Advertisements
Advertisements
प्रश्न
खालील म्हणींचा अर्थ तुमच्या शब्दांत लिहा.
चाल व्हयरे पोरा आन् वयरे ढोरा.
Advertisements
उत्तर १
पोरा, चल, पुढे हो आणि ढोरांना ओढून घेऊन जा.
उत्तर २
डॉ. प्रतिमा इंगोले लिखित ‘गढी’ ही कथा ‘अकसिदीचे दाने’ या कथासंग्रहातून घेतली असून ‘बापू गुरुजी’च्या कार्यकर्तृत्वाचे मनोज्ञ दर्शन घडविले असून या कथेत वैदर्भी बोलीचे विशेषतत्व जाणवत असताना वैदर्भी लोकजीवनातील रीतिरिवाजाचाही प्रत्यय आल्यावाचून राहत नाही.
बापू गुरुजींनी गावच्या विकासाचा ध्यास घेतला होता. त्यांना गावात विधायक योजना आणायच्या होत्या. त्यांनी गावासाठी शाळा सुरू केली. आता त्यांना गावासाठी पोस्ट चालू करायचे होते. परंतु गावातल्या उचापती करणाऱ्या लोकांनी त्यांच्या कार्यास विरोध करायचे ठरिवले. गावातून फक्त मुलाच्या जन्माची अन् माणसाच्या मृत्यूचीच चिट्ठी जर पोस्टातून जात असेल तर कशाला हवे पोस्ट? या विचाराने गावात पोस्ट चालू करण्यास विरोध केला मात्र तरीही गुरुजींच्या प्रयत्नाने पोस्ट आले. त्यातून पत्राची खरेदी, विक्री होत नव्हती. यावरून पोस्ट खात्यालाही वाटू लागले की गावाला पोस्टाची गरज नाही आणि गावातील लोकांनाही चांगले-वाईट समजत नव्हते. त्या गावातील लोकांची वृत्ती, किंमत न देता कोणालाही कामाला लावायचे अशीच होती. त्यामुळे त्यांना पोस्ट म्हणजे विनाकारण खर्च असे वाटत होते. लोकांची मानसिकता म्हणजे केलेल्या कामाचा मोबदला न देता काम करवून घेणे अशी होती. त्यामुळे ‘चाल व्हयरे पोरा आन् वयरे ढोरा’ ही म्हण प्रचलित झाली.
Notes
विद्यार्थ्यांनी गुणांनुसार उत्तराला प्राध्यान द्यावे.
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ लिहून वाक्यांत उपयोग करा.
आग ओकणे.
वैदर्भी बोलीत वापरलेल्या पुढील वाक्प्रचारांचे अर्थ लक्षात घ्या आणि त्यांसाठी तुमच्या बोलीत किंवा मराठीत वापरले जाणारे वाक्प्रचार लिहा :
मन तिळतिळ दुखने
खालील वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
साखरझोपेत असणे.
खालील वाक्प्रचार व त्यांचे अर्थ यांच्या जोड्या जुळवा.
| वाक्प्रचार | वाक्याचे अर्थ |
| (अ) हात दाखवून अवलक्षण | (१) खूप संताप येणे |
| (आ) सुरुंग लावणे | (२) स्तुतीने हुरळून जाणे |
| (इ) अंगाचा तिळपापड होणे | (३) आपण होऊन संकट ओढवून घेणे |
| (ई) मूठभर मांस चढणे | (४) एखादा बेत उधळवून लावणे |
खालील वाक्यात कंसातील वाक्प्रचारांचा योग्य उपयोग करून वाक्ये पुन्हा लिहा.
दारात अचानक मामा-मामींना बघून सर्वांना खूप आनंद झाला.
खालील वाक्यातील वाक्यप्रचार शोधून अधोरेखित करा.
कारण नसताना हुकमत गाजवणाऱ्या व्यक्ती इतरांच्या नजरेतून उतरतात.
खालील वाक्यात योग्य ठिकाणी योग्य वाक्प्रचार वापरून वाक्य पुन्हा लिहा.
गुंजारव करत भ्रमर फुलांच्या अवतीभोवती फिरत असतात.
खालील वाक्यात योग्य ठिकाणी योग्य वाक्प्रचार वापरून वाक्य पुन्हा लिहा.
सध्या घरामध्ये उंदरांची संख्या वाढल्याने अनेक पाहुण्यांच्या पिशव्या कुरतडल्या गेल्या आहेत.
खालील वाक्यातील वाक्यप्रचार शोधा.
वक्त्याचे विचार अनेकांच्या पचनी पडले नाहीत.
खालील वाक्प्रचाराचे अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
तुटून पडणे - ______
खालील वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ शोधा व लिहा.
काडीचाही त्रास न होणे - ______
खालील दिलेल्या वाक्प्रचारांचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
देहभान विसरणे -
खालील वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
झोकून देणे.
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
कटाक्ष असणे-
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
कानोसा घेणे -
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
रुंजी घालणे-
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
पेव फुटणे-
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
खनपटीला बसणे-
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
तगादा लावणे -
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
डोळे विस्फारून बघणे-
खाली दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
कंठस्नान घालणे -
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
कान देऊन ऐकणे -
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
कसब दाखवणे -
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
वीरगती प्राप्त होणे-
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
प्रतीक्षा करणे -
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
कास धरणे-
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
ताकास तूर लागू न देणे-
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
कित्ता गिरवणे -
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
धीर न सुटणे-
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
तुळशीपत्र ठेवणे-
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
तोंडसुख घेणे -
खाली दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
सटकी मारणे
खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
मळमळ व्यक्त करणे -
‘विसर्ग देणे’ या वाक्प्रचाराचा अर्थ खालील पर्यायांतून ओळखून लिहा.
‘विसर्ग देणे’ या वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा.
खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ सांगुन वाक्यात उपयोग करा.
भिकेला लागणे
खालील वाक्यात योग्य ठिकाणी योग्य वाक्प्रचार वापरून वाक्य पुन्हा लिहा.
प्रवासात मला अजिबात त्रास झाला नाही.
खालील वाक्प्रचार वाचा व त्याचा अर्थ शोधा. त्या वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा.
निर्धार करणे.
खालील वाक्प्रचार वाचा व त्याचा अर्थ शोधा. त्या वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा.
धमाल उडणे.
नाकी दम येणे -
आटोकाट प्रयत्न करणे -
खालील वाक्प्रचार व त्यांचे अर्थ यांच्या योग्य जोड्या जुळवा:
| वाक्प्रचार | वाक्प्रचारांचे अर्थ | ||
| (i) | भांबावून जाणे | (१) | खूप प्रेम करणे |
| (ii) | जिवापाड प्रेम करणे | (२) | गोंधळून जाणे |
| (३) | आकर्षित करणे | ||
