Advertisements
Chapters
Advertisements
Solutions for Chapter 3: सन्धि
Below listed, you can find solutions for Chapter 3 of CBSE NCERT for Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10.
NCERT solutions for Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 3 सन्धि अभ्यासकार्यम् 1 [Pages 20 - 21]
अधोलिखितेषु समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत −
मातृ + ऋणम् = मातर्णम्/मातृणम्/मातृर्णम्
अधोलिखितेषु समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत -
यदि + अपि = यद्यपि/यदपि/यदापि
अधोलिखितेषु समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत −
मत + ऐक्यम् = मतैक्यम्/मतैैक्यम्/मत्येकम्
अधोलिखितेषु समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत −
भानु + उदयः = भान्वुदयः/भानुदयः/भानूदयः
अधोलिखितेषु समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत −
भौ + उकः = भावकः/भाविकः/भावुकः
अधोलिखितेषु समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत −
विष्णो + इह = विष्णविह/विष्णवेह/विष्णोह
अधोलिखितेषु समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत −
सर्वे + अत्र = सर्वे अत्र/सर्वेऽत्र/सर्व अत्र
अधोलिखितेषु समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत −
गङ्गा + इव = गङ्गैैव/गङ्गोव/गङ्गेव
अधोलिखितेषु सन्धिविच्छेदं रूपं पूरयित्वा सन्धेः नाम अपि लिखत −
तवैव − .......... + एव − ..........
अधोलिखितेषु सन्धिविच्छेदं रूपं पूरयित्वा सन्धेः नाम अपि लिखत −
नदीव − नदी + .......... − ..........
अधोलिखितेषु सन्धिविच्छेदं रूपं पूरयित्वा सन्धेः नाम अपि लिखत −
केऽपि − .......... + अपि − ..........
अधोलिखितेषु सन्धिविच्छेदं रूपं पूरयित्वा सन्धेः नाम अपि लिखत −
अत्याचारः − अति + .......... − ..........
अधोलिखितेषु सन्धिविच्छेदं रूपं पूरयित्वा सन्धेः नाम अपि लिखत −
शयनम् − .......... + अनम् − ..........
अधोलिखितेषु सन्धिविच्छेदं रूपं पूरयित्वा सन्धेः नाम अपि लिखत −
यथोचितम् − यथा + .......... − ..........
यत्र प्रकृति भाव-सन्धः अस्ति तत्पदं (√) इति चिह्नेन चिह्नीकुरुत यत्र च नास्ति तत्पदं (×) इति चिह्नेन चिह्नीकुरुत -
नदी एते
यत्र प्रकृति भाव-सन्धः अस्ति तत्पदं (√) इति चिह्नेन चिह्नीकुरुत यत्र च नास्ति तत्पदं (×) इति चिह्नेन चिह्नीकुरुत -
वृक्षे अपि
यत्र प्रकृति भाव-सन्धः अस्ति तत्पदं (√) इति चिह्नेन चिह्नीकुरुत यत्र च नास्ति तत्पदं (×) इति चिह्नेन चिह्नीकुरुत -
मुनी एतौ
यत्र प्रकृति भाव-सन्धः अस्ति तत्पदं (√) इति चिह्नेन चिह्नीकुरुत यत्र च नास्ति तत्पदं (×) इति चिह्नेन चिह्नीकुरुत -
साधू उपरि गच्छतः
यत्र प्रकृति भाव-सन्धः अस्ति तत्पदं (√) इति चिह्नेन चिह्नीकुरुत यत्र च नास्ति तत्पदं (×) इति चिह्नेन चिह्नीकुरुत -
सखी एषा
यत्र प्रकृति भाव-सन्धः अस्ति तत्पदं (√) इति चिह्नेन चिह्नीकुरुत यत्र च नास्ति तत्पदं (×) इति चिह्नेन चिह्नीकुरुत -
मुनी इच्छतः
यत्र प्रकृति भाव-सन्धः अस्ति तत्पदं (√) इति चिह्नेन चिह्नीकुरुत यत्र च नास्ति तत्पदं (×) इति चिह्नेन चिह्नीकुरुत -
सभायाम् कवी आगतौ
यत्र प्रकृति भाव-सन्धः अस्ति तत्पदं (√) इति चिह्नेन चिह्नीकुरुत यत्र च नास्ति तत्पदं (×) इति चिह्नेन चिह्नीकुरुत -
नदी इयं वहति
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदेषु सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
कवीन्द्रः अद्य नवीनां कवितां श्रावयत।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदेषु सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
कंस्ः सर्वेषु अत्याचारम् करोति स्म।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदेषु सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
गङ्गा गङ्गेति यो ब्रूयात् योजनानां शतैरपि सः पापेभ्यः विमुच्यते।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदेषु सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
यथा रामः पठति तथैव श्यामः पठति।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदेषु सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
वानराः सर्वत्र वृक्षेऽपि कूर्दन्ति।
NCERT solutions for Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 3 सन्धि अभ्यासकार्यम् 2 [Page 27]
समुचितं सन्धिविच्छेदरूपं पूरयत् -
दिगम्बरः − .......... + अम्बरः (दिक्/दिग्)
समुचितं सन्धिविच्छेदरूपं पूरयत् -
मच्छिरः − मत् + .......... (छिरः/शिरः)
समुचितं सन्धिविच्छेदरूपं पूरयत् -
जगदीशः − .......... + ईशः (जगत/जगद्)
समुचितं सन्धिविच्छेदरूपं पूरयत् -
अयं गच्छति − ..........+ गच्छति (अयं/अयम्)
समुचितं सन्धिविच्छेदरूपं पूरयत् -
नीरोग: − .......... + रोग: (निर्/नीर्)
समुचितं सन्धिविच्छेदरूपं पूरयत् -
