Question

सजीवांमधील अनुकूलन आणि त्यांच्या सभोवतालची परिस्थिती यांचा काय संबंध आहे?

Answer 1

अनुकूलन म्हणजे एखाद्या जीवाच्या शरीरात किंवा वर्तनात होणारा बदल किंवा बदल जो त्याला विशिष्ट वातावरणात टिकून राहण्यास मदत करतो. ज्या वातावरणात प्राणी जगतो त्यामध्ये अनेक वेगवेगळ्या गोष्टी असतात आणि जगण्यासाठी त्याला या प्रत्येक घटकांशी जुळवून घेण्यास शिकावे लागते. हे घटक हवामान, त्यात वाढणाऱ्या अन्न वनस्पतींचे प्रकार, इतर प्राणी जे भक्षक किंवा प्रतिस्पर्धी असू शकतात इत्यादी स्वरूपात असू शकतात. ही वस्तुस्थिती खालील उदाहरणांवरून स्पष्ट होते:

निवडुंगाच्या पानांच्या पृष्ठभागावर जाड क्यूटिकल असते आणि बाष्पोत्सर्जनाद्वारे पाण्याचे नुकसान कमी करण्यासाठी त्यांचा रंध्र खोल खड्ड्यांमध्ये व्यवस्थित केला जातो. त्यांच्याकडे विशेष प्रकाशसंश्लेषण मार्ग, CAM आहे ज्यामध्ये रंध्र दिवसा बंद राहतो. पाण्याचे नुकसान कमी करण्यासाठी त्यांची पाने काट्यांमध्ये कमी केली जातात आणि प्रकाशसंश्लेषण कार्ये सपाट देठांद्वारे केली जातात. उंटांचे पाय खूप लांब असतात जे त्यांना वाळूमध्ये चालण्यास मदत करतात आणि वाळूची उष्णता त्यांच्या शरीरात पोहोचण्यापासून रोखतात. उंटाची पाठ किंवा कुबड असते ते अन्न साठवते ज्यामुळे ते वाळवंटात अनेक दिवस अन्नाशिवाय जगण्यास मदत करते.