Question

फरक स्पष्ट करा.

भूकंप व ज्वालामुखी

Answer 1

	भूकंप	ज्वालामुखी
i.	भूपृष्ठाच्या अंतर्गत भागात होणाऱ्या हालचालीमुळे भूकवचात प्रचंड ताण निर्माण होतो. हा ताण विशिष्ट मर्यादेपलीकडे गेल्यावर ऊर्जेचे उत्सर्जन होऊन ऊर्जालहरी निर्माण होतात, या लहरींमुळे भूपृष्ठ कंप पावते, यालाच भूकंप असे म्हणतात.	जेव्हा टेक्टोनिक भूपट्ट आदळतात तेव्हा ज्वालामुखी तयार होतात, एक भूपट्ट दुसऱ्याच्या खाली ढकलतात. ज्वालामुखी निर्माण करण्यासाठी टेक्टोनिक भूपट्ट देखील एकमेकांपासून दूर जातात. गरम मॅग्मा आच्छादनातून मध्य-समुद्राच्या कड्यांवर उगवतो, प्लेट्स वेगळे करतो. हा वितळलेला खडक नंतर पृष्ठभागावर उगवतो आणि ज्वालामुखी तयार करतो.
ii.	भूकंपाच्या घटनेतील यादृच्छिक स्वरूपामुळे भूकंपाचा अंदाज बांधणे कठीण आहे.	ज्वालामुखीचा अंदाज लावणे सोपे आहे कारण त्यांच्या निर्मितीपूर्वी वेगवेगळ्या दरांचे उद्रेक होतात.
iii.	भूकंपाचा उगम पृथ्वीच्या आवरणाच्या आत खोलवर होतो	ज्वालामुखी ही पृष्ठभागाची वैशिष्ट्ये आहेत.
iv.	भूकंप केवळ विनाशाकडे नेतो.	ज्वालामुखीमुळे नवीन कवच तयार होऊ शकते कारण ज्वालामुखीतून बाहेर पडलेला शिलारस नवीन पृष्ठभागांवर थंड होतो.
v.	भूकंपामुळे विशेषत: लक्षणीय मलबा निर्माण होणार नाही परंतु भूकंपामुळे झालेल्या त्रासामुळे मलबा निर्माण होईल.	ज्वालामुखी ॲशफॉल, चिखल, इत्यादींद्वारे महत्त्वपूर्ण मोडतोड निर्माण करू शकतात.