तल्लीनः − तत् + .......... (लिनः/लीनः)
समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत -
सत् + जनः − सज्जनः/सत्जनः
समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत -
तत् + श्रुत्वा − तच्छ्रुत्वा/तच्छुत्वा
समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत -
विद्वान् + लिखति − विद्वान्ल्लिखति/विद्वाँल्लिखति
समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत -
सम् + कल्पः − सम्य्कल्पः/सङ्कल्पः
समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत -
उत् + लेखः − उल्लेखः/उच्छलेखः
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदानां यथार्पेक्षं सन्धिम् अथवा सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
सर्वे जगच्छिवानि कार्याणि कुर्वन्तु।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदानां यथार्पेक्षं सन्धिम् अथवा सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
यत्पाठे उत् + लिखितम् तत् सर्वं पठत।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदानां यथार्पेक्षं सन्धिम् अथवा सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
नीरोगः जनः सुखी भवति।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदानां यथार्पेक्षं सन्धिम् अथवा सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
कोकिलः पं + चमे स्वरे गायति।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदानां यथार्पेक्षं सन्धिम् अथवा सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
सः तरुच्छायायाम् पठति।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदानां यथार्पेक्षं सन्धिम् अथवा सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
मानी मानम् + न त्यजति।
NCERT solutions for Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 3 सन्धि अभ्यासकार्यम् 3 [Pages 31 - 32]
समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत −
इतः + ततः − इतस्ततः/इतश्ततः
समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत −
दुः + कर्म − दुश्कर्म/दुष्कर्म
समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत −
शिवः + अवदत् − शि-वावदत्/शिवोऽवदत्
समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत −
मुनिः + आगच्छति − मुनिरागच्छति/मुनिरगच्छित
समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत -
मनः + रथः − मनरथः/मनोरथः
समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत -
छात्रः + अयम्, छात्रोऽयम्/छात्रायम्
समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत -
प्रथमः + नाम − प्रथमो नाम/प्रथमोऽनाम
समुचितं सन्धिपदं चित्वा लिखत -
कपि + चलति − कपिचलति/कपिश्चलति
सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
कीटोऽपि − .......... + अपि।
सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
भोजो नाम − .......... + नाम।
सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
वर्षयोरुपरान्तम् − वर्षयोः + ..........।
सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
शिविर्जयति − .......... + जयति।
सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
कैश्चित् − कैः + ..........।
सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
महापुरुषैरपि − .......... + अपि।
सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
नमस्कारः − नमः + ..........।
सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
धनुष्टङ्कारः − .......... + टङ्कारः।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदेषु सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
पितुरिच्छा वर्तते।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदेषु सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
छात्रः तपोवनम् गच्छति।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदेषु सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
अध्यापकः उत्तमं छात्रं पुरस्करोति।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदेषु सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
मन्दबुद्धिः सेवकः स्वामिनः मनस्तापस्य कारणमभवत्।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदेषु सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
निष्कपटः जनः शोभते।
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदेषु सन्धिविच्छेदं कृत्वा लिखत -
बालो गच्छति।
NCERT solutions for Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 3 सन्धि अभ्यासकार्यम् 4 [Pages 33 - 34]
अधोलिखितेषु संयोगं कृत्वा पदनिर्माणं कुरुत -
त् + र् + आयते = ..........
अधोलिखितेषु संयोगं कृत्वा पदनिर्माणं कुरुत -
उ + ष् + ण + अम् = ..........
