Definitions [1]
लघुपरिपथन म्हणजे काय?
उपकरणातील दोषामुळे किंवा वीजयुक्त तार व तटस्थ तार यांवरील प्लास्टिक आवरण निघून गेल्यामुळे या दोन्ही तारा एकमेकांना चिकटल्यास त्यातून खूप मोठी विद्युतधारा वाहू लागते व त्याठिकाणी उष्णता निर्माण होते, यास लघुपरिपथन असे म्हणतात.
Important Questions [16]
- गटात न बसणारा शब्द ठरवा. त्याचे स्पष्टीकरण लिहा. ध्वनीवर्धक, सूक्ष्मश्रवणी, विद्युतचलित्र, चुंबक
- आकृती ओळखून तिचा उपयोग स्पष्ट करा.
- शास्त्रीय कारणे लिहा. विजेच्या बल्बमध्ये कुंतल बनविण्यासाठी टंगस्टन धातूचा उपयोग करतात.
- आकृती ओळखून तिचा उपयोग स्पष्ट करा.
- सहसंबंध ओळखा: CuI2 : तपकिरी : : AgCI : ______.
- नालकुंतलाची योग्य आकृती काढून विविध भागांना नावे द्या.
- नालकुंतल म्हणजे काय?
- शास्त्रीय कारणे लिहा. विद्युत पारेषणासाठी तांब्याच्या किंवा ॲल्युमिनिअमच्या तारांचा उपयोग करतात.
- खालील दिलेल्या फ्लेमिंगच्या डाव्या हाताच्या नियमाच्या आकृतीचे निरीक्षण करून ‘अ’ आणि ‘ब’ या ठिकाणी योग्य नामनिर्देशन करा.
- चूक की बरोबर ते लिहा. विद्युत मोटार यांत्रिक ऊर्जेचे रूपांतरण विदयुत ऊर्जेत करते.
- दिलेली आकृती ओळखा व त्यांचे उपयोग लिहा.
- आकृतीला नाव देऊन संकल्पना स्पष्ट करा. फ्लेमिंगच्या उजव्या हाताचा नियम:
- आकृतीला नाव देऊन संकल्पना स्पष्ट करा. फ्लेमिंगचा डाव्या हाताचा नियम:
- खालील आकृतीचे निरीक्षण करून विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरे लिहा. अ. वरील आकृतीत दर्शवलेले यंत्र ओळखा. ब. या यंत्राचे कार्य कोणत्या तत्त्वावर आधारित आहे? क. या यंत्राचे कार्य स्पष्ट करा.
- आकृती ओळखून तिचा उपयोग स्पष्ट करा.
- विद्युतधारा निर्माण करण्यासाठी वापरण्यात येणाऱ्या उपकरणास ______ म्हणतात.
Concepts [13]
- विद्युत परिपथामध्ये ऊर्जेचे स्थानांतरण (Energy transfer in an electric circuit)
- विद्युतधारेचे औष्णिक परिणाम (Heating effects of electric current)
- विद्युतधारेचे चुंबकीय परिणाम (Magnetic effect of electric current)
- उजव्या हाताच्या अंगठ्याचा नियम (Right hand thumb rule)
- नालकुंतलातून जाणाऱ्या विद्युतधारेमुळे निर्माण होणारे चुंबकीय क्षेत्र (Magnetic field due to a current in a solenoid)
- चुंबकीय क्षेत्रात विद्युतधारा वाहून नेणाऱ्या विद्युतवाहकावरील बल (Force acting on a current carrying conductor in a magnetic field)
- फ्लेमिंगचा डाव्या हाताचा नियम (Fleming’s left hand rule)
- विद्युतचलित्र (Electric Motor)
- विद्युतचुंबकीय प्रवर्तन (Electromagnetic Induction)
- फॅरेडेचा विद्युत प्रवर्तनाचा नियम
- फ्लेमिंगच्या उजव्या हाताचा नियम (Fleming’s right hand rule )
- प्रत्यावर्ती धारा व दिष्ट धारा (Alternating Current (AC) and Direct Current (DC))
- विद्युत जनित्र (Electric Generator)
