Question

टिपा लिहा:

हिंदी महासागराचे महत्त्व

Answer 1

1. मान्सून निर्मितीवर हिंदी महासागराचा मोठा प्रभाव असल्याचे स्पष्ट दिसते.
2. उन्हाळ्याच्या सुरुवातीला पंजाबचा मैदानी प्रदेश आणि राजस्थानच्या थर वाळवंटात उष्णतेमुळे कमी दाबाचा पट्टा तयार होतो, तर हिंदी महासागरात जास्त दाबाचा पट्टा निर्माण होतो. त्यामुळे जास्त दाबाच्या प्रदेशातून कमी दाबाच्या भारताच्या मुख्य भूमीकडे बाष्पयुक्त नैऋत्य मान्सून वारे वाहू लागतात, ज्यामुळे भारतात पाऊस पडतो.
3. परतीच्या मान्सूनच्या काळात परिस्थिती उलट असते. हिंदी महासागरात कमी दाब तयार होतो आणि ईशान्येकडून ईशान्य मान्सून वारे हिंदी महासागराकडे वाहू लागतात. बंगालच्या उपसागरावरून जाताना या वाऱ्यांमध्ये बाष्प वाढते, ज्यामुळे भारताच्या पूर्वेकडील भागांत पाऊस होतो.
4. एकूणच, नैऋत्य व ईशान्य मौसमी वाऱ्यांची निर्मिती आणि त्यांच्यामुळे होणारा पाऊस यामध्ये हिंदी महासागर महत्त्वाची भूमिका बजावतो.