अधोलिखितेषु संयोगं कृत्वा पदनिर्माणं कुरुत -
म् + ल् + आनम् = ..........
अधोलिखितेषु संयोगं कृत्वा पदनिर्माणं कुरुत -
ग् + ल् + आनिः = ..........
अधोलिखितेषु संयोगं कृत्वा पदनिर्माणं कुरुत -
नि + ष् + क् + र् + ष् + अः = ..........
रिक्तस्थानानि पूरयत -
कलेशः = ______ + ______ + एश:।
रिक्तस्थानानि पूरयत -
स्वभावः = स् + ______ + अभावः।
रिक्तस्थानानि पूरयत -
कर्म = क् + अ + र् + ______ + अ।
रिक्तस्थानानि पूरयत -
उच्छ्वासः = उ + ______ + ______ + ______ + आसः।
रिक्तस्थानानि पूरयत -
उल्लासः = उ + ______ + ______ + आसः।
अधोलिखितानि यथापेक्षितं योजयत -
जननीजनकविहीनम् अनाथम् पश्यामि।
अधोलिखितानि यथापेक्षितं योजयत -
सीता पुस्तकम् अपठत्।
अधोलिखितानि यथापेक्षितं योजयत -
कुरु न त्वम् अनर्थम्।
अधोलिखितानि यथापेक्षितं योजयत -
बालकम् अनाथम् पालय।
अधोलिखितानि यथापेक्षितं योजयत -
सर्वम् अहर्निशं मानय।
सन्धिविच्छेदरूपं पूरयत -
वृक्षच्छायायाम् = .......... + छायायाम्
सन्धिविच्छेदरूपं पूरयत -
नाववतु = .......... + अवतु
सन्धिविच्छेदरूपं पूरयत -
वागर्थाविव = वाक् + .......... + इव
सन्धिविच्छेदरूपं पूरयत -
कोऽत्र = .......... + अत्र
सन्धिविच्छेदरूपं पूरयत -
वेत्तासि = वेत्ता + ..........
सन्धिविच्छेदरूपं पूरयत -
महोदयः = महा + ..........
सन्धिविच्छेदरूपं पूरयत -
सर्वैत्र = .......... + अत्र
सन्धिविच्छेदरूपं पूरयत -
अभ्युदयः = अभि + ..........
सन्धिविच्छेदरूपं पूरयत -
तदर्थम् = तत् + ..........
सन्धिविच्छेदरूपं पूरयत -
शरच्चन्द्रः = .......... + चन्द्रः
सन्धिं कृत्वा लिखत -
जगत् + जननी = ..........
सन्धिं कृत्वा लिखत -
महा + ऐश्वर्यम् = ..........
सन्धिं कृत्वा लिखत -
न + अधीतम् = ..........
सन्धिं कृत्वा लिखत -
अहः + अहः = ..........
सन्धिं कृत्वा लिखत -
जीवति + अनाथः + अपि = ..........
सन्धिं कृत्वा लिखत -
गृहे + अपि = ..........
सन्धिं कृत्वा लिखत -
जगत् + माता = ..........
सन्धिं कृत्वा लिखत -
महान् + लिखति = ..........
सन्धिं कृत्वा लिखत -
द्वौ + एतौ = ...........
सन्धिं कृत्वा लिखत -
यत् + भविष्यः + विनश्यति = ..........
Solutions for 3: सन्धि
NCERT solutions for Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 chapter 3 - सन्धि
Shaalaa.com has the CBSE Mathematics Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 CBSE solutions in a manner that help students grasp basic concepts better and faster. The detailed, step-by-step solutions will help you understand the concepts better and clarify any confusion. NCERT solutions for Mathematics Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 CBSE 3 (सन्धि) include all questions with answers and detailed explanations. This will clear students' doubts about questions and improve their application skills while preparing for board exams.
Further, we at Shaalaa.com provide such solutions so students can prepare for written exams. NCERT textbook solutions can be a core help for self-study and provide excellent self-help guidance for students.
Concepts covered in Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 chapter 3 सन्धि are सन्धि, सन्धि.
Using NCERT Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 solutions सन्धि exercise by students is an easy way to prepare for the exams, as they involve solutions arranged chapter-wise and also page-wise. The questions involved in NCERT Solutions are essential questions that can be asked in the final exam. Maximum CBSE Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 students prefer NCERT Textbook Solutions to score more in exams.
Get the free view of Chapter 3, सन्धि Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 additional questions for Mathematics Sanskrit Vyakaranavithi Class 9 and 10 CBSE, and you can use Shaalaa.com to keep it handy for your exam preparation.
