Question

उताऱ्याच्या आधारे दिलेल्या सूचनेनुसार कृती करा:

(१) कृती करा:    [२]

कुत्र्यापेक्षा लहान आकाराची ही वाघिणीची पाच महिन्यांची पिल्लं होती. या वयात लहान मुलं जशी खेळकर असतात, तशीच ही खेळकर होती. एकमेकांचा पाठलाग करणं, मारामारी करणं, पाण्यात उड्या घेणं असे खेळ सुरू झाले. मध्येच आई वळून एखाद्या पिल्लाला मायेने चाटत होती. थोडा वेळ बसल्यावर ती पटकन उभी राहिली. डोकं वळवून तिनं हळूच 'ऑऽव' असा आवाज केला. हा पिल्लांना मागं येण्याबद्दलचा इशारा होता. लगेच वळून ती चालायला लागली. हिनं जंगलात कुठंतरी नक्कीच एखादं सांबर, रानगवा, नीलगाय, रानडुकराची शिकार साधली असावी; पण अशी शिकार जड असल्यानं ती उचलून पिल्लापर्यंत आणणं शक्‍य नसतं. त्यामुळं पिल्लांजवळ येऊन घटकाभर पाण्यात बसून तिनं विश्रांती घेतली होती आणि आता ती पिल्लांना त्या शिकारीकडं घेऊन जात होती. या चार पिल्लांसोबतच स्वतःचं पोट भरण्यासाठी तिला सतत कोणती-कोणती शिकार करणं आवश्यकच होतं. त्या कलेत ही चांगली पारंगत होती. वाघिणीनं नाला पार करून बांबूच्या गंजीत पाय ठेवला. आत शिरण्याआधी तिनं वळून पिल्लं सोबत येताहेत की नाही हे पाहून घेतलं. दोन पिल्लं तिच्या मागोमाग निघाली होती; पण दोघांना अद्याप भान नव्हतं.

(२) आकृती पूर्ण करा:    [२]

(३) 'लेखकाला वाघिणीतील आईची झलक जाणवली,' हे विधान पाठाच्या आधारे स्पष्ट करा.     [३]

Answer 1

1. 
   
2. 
   

3. ‘जंगली डायरी’ या अतुल धामणकर लिखित पाठात लेखकाने जंगलातील वाघिणीमध्ये लपलेल्या आईच्या प्रेमळ आणि कर्तव्यनिष्ठ स्वभावाचे हृदयस्पर्शी चित्रण केले आहे. वाघीण आपल्या पिल्लांना इतर शिकाऱ्यांपासून सुरक्षित ठेवण्यासाठी त्यांना जांभळीच्या झुडपामध्ये लपवून शिकार करण्यास गेली होती. शिकार करत परतल्यावर तिने आपल्या पिल्लांना हाक मारून बोलावले. शिकार खूप जड असल्यामुळे ती ती उचलून पिल्लांपर्यंत नेता आली नाही. रात्रभर चाललेल्या प्रयत्नांमुळे ती थकून गेली होती. यावरून आई आपल्या लेकरांसाठी किती मेहनत करते, हे स्पष्ट होते. तिने थोडा वेळ पाण्यात विसाव घेत असताना पिल्लांनी तिच्यासोबत खूप खेळ केला. परंतु पिल्लांनी तिच्या चेहऱ्यावर पाणी उडवल्याने तिने थोडा राग व्यक्त केला आणि गुरगुरून त्यांना दम दिला. या प्रसंगातून तिच्या शिस्तप्रिय स्वभावाचे दर्शन होते. नंतर जेव्हा ती शिकार खाण्यासाठी निघाली, तेव्हा पिल्ले आपल्यामागे येत आहेत की नाही याकडे तिने लक्ष दिले. दोन पिल्ले अजूनही पाण्यात खेळत होती हे लक्षात येताच तिने पुन्हा त्यांना बोलावले. या सगळ्या गोष्टीतून ही वाघीण माया करणारी, पिल्लांच्या पोषणासाठी परिश्रम करणारी, त्यांना योग्य मार्गावर आणणारी, जबाबदार आणि शिस्तप्रिय आई आहे, असे स्पष्ट होते. लेखकाला तिच्यात आईचे रूप दिसते.