Advertisements
Advertisements
Question
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतेन लिखत -
|
अस्ति कर्मपुरनाम्नि नगरे प्रच्छनभाग्य-नामधेयः कश्चित् कुमारः। बाल्ये वयसि विद्यापराङ्कखः स केनचित् दुष्टबुद्धिनाम्ना चौरेण सह चौर्यकर्मणि निरतः सञ्जातः। एकदा स दुष्टबुद्धिना सार्धं कस्यचित् श्रेष्ठिनः गेहे धनहरणार्थं ग्रामान्तरं प्रस्थितः। अथ व्रजन्तौ तौ गर्तसङ्कुले मार्गे क्रीडतः कांश्चित् बालकान् प्रेक्ष्य अवदताम् -भो भो बालकाः! कथमत्र नतोन्नते विषमे मार्गे क्रीडथ? यदि कश्चित् गर्ते पतेत् तर्हि स विकलाङ्गो भूत्वा चिरं क्लेशम् अनुभवेत्। तच्छ्रुत्वा तेषु कश्चित् उदण्डः बालकः उवाच - अयि भो! यद्येवं तर्हि कथं भवन्तौ सुपथं परित्यज्य अनेन कुपथेन गन्तुं प्रवृत्तौ? अपि इदं श्रेयस्करम्? |
I. एकपदेन उत्तरत - (केवलं प्रश्नद्वयम्) 1
- कुत्र प्रच्छन्नभाग्य-नामधेयः कश्चित् कुमारः आसीत्?
- प्रच्छन्नभाग्यः केन सार्धं धनहरणार्थं ग्रामान्तरं प्रस्थितः?
- कीदृशः बालकः उवाच?
II. पूर्णवाक्येन उत्तरत - (केवलं प्रश्नद्वयम्) 2
- उदण्डः बालकः किम् अकथयत्?
- अथ व्रजन्तौ तौ मार्गे क्रीडतः बालकान् दृष्ट्वा किम् अवदताम्?
- प्रच्छन्नभाग्यः कदा केन सह च चौर्यकर्मणि निरतः सञ्जातः?
III. (अ) निर्देशानुसारम् उत्तरत - 2
- ‘कश्चित् उदण्डः बालकः उवाच।’ अत्र किं कर्तृपदम् अस्ति?
- ‘स विकलाङ्गो भूत्वा चिरं क्लेशम् अनुभवेत्।’ अत्र क्रियापदं किम्?
अथवा
(आ) निर्देशानुसारम् उत्तरत -
- ‘त्यक्त्वा’ इत्यस्य किं पर्यायपदं गद्यांशे प्रयुक्तम्?
- ‘विषमे’ इत्यस्य विशेष्यपदं गद्यांशात् चित्वा लिखत।
Advertisements
Solution
I.
- कर्मपुरनगरे/कर्मपुरनाम्नि नगरे
- दुष्टबुद्धिना
- उदण्डः
II.
- उदण्डः बालकः अकथयत् - अयि भो! यद्येवं तर्हि कथं भवन्तौ सुपथं परित्यज्य अनेन कुपथेन गन्तुं प्रवृत्तौ? अपि इदं श्रेयस्करम्?
- अथ व्रजन्तौ तौ मार्गे क्रीडतः बालकान् दृष्ट्वा अवदताम् - यदि कश्चित् गर्ते पतेत् तर्हि स विकलाङ्गो भूत्वा चिरं क्लेशम् अनुभवेत्।
- प्रच्छन्नभाग्यः बाल्ये वयसि विद्यापराङ्मुखः स केनचित् दुष्टबुद्धिनाम्ना चौरेण सह चौर्यकर्मणि निरतः सञ्जातः।
III. (अ)
- बालकः
- अनुभवेत्
अथवा
(आ)
- परित्यज्य
- मार्गे
