Question

कोणत्याही एका फुलाचे निरीक्षण करा. त्याचे विविध भाग अभ्यासा व त्याचे वर्णन तुमच्या शब्दांत लिहून आकृती काढा.

Answer 1

फुलाला लांब किंवा आखूड देठ (Pedicel) असतो.
देठाचे एक टोक खोडाला जोडलेले असते. फूल ज्या ठिकाणी देठाला येते, तो भाग सामान्यतः पसरणारा व फुगीर असतो. त्याला पुष्पाधार (Receptacle) असे म्हणतात. फुलाच्या पाकळ्या आणि इतर भाग या पुष्पाधारावर असतात.

1. निदलपुंज: कळी अवस्थेत पाकळ्या हिरव्या रंगाच्या पानासारख्या भागाने झाकलेल्या असतात. हे आवरण म्हणजे निदलपुंज होय.
2. दलपुंज: दलपुंज पाकळ्यांनी (Petals) बनलेले असते. वेगवेगळ्या फुलांचे दलपुंज जसे गुलाब, मोगरा, शेवंती, जास्वंद, तगर, कण्हेर या फुलांचे दलपुंज पाकळ्यांनी बनलेले असते.
3. पुंकेसर: फुलाचा हा पुंलिंगी भाग असून तो पुंकेसराचा (Stamen) बनलेला असतो. त्यात परागकोष व वृंत असतात.
4. जायांग: फुलाचा हा स्त्रीलिंगी भाग असून तो स्त्रीकेसराचा (Carpel) बनलेला असतो. स्त्रीकेसरचे मुख्य घटक पुढीलप्रमाणे आहेत:
   • कुक्षीवृंत: तो कुक्षी (Stigma) ला अंडाशयाशी (Ovary) जोडतो.
   • कुक्षी: हा परागकण ग्रहण करण्यासाठी एक आधार म्हणून कार्य करतो.
   • अंडाशय: हा फुलाचा विस्तृत तळभाग असतो, ज्यावर कुक्षीवृंत असतो. प्रत्येक अंडाशयात एक किंवा अधिक बीजांड (Ovules) असतात.