Advertisements
Advertisements
Question
‘झाडाचे मानवी जीवनातील स्थान’, याविषयी तुमचे विचार लिहा.
Advertisements
Solution
मानवी जीवनात झाडाचे स्थान अतिशय महत्त्वपूर्ण आहे. झाडांचे अस्तित्व माणसात चैतन्य निर्माण करते. झाडे असतील, तर तेथे पक्षी, प्राणी राहतात. त्यांच्या किलबिलाटाने, आवाजाने वातावरण प्रसन्न होते. घनदाट वृक्षराजीमुळे जलचक्र सुरळीत चालते. पाऊस पुरेशा प्रमाणात व वेळेवर पडतो.
झाडांच्या दाट सावलीत थकलाभागला वाटसरू विश्रांती घेतो. तेथे त्याला विसावा मिळतो, शांती मिळते. तापलेल्या उन्हापासून बचाव होतो. झाडांमुळे जमिनीची पाणी धरून ठेवण्याची क्षमता वाढते. हिरव्यागार झाडांमुळे सृष्टीत अनोखे साैंदर्य पाहायला मिळते, वातावरण ताजे, प्रफुल्लित होते.
झाडे नसतील, तर सर्व वातावरण भकास होईल. डोंगर उघडेबोडके होतील. पक्ष्यांची, प्राण्यांची निवासस्थाने नष्ट होतील. तापमानात वाढ होईल. जलचक्र बिघडेल, शेतीभातीचे नुकसान होईल. असे सर्व वाईट परिणाम टाळण्याकरता झाडे लावणे व टिकवून ठेवणे अत्यंत गरजेचे आहे.
APPEARS IN
RELATED QUESTIONS
वाक्य पूर्ण करा.
कवीच्या मते उत्साही आयुष्य म्हणजे-
वाक्य पूर्ण करा.
अलगद उतरणारे थेंब-
वाक्य पूर्ण करा.
पानझडीनंतरचे, नवी वस्त्रेधारण करणारे झाड म्हणजे-
वाक्य पूर्ण करा.
फुटते शरीरभर पालवी याचा अर्थ-
आकृती पूर्ण करा.

एका वाक्यात उत्तरे लिहा.
झाडाच्या मुळावर घाव घातल्यावर त्याची प्रतिक्रिया काय असते?
एका वाक्यात उत्तरे लिहा.
झाडाच्या जीवनाचं गाणं कशात दडलेलं असतं?
‘पानझडीनंतर’ हे उत्तर येईल असा प्रश्न तयार करा.
खालील ओळीचा तुम्हांला कळलेला अर्थ लिहा.
हसावं कसं सळसळत्या पानासारखं.
खालील ओळीचा तुम्हांला कळलेला अर्थ लिहा.
जगावं कसं तर? हिरवंगार झाडासारखं.
खालील ओळींचे रसग्रहण करा.
‘झाडांच्या पानावरून वहीच्या पानावर
अलगद उतरतात दवांचे टपोरे थेंब’
‘झाडापासून आनंदी जगणे शिकावे’, या विधानातील विचार स्पष्ट करा
पुढील कवितेच्या आधारे दिलेल्या सूचनांनुसार कृती करा. गुण (०८)
१. चौकट पूर्ण करा. (०२)

|
झाड बसते ध्यानस्थ ऋषिसारखं मौन व्रत धारण करून तपश्चर्या करत... पक्षी झाडांचे कुणीच नसतात तरीही झाड त्यांचं असतं मुळावर घाव घातला तरी झाड मुकाट सहन करते झाडांच्या पानावरून वहीच्या पानावर अलगद उतरतात दवांचे टपोरे थेंब झाडाकडे टक लावून पाहिलं तर शरीरभर विरघळतो हिरवा रंग रक्त होते क्षणभर हिरवेगार आयुष्य होतं नुकत्याच खुडलेल्या फुलासारखं टवटवीत झाडाचे बाहु सरसावलेले असतात मुसाफिरांना कवेत घेण्यासाठी पानझडीनंतर झाड पुन्हा नवीन वस्त्र धारण करतं नव्या नवरीसारखं झाडाला पालवी फुटल्यावर फुटते शरीरभर पालवी अन झटकली जाते मरगळ पक्ष्यांच्या मंजुळ नादात झाडाचंही जीवनाचं एक संथ गाणे दडलेले असते हसावं कसं सळसळत्या पानासारखं मुळावं मुरावं कसं तर? झाडासारखं घट्ट पाय रोवीत जगावं कसं तर? हिरवंगार झाडासारखं रोजचं चिंतन करावं कसं तर झाडासारखं! |
२. चौकट पूर्ण करा. (०२)
१. खालील गोष्टी पाहून कवीच्या मनात आलेले विचार लिहा.
अ. हिरवा रंग
आ. झाडांचे बाहु
२. संकल्पना स्पष्ट करा. (०१)
दव
३- शब्दांचे अर्थ
१. कवितेतील पुढील शब्दांचे अर्थ सांगा. (०२)
- गाणे -
- झाड -
- नवरी -
- पक्षी -
४- काव्यसाैंदय
१. ‘अलगद उतरतात दवांचे टपोरे थेंब’ या ओळीतील विचारसाैंदर्य सांगा. (०२)
खालील कवितेसंबंधी दिलेल्या मुद्दयांच्या आधारे कृती सोडवा:
| मुद्दे | हिरवंगार झाडासारखं |
| (1) प्रस्तुत कवितेचे कवी/कवियित्री - | |
| (2) प्रस्तुत कवितेचा विषय - | |
| (3) प्रस्तुत ओळींचा सरळ अर्थ लिहा - | झाड बसते ध्यानस्थ ऋषिसारखं मौन व्रत धारण करून तपश्चर्या करत... |
| (4) प्रस्तुत कविता आवडण्याचे वा न आवडण्याचे कारण - | |
| (5) प्रस्तुत शब्दांचा अर्थ लिहा - | (i) मौन - |
| (ii) मुकाट - | |
| (iii) वस्त्र - | |
| (iv) ब्राहू - |
खालील कवितेसंबंधी दिलेल्या मुद्दयांच्या आधारे कृती सोडवा.
| मुद्दे | ‘हिरवंगार झाडासारखं’ |
| (१) प्रस्तुत कवितेचे कवी/कवयित्री - | |
| (२) कवितेचा रचनाप्रकार - | |
| (३) कवितेचा काव्यसंग्रह - | |
| (४) कवितेचा विषय - | |
| (५) कवितेतील आवडलेली ओळ - | |
| (६) कविता आवडण्याची वा न आवडण्याची कारणे - |
खालील दिलेल्या मुद्द्यांच्या आधारे कृती सोडवा.
| मुद्दे | ‘हिरवंगार झाडासारखं’ |
| (i) प्रस्तुत कवितेचे कवी/कवयित्री | |
| (ii) प्रस्तुत कवितेचा विषय | |
| (iii) प्रस्तुत ओळींचा सरळ अर्थ लिहा | ‘झाडांच्या पानावरून वहीच्या पानावर। अलगद उतरतात दवांचे टपोरे थेंब॥’ |
| (iv) प्रस्तुत कविता आवडण्याचे वा न आवडण्याचे कारण | |
| (v) प्रस्तुत शब्दांचा अर्थ लिहा | (i) खुडलेल्या - |
| (ii) पालवी - | |
| (iii) मरगळ - | |
| (iv) मंजुळ - |
