Question

बंधपत्राची वैशिष्ट्ये नमूद करा. 

Answer 1

1. वित्त व्यवस्थेचे स्वरूप: ‘बंधपत्र’ (Bond) हे एक प्रकारचे कर्ज किंवा ऋण-वित्त (debt finance) असते. हे कंपनीसाठी दीर्घकालीन वित्ताचे प्रतिनिधित्व करते. सामान्यतः, बंधपत्रे ही दीर्घ कालावधीसाठी जारी केली जातात; उदाहरणार्थ, ५ वर्षे, १० वर्षे इत्यादी.
2. बंधपत्रधारकाचे व्यावसायिक स्थान: बंधपत्रधारक हे कंपनीचे ‘धनको’ (creditors) असतात. धनको असल्यामुळे आणि कंपनीचे मालक नसल्यामुळे, त्यांना कोणतेही मतदानाचा अधिकार प्राप्त नसतो. त्यांना कंपनीच्या सर्वसाधारण सभांमध्ये किंवा कंपनीच्या व्यवस्थापनामध्ये सहभागी होण्याचा अधिकार नसतो.
3. बंधपत्रांवरील परतावा: बंधपत्रे ही एका निश्चित व्याजदराने जारी केली जातात. त्यामुळे, बंधपत्रधारकांना व्याजाचा एक निश्चित दर मिळतो. हे व्याज नियमित अंतराने देय असते; तथापि, काही वेळा ते बंधपत्राच्या मुदतपूर्तीच्या वेळीही दिले जाऊ शकते.
4. परतफेड: बंधपत्रांना एक विशिष्ट मुदतपूर्तीची तारीख (maturity date) असते; कारण बंधपत्र हे घेतलेले कर्ज परत करण्याबाबतचा एक औपचारिक करार असतो. त्यामुळे, मुद्दल रकमेची परतफेड ही मुदतपूर्तीच्या तारखेला करणे अपेक्षित असते.