English

प्रश्नस्य उत्तरम् पूर्णवाक्येन लिखत - जगतः क्षयाय के प्रभवन्ति?

Advertisements
Advertisements

Question

प्रश्नस्य उत्तरम् पूर्णवाक्येन लिखत -

जगतः क्षयाय के प्रभवन्ति?

Very Short Answer
Advertisements

Solution

जगतः क्षयाय अल्पबुद्धयः प्रभवन्ति।

shaalaa.com
कार्याकार्यव्यवस्थितिः
  Is there an error in this question or solution?
Chapter 9: कार्याकार्यव्यवस्थितिः - अभ्यासः [Page 77]

APPEARS IN

NCERT Sanskrit Bhaswati [English] Class 12
Chapter 9 कार्याकार्यव्यवस्थितिः
अभ्यासः | Q 2. (क) | Page 77

RELATED QUESTIONS

प्रश्नस्य उत्तरम् एकपदेन लिखत -

दैवी संपद्‌ कस्मै मता?


प्रश्नस्य उत्तरम् एकपदेन लिखत -

ईश्वरः नराधमान्‌ कासु योनिषु क्षिपति?


प्रश्नस्य उत्तरम् एकपदेन लिखत -

त्रिविधं कस्य द्वारम्‌?


प्रश्नस्य उत्तरम् पूर्णवाक्येन लिखत -

अज्ञानविमोहिताः जनाः किं विचारयन्ति?


प्रश्नस्य उत्तरम् पूर्णवाक्येन लिखत -

मनुष्यः कि त्यजेत्‌?


प्रश्नस्य उत्तरम् पूर्णवाक्येन लिखत -

नरकेऽशुचौ के पतन्ति?


रेखांकितपदमाधृय प्रश्ननिर्माणं कुरूत-

भूतेषु दया एव दैवी सम्पद्‌।


रेखांकितपदमाधृय प्रश्ननिर्माणं कुरूत -

आसुरी सम्पद्‌ निबन्धाय मता।


रेखांकितपदमाधृय प्रश्ननिर्माणं कुरूत -

आसुराः जनाः प्रवृत्तिं निवृत्तिं च न विदुः।


रेखांकितपदमाधृय प्रश्ननिर्माणं कुरूत -

मूढाः जन्मनि जन्मनि हरिमप्राप्यैव अधर्मा गतिं यान्ति।


शुद्धकथन समक्षम् ‘आम्’ अशुद्धकथन च समक्षं ‘न’ इति लिखत -

नरकस्य द्वारम्‌ पञ्चविधम्‌।


शुद्धकथन समक्षम् ‘आम्’ अशुद्धकथन च समक्षं ‘न’ इति लिखत -

आसुरीवृत्तियुक्ताः जनाः दम्भेनाविधिपूर्वकं यजन्ते।


शुद्धकथन समक्षम् ‘आम्’ अशुद्धकथन च समक्षं ‘न’ इति लिखत -

नष्टात्मानः अल्पबुद्धयः जगतः हिताय प्रभवन्ति।


शुद्धकथन समक्षम् ‘आम्’ अशुद्धकथन च समक्षं ‘न’ इति लिखत -

तेजः क्षमा धृतिः इत्यादीनि आसुरीसंपदः अंगभूतानि।


शुद्धकथन समक्षम् ‘आम्’ अशुद्धकथन च समक्षं ‘न’ इति लिखत -

दम्भः दर्पः अभिमानश्च दैवीसंपदः अंगभूतानि।


शुद्धकथन समक्षम् ‘आम्’ अशुद्धकथन च समक्षं ‘न’ इति लिखत -

अज्ञानविमोहिताः जनाः कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया इति चिन्तयन्ति।


श्लोकान्वयं पूरयत -

असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि।

ईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान्‌ सुखी। 

अन्वयः- मया ______ शत्रुः हतः, अपरान्‌ ______ हनिष्ये, अहम् ______ अहं भोगी, अहं सिद्धः ______, सुखी।


श्लोकान्वयं पूरयत -

दैवी संपद्‌ विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता।

मा शुचः संपदं दैवीमभिजातोऽसि पाण्डव॥

अन्वयः- विमोक्षाय ______ संपद्‌, आसुरी (च) निबन्धाय ______। पाण्डव! मा ______ दैवीं संपदम् ______ असि।


भावार्थ समुचितपदै: पूरयत -

इदमद्य मया लब्धमिमं प्राप्स्ये मनोरथम्‌।

इदमस्तीदमपि मे भविष्यति पुनर्धनम्‌।।

श्रीकृष्णः कथयति यत्‌ मुढः अज्ञानविमोहितः जनः ______ भवति, किञ्चिद्‌ अल्पमपि प्राप्य ______ भवति यत्‌ अद्य मया इदं प्राप्तम्‌ अतः अहम्‌ अन्यम्‌ अपि स्वमनोरथं शीघ्रमेव ______ यत्‌ किञ्चिद्‌ ममास्ति तत्तु मम अस्त्येव परमन्यत्‌ सर्व ______ च मम एव भविष्यति।

प्राप्तुं समर्थः, धनमैश्वर्य, आत्माभिमानी, अतिलोलुपः

भावार्थ समुचितपदै: पूरयत -

त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः।

कामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्रयं त्यजेत्‌।

कर्तव्याकर्तव्यं ______ भगवान्‌ श्रीकृष्णः अर्जुनस्य माध्यमेन अस्मान्‌ सर्वान ______ यत्‌ कामः, क्रोधः, ______ एतानि त्रीणि नरकस्य द्वाररूपाणि अतः यः जनः ______ नाशं नेच्छति अपि तु स्वकीयं कल्याणमिच्छति सः एतानि द्वाराणि ______ सर्वप्रयत्नैः च एतेषां त्रयाणां त्यागं कुर्यात्‌ येनैतानि त्रीणि द्वाराणि सदैव तस्य कृते ______ तिष्ठेयुः सः च उन्नतिपथे अग्रसरो भवेत्‌।

नोद्घाटयेत्‌, लोभश्च, आत्मनः, वर्णयन्‌, पिहितानि, बोधयति

समास-विग्रहं समस्तपदं वा लिखित्वा समासस्य नाम अपि लिखत -

अज्ञानम्‌


समास-विग्रहं समस्तपदं वा लिखित्वा समासस्य नाम अपि लिखत -

मनोरथम् 


समास-विग्रहं समस्तपदं वा लिखित्वा समासस्य नाम अपि लिखत -

नराधमान्


समास-विग्रहं समस्तपदं वा लिखित्वा समासस्य नाम अपि लिखत।

त्रिविधम्


वाच्यपरिवर्तनं कृत्वा लिखत -

अहं तान्‌ आसुरीषु योनिषु क्षिपामि।


वाच्यपरिवर्तनं कृत्वा लिखत -

असौ मया हतः।


वाच्यपरिवर्तनं कृत्वा लिखत -

अल्पबुद्धयः उग्रकर्माणः जगतः क्षयाय प्रभवन्ति।


वाच्यपरिवर्तनं कृत्वा लिखत -

मया यक्ष्यते दीयते च।


वाच्यपरिवर्तनं कृत्वा लिखत -

अनेकचित्तविभ्रान्ताः मोहजालसमावृताः नरकेऽशुचौ पतन्ति।


प्रकृति-प्रत्यय-विभागं कुरुत -

मता - .......


प्रकृति-प्रत्यय-विभागं कुरुत -

अलोलुपत्वम्


प्रकृति-प्रत्यय-विभागं कुरुत -

प्रद्विषन्तः 


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×