Question

दिलेल्या मुद्द्यांच्या आधारे कथा लिहून समर्पक शीर्षक व अर्थपूर्ण तात्पर्य लिहा.

श्रीमंत माणूस - तीन मुले - घराची जबाबदारी सोपविण्यासाठी मुलांची परीक्षा - पाच रुपये देतो व घरभर पदार्थ आणणे - पहिली दोन्ही मुले अयशस्वी - धाकटा मुलगा चार मेणबत्त्या व काडेपेटी आणतो - घरभर प्रकाश - त्याची निवड.

Answer 1

चतुर वारसदार

एका मोठ्या नगरात एक अतिशय श्रीमंत माणूस राहत होता. तो स्वभावाने खूप कष्टाळू आणि बुद्धिमान होता. त्याच्याकडे अफाट संपत्ती, मोठा बंगला आणि अनेक व्यवसाय होते. त्या माणसाला तीन मुले होती. मुले आता मोठी झाली होती आणि तो श्रीमंत माणूस आता म्हातारा होऊ लागला होता. त्याला चिंता सतावू लागली की, आपल्या मृत्यूनंतर आपल्या अफाट संपत्तीचा आणि घराची संपूर्ण जबाबदारी कोणाकडे सोपवावी?

आपला वारसदार निवडण्यासाठी त्याने मुलांची परीक्षा घेण्याचे ठरवले. त्याने तिन्ही मुलांना जवळ बोलावले आणि प्रत्येकाच्या हातावर पाच-पाच रुपये ठेवले. त्याने अट घातली की, “दिलेल्या पाच रुपयांतून तुम्ही अशी वस्तू घेऊन यायची, ज्याने हे संपूर्ण घर भरून जाईल. जो मुलगा हे काम करेल, त्यालाच मी माझ्या संपत्तीचा मालक आणि घराचा प्रमुख बनवीन.”

पहिल्या मुलाने विचार केला, “पाच रुपयांत घर भरणारी वस्तू कोणती मिळणार?” त्याने बाजारात जाऊन पाच रुपयांचा वाळलेला कचरा आणि पाचोळा विकत आणला आणि घरात पसरवला. पण त्याने घराचा कोपराही नीट भरला नाही, उलट घर अस्वच्छ झाले. तो अयशस्वी ठरला. दुसऱ्या मुलाने विचार केला की पाच रुपयांत कापूस येईल. त्याने खूप कापूस आणला आणि हॉलमध्ये पसरवला, पण त्यानेही पूर्ण घर भरले नाही. तोही आपल्या प्रयत्नात अयशस्वी झाला.

आता पाळी होती धाकट्या मुलाची. तो बाजारात गेला आणि त्याने शांत डोक्याने विचार केला. थोड्या वेळाने तो घरी परतला, तेव्हा त्याच्या हातात केवळ चार मेणबत्त्या आणि एक काडेपेटी होती. वडील आणि मोठे भाऊ त्याच्याकडे पाहून हसू लागले. पण धाकट्या मुलाने काहीही न बोलता घराच्या चार कोपऱ्यात त्या मेणबत्त्या लावल्या.

काही क्षणातच त्या मेणबत्त्यांच्या तेजाने संपूर्ण घरभर प्रकाश पसरला. घराचा कानाकोपरा प्रकाशाने उजळून निघाला. पाच रुपयांच्या मेणबत्त्यांनी ते काम करून दाखवले जे कचरा आणि कापूस करू शकला नाही. वडिलांना आपल्या मुलाची चतुराई पाहून खूप आनंद झाला. त्यांनी धाकट्या मुलाची बुद्धिमत्ता पाहून त्याची वारसदार म्हणून निवड केली आणि घराच्या चाव्या त्याच्या स्वाधीन केल्या.

तात्पर्य: “बळापेक्षा बुद्धी श्रेष्ठ असते. संकटाच्या वेळी किंवा निर्णय घेताना चातुर्याने वागल्यास अशक्य गोष्टीही शक्य होतात.”