाणां लोकानां समाहारः ______ इति कथ्यते। (त्रिलोकी/त्रिलोकम्)
उदाहरणमनुसृत्य रिक्तस्थानानां पूर्तिः कोष्ठकात् समुचितैः समस्तपदैः कुरुत -
उदाहरण - तौ लवकुशौ वाल्मीकेः आश्रमे पठतः। (लवकुशे/लवकुशौ)
ऋषेः आश्रमः ______ अस्ति। (प्रतिगृहम्/उपगङ्गम्)
उदाहरणमनुसृत्य रिक्तस्थानानां पूर्तिः कोष्ठकात् समुचितैः समस्तपदैः कुरुत -
उदाहरण - तौ लवकुशौ वाल्मीकेः आश्रमे पठतः। (लवकुशे/लवकुशौ)
तव ______ मलिनम् अस्ति। (पाणिपादाः/पाणिपादम्)
उदाहरणमनुसृत्य रिक्तस्थानानां पूर्तिः कोष्ठकात् समुचितैः समस्तपदैः कुरुत -
उदाहरण - तौ लवकुशौ वाल्मीकेः आश्रमे पठतः। (लवकुशे/लवकुशौ)
______ सैनिकः व्रणयुक्तः जातः। (स्वर्गपतितः/अश्वपतितः)
उदाहरणमनुसृत्य रिक्तस्थानानां पूर्तिः कोष्ठकात् समुचितैः समस्तपदैः कुरुत -
उदाहरण - तौ लवकुशौ वाल्मीकेः आश्रमे पठतः। (लवकुशे/लवकुशौ)
______ जीवनस्य उद्देश्याः सन्ति। (धर्मार्थकाममोक्षं/धर्मार्थकाममोक्षाः)
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदानि आश्रित्य समस्तपदं विग्रहं वा लिखत -
शरणम् आगतः तु सदैव रक्षणीयः।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदानि आश्रित्य समस्तपदं विग्रहं वा लिखत -
विद्यया हीनः छात्रः न शोभते।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदानि आश्रित्य समस्तपदं विग्रहं वा लिखत -
असत्यं तु त्याज्यं भवति।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदानि आश्रित्य समस्तपदं विग्रहं वा लिखत -
रामः महाराजः आसीत्।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदानि आश्रित्य समस्तपदं विग्रहं वा लिखत -
सीता च रामः च वनम् अगच्छताम्।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदानि आश्रित्य समस्तपदं विग्रहं वा लिखत -
तडागः नीलोत्पलैः सुशोभते।
उदाहरणानि पठित्वा तदनुसारं विग्रहं समासनामानि च लिखत।
उदाहरण −
- पाणी च पादौ च तेषां समाहारः − पाणिपादम् (समाहार द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − मातापितरौ (इतरेतर द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − पितरौ (एकशेष)
ब्राह्मणौ
उदाहरणानि पठित्वा तदनुसारं विग्रहं समासनामानि च लिखत।
उदाहरण −
- पाणी च पादौ च तेषां समाहारः − पाणिपादम् (समाहार द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − मातापितरौ (इतरेतर द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − पितरौ (एकशेष)
सुखदुःखम्
उदाहरणानि पठित्वा तदनुसारं विग्रहं समासनामानि च लिखत।
उदाहरण −
- पाणी च पादौ च तेषां समाहारः − पाणिपादम् (समाहार द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − मातापितरौ (इतरेतर द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − पितरौ (एकशेष)
शिरोग्रीवम्
उदाहरणानि पठित्वा तदनुसारं विग्रहं समासनामानि च लिखत।
उदाहरण −
- पाणी च पादौ च तेषां समाहारः − पाणिपादम् (समाहार द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − मातापितरौ (इतरेतर द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − पितरौ (एकशेष)
उदाहरणानि पठित्वा तदनुसारं विग्रहं समासनामानि च लिखत।
उदाहरण −
- पाणी च पादौ च तेषां समाहारः − पाणिपादम् (समाहार द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − मातापितरौ (इतरेतर द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − पितरौ (एकशेष)
अजौ
उदाहरणानि पठित्वा तदनुसारं विग्रहं समासनामानि च लिखत।
उदाहरण −
- पाणी च पादौ च तेषां समाहारः − पाणिपादम् (समाहार द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − मातापितरौ (इतरेतर द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − पितरौ (एकशेष)
बालकाः
उदाहरणानि पठित्वा तदनुसारं विग्रहं समासनामानि च लिखत।
उदाहरण −
- पाणी च पादौ च तेषां समाहारः − पाणिपादम् (समाहार द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − मातापितरौ (इतरेतर द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − पितरौ (एकशेष)
