मराठी

∫ X 2 + 1 X 2 − 1 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 1} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\int\left( \frac{x^2 + 1}{x^2 - 1} \right)dx\]
\[ = \int\left( \frac{x^2 - 1 + 2}{x^2 - 1} \right)dx\]
\[ = \int dx + 2\int\frac{1}{x^2 - 1^2}dx\]
\[ = \int dx + 2\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}dx . . . \left( 1 \right)\]
\[ \therefore \frac{1}{\left( x - 1 \right)\left( x + 1 \right)} = \frac{A}{x - 1} + \frac{B}{x + 1}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A \left( x + 1 \right) + B\left( x - 1 \right)}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( x + 1 \right) B \left( x - 1 \right) ..........(2)\]
\[\text{Putting }x + 1 = 0\text{ or }x = - 1\text{ in eq. (2)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \times 0 + B \left( - 1 - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow B = \frac{- 1}{2}\]
\[\text{Putting }x - 1 = 0\text{ or }x = 1\text{ in eq (2)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( 1 + 1 \right) + B \times 0\]
\[ \Rightarrow A = \frac{1}{2}\]
\[ \therefore \frac{1}{\left( x - 1 \right)\left( x + 1 \right)} = \frac{1}{2\left( x - 1 \right)} - \frac{1}{2\left( x + 1 \right)} ..........(3)\]
From eq. (1) and (3)
\[\int\left( \frac{x^2 + 1}{x^2 - 1} \right)dx = \int dx + 2\int\left[ \frac{1}{2 \left( x - 1 \right)} - \frac{1}{2 \left( x + 1 \right)} \right]dx\]
\[ = \int dx + \int\frac{dx}{x - 1} - \int\frac{dx}{x + 1}\]
\[ = x + \ln \left| x - 1 \right| = - \ln \left| x + 1 \right| + C\]
\[ = x + \ln \left| \frac{x - 1}{x + 1} \right| + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 5 | पृष्ठ १७६

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{\sin^2 x}{1 + \cos x}   \text{dx} \]

\[\int \left( e^x + 1 \right)^2 e^x dx\]

\[\int \cos^2 \frac{x}{2} dx\]

 


\[\int\frac{1}{\sqrt{1 + \cos x}} dx\]

\[\int\frac{- \sin x + 2 \cos x}{2 \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{\tan x + 2} dx\]

` ∫  tan 2x tan 3x  tan 5x    dx  `

\[\int\frac{\sin 2x}{\left( a + b \cos 2x \right)^2} dx\]

\[\int \sin^3 x \cos^6 x \text{ dx }\]

\[\int \sin^7 x  \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^3 x \cos^5 x} dx\]

Evaluate the following integrals:
\[\int\frac{x^2}{\left( a^2 - x^2 \right)^{3/2}}dx\]

` ∫  { x^2 dx}/{x^6 - a^6} dx `

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( x - \alpha \right)\left( \beta - x \right)}} dx, \left( \beta > \alpha \right)\]

\[\int\frac{e^x}{\sqrt{16 - e^{2x}}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{4 + \sin^2 x}} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{5 \cos x + 6}{2 \cos x + \sin x + 3} \text{ dx }\]

\[\int\text{ log }\left( x + 1 \right) \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{2x}{1 - x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int\frac{e^x \left( x - 4 \right)}{\left( x - 2 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x\left( x^2 - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x\left( x^n + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{18}{\left( x + 2 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

Write the anti-derivative of  \[\left( 3\sqrt{x} + \frac{1}{\sqrt{x}} \right) .\]


\[\int\frac{x^9}{\left( 4 x^2 + 1 \right)^6}dx\]  is equal to 

\[\int\frac{\left( 2^x + 3^x \right)^2}{6^x} \text{ dx }\] 

\[\int\frac{1}{4 x^2 + 4x + 5} dx\]

\[\int\frac{1}{4 \sin^2 x + 4 \sin x \cos x + 5 \cos^2 x} \text{ dx }\]


\[\int\frac{1}{a + b \tan x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\log x}{x^3} \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int\frac{x}{x^3 - 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2 - 2}{x^5 - x} \text{ dx}\]

Find :  \[\int\frac{e^x}{\left( 2 + e^x \right)\left( 4 + e^{2x} \right)}dx.\] 

 


\[\int\frac{5 x^4 + 12 x^3 + 7 x^2}{x^2 + x} dx\]


Find: `int (sin2x)/sqrt(9 - cos^4x) dx`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×