Question

टिपा लिहा.

भारत-ब्रझील हवामान तुलना

Answer 1

1. भारत व ब्राझील हे दोन्ही देश उष्ण कटिबंधीय असले तरी भारताचे हवामान मान्सून प्रकारचे आहे, तर ब्राझीलचे हवामान विषुववृत्तीय भागात उष्ण, तर मकरवृत्ताजवळ समशीतोष्ण प्रकारचे आहे.
2. भारताच्या मध्यातून जाणाऱ्या कर्कवृत्ताच्या जवळील भागात लंबरूप सूर्यकिरणांमुळे वर्षभर तापमान अधिक असते, तर ब्राझीलच्या विषुववृत्ताजवळील ॲमेझॉन खोऱ्यात सरासरी तापमान जास्त (२५° ते २८° से) असते.
3. तापमानाच्या दृष्टीने भारताचा उत्तरेकडील प्रदेश थंड आहे. जम्मू-काश्मीर व हिमालयीन पर्वत क्षेत्रात हिवाळ्यात –४०° से. इतके तापमान असते, तर तुलनेने दक्षिणेकडील प्रदेश उष्ण आहे. याउलट, ब्राझीलच्या उत्तरेकडील प्रदेश उष्ण आहे, तर दक्षिणेकडील पठारी प्रदेशात हवामान थंड आहे.
4. भारताला नैऋत्य मौसमी वाऱ्यांमुळे पाऊस मिळतो व बहुतेक पाऊस हा प्रतिरोध प्रकारचा असतो, तर ब्राझील देशाला आग्नेय, तसेच ईशान्य दिशेकडून येणाऱ्या पूर्वीय (व्यापारी) वाऱ्यांपासून प्रतिरोध प्रकारचाच पाऊस मिळतो. तसेच, ॲमेझॉनच्या खोऱ्यात दररोज अभिसरण प्रकारचा पाऊस पडतो.
5. भारताच्या पश्चिमेस गुजरात व राजस्थानमध्ये पाऊस अतिशय कमी पडतो. त्यामुळे, तेथे अवर्षण स्थिती आहे, तर ब्राझीलच्या ईशान्येकडील प्रदेशात पाऊस अतिशय कमी पडतो.
6. भारतामध्ये उष्ण कटिबंधीय वादळे पाहावयास मिळतात, तर ब्राझीलमध्ये या प्रकारची वादळे फार क्वचितच आढळतात.