शास्त्रप्रवीणः
उदाहरणानि पठित्वा तदनुसारं विग्रहं समासनामानि च लिखत।
उदाहरण −
- पाणी च पादौ च तेषां समाहारः − पाणिपादम् (समाहार द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − मातापितरौ (इतरेतर द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − पितरौ (एकशेष)
नरसिंहः
उदाहरणानि पठित्वा तदनुसारं विग्रहं समासनामानि च लिखत।
उदाहरण −
- पाणी च पादौ च तेषां समाहारः − पाणिपादम् (समाहार द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − मातापितरौ (इतरेतर द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − पितरौ (एकशेष)
प्रत्यक्षम्
उदाहरणानि पठित्वा तदनुसारं विग्रहं समासनामानि च लिखत।
उदाहरण −
- पाणी च पादौ च तेषां समाहारः − पाणिपादम् (समाहार द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − मातापितरौ (इतरेतर द्वन्द्व)
- माता च पिता च इति − पितरौ (एकशेष)
दशाननः
अधोलिखितवाक्येषु समस्तपदं चित्वा तस्य विग्रहं लिखत -
| समस्तपदम् | विग्रहम् |
| विष्णुः पीताम्बरं धारयति। | .......... |
अधोलिखितवाक्येषु समस्तपदं चित्वा तस्य विग्रहं लिखत -
| समस्तपदम् | विग्रहम् |
| भवतः कार्यं निर्विघ्नं समापयेत्। | .......... |
अधोलिखितवाक्येषु समस्तपदं चित्वा तस्य विग्रहं लिखत -
| समस्तपदम् | विग्रहम् |
| दुर्गासप्तशती पठितव्या। | .......... |
अधोलिखितवाक्येषु समस्तपदं चित्वा तस्य विग्रहं लिखत -
| समस्तपदम् | विग्रहम् |
| शरविद्धः हंसः भूमौ पतितः। | .......... |
अधोलिखितवाक्येषु समस्तपदं चित्वा तस्य विग्रहं लिखत -
| समस्तपदम् | विग्रहम् |
| वृद्धः पुत्रपौत्रम् दृष्ट्वा प्रसीदति। | .......... |
अधोलिखितवाक्येषु समस्तपदं चित्वा तस्य विग्रहं लिखत -
| समस्तपदम् | विग्रहम् |
| विष्णुः चक्रपाणिः कथ्यते। | .......... |
Solutions for 9: समास परिचय
NCERT solutions for Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 chapter 9 - समास परिचय
Shaalaa.com has the CBSE Mathematics Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 CBSE solutions in a manner that help students grasp basic concepts better and faster. The detailed, step-by-step solutions will help you understand the concepts better and clarify any confusion. NCERT solutions for Mathematics Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 CBSE 9 (समास परिचय) include all questions with answers and detailed explanations. This will clear students' doubts about questions and improve their application skills while preparing for board exams.
Further, we at Shaalaa.com provide such solutions so students can prepare for written exams. NCERT textbook solutions can be a core help for self-study and provide excellent self-help guidance for students.
Concepts covered in Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 chapter 9 समास परिचय are समास परिचय, समास परिचय.
Using NCERT Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 solutions समास परिचय exercise by students is an easy way to prepare for the exams, as they involve solutions arranged chapter-wise and also page-wise. The questions involved in NCERT Solutions are essential questions that can be asked in the final exam. Maximum CBSE Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 students prefer NCERT Textbook Solutions to score more in exams.
Get the free view of Chapter 9, समास परिचय Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 additional questions for Mathematics Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 CBSE, and you can use Shaalaa.com to keep it handy for your exam preparation.
