Advertisements
Advertisements
Question
एतत् सम्भाषणं पठत -
| पुत्री | पितः! भवान् कथितवान् यत् यदि अहं कक्षायां प्रथमस्थानं लभे तर्हि भवान् मां पर्वतीयस्थानं नेष्यति। अधुना मां भवान् ग्रीष्मावकाशे कुत्र नेष्यति? |
| पिता | अहं हिमाचले मनाली-प्रदेशे नेष्यामि। |
| पुत्री | वयं कदा गमिष्यामः? |
| पिता | सोमवासरे वयम् अष्टवादने गृहतः प्रस्थानं करिष्यामः तदा नववादने रेलयानेन प्रचलिष्यामः। |
| पुत्री | मनाली-प्रदेशे वयं कुत्र निवत्स्यामः? |
| माता | वत्से! किमर्थं चिन्तयसि? तत्र बहवः यात्रिनिवासाः सन्ति। कुत्रापि स्थास्यामः। |
| पुत्री | वयं तत्र किं किं द्रक्ष्यामः? |
| पिता | मनाली-प्रदेशे बहूनि दर्शनीयानि स्थानानि सन्ति, किन्तु समयाभावात् वयं विशेष-रूपेण हिडिम्बा-मन्दिरम्, वसिष्ठकुण्डम्, रोहताङ्गदरम् एव द्रक्ष्यामः। |
| पुत्री | हिडिम्बामन्दिरस्य का विशेषता? |
| पिता | पुत्रि! हिडिम्बा कुल्लुप्रदेशस्य कुलदेवी। |
| पुत्रः | वसिष्ठकुण्डः कीदृशः? |
| पिता | पुत्र! एतत् प्राकृतिक-उष्ण-जलस्रोतः। तत्र निर्मिते कुण्डे यदि स्नानं करोषि तदा विश्रान्तः भविष्यसि निरामयः अपि वर्तिष्यसे। |
| पुत्रः | रोहताङ्गदरस्य का विशेषता? |
| पिता | वत्स! पूर्ण-हिमाच्छादितः अयं दरः। काष्ठनिर्मितशकटेन तत्र सञ्चरिष्यामः। |
| पुत्री | अहो! अस्माकम् इयं यात्रा तु अविस्मरणीया एव भविष्यति। |

हिडिम्बामन्दिरम्

वसिष्ठकुण्डः

रोहताङ्गदरः
◆ सम्भाषणे रेखाङ्कितानि क्रियापदानि चित्वा अधोलिखितस्तम्भेषु लिखत-
| क्रियापदम् | धातुः | पुरुषः | वचनम् |
| यथा-नेष्यति | नी | प्रथमः | एकवचनम् |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
Grammar/Language
Advertisements
Solution
| क्रियापदम् | धातुः | पुरुषः | वचनम् |
| यथा-नेष्यति | नी | प्रथमः | एकवचनम् |
| नेष्यामि | नी (नृ) | उत्तमपुरुषः | एकवचनम् |
| गमिष्यामः | गम् | उत्तमपुरुषः | बहुवचनम् |
| प्रचलिष्यामः | प्रचल् | उत्तमपुरुषः | बहुवचनम् |
| निवत्स्यामः | निवस् | उत्तमपुरुषः | बहुवचनम् |
| स्थास्यामः | स्था | उत्तमपुरुषः | बहुवचनम् |
| द्रक्ष्यामः | दृश् | उत्तमपुरुषः | बहुवचनम् |
| भविष्यसि | भू | मध्यमपुरुषः | एकवचनम् |
| वर्तिष्यसे | वृत् | मध्यमपुरुषः | एकवचनम् |
| सञ्चरिष्यामः | सञ्चर् | उत्तमपुरुषः | बहुवचनम् |
| भविष्यति | भू | प्रथमपुरुषः | एकवचनम् |
shaalaa.com
Is there an error in this question or solution?
