Advertisements
Advertisements
प्रश्न
खालील म्हणींचा अर्थ तुमच्या शब्दांत लिहा.
चाल व्हयरे पोरा आन् वयरे ढोरा.
Advertisements
उत्तर १
पोरा, चल, पुढे हो आणि ढोरांना ओढून घेऊन जा.
उत्तर २
डॉ. प्रतिमा इंगोले लिखित ‘गढी’ ही कथा ‘अकसिदीचे दाने’ या कथासंग्रहातून घेतली असून ‘बापू गुरुजी’च्या कार्यकर्तृत्वाचे मनोज्ञ दर्शन घडविले असून या कथेत वैदर्भी बोलीचे विशेषतत्व जाणवत असताना वैदर्भी लोकजीवनातील रीतिरिवाजाचाही प्रत्यय आल्यावाचून राहत नाही.
बापू गुरुजींनी गावच्या विकासाचा ध्यास घेतला होता. त्यांना गावात विधायक योजना आणायच्या होत्या. त्यांनी गावासाठी शाळा सुरू केली. आता त्यांना गावासाठी पोस्ट चालू करायचे होते. परंतु गावातल्या उचापती करणाऱ्या लोकांनी त्यांच्या कार्यास विरोध करायचे ठरिवले. गावातून फक्त मुलाच्या जन्माची अन् माणसाच्या मृत्यूचीच चिट्ठी जर पोस्टातून जात असेल तर कशाला हवे पोस्ट? या विचाराने गावात पोस्ट चालू करण्यास विरोध केला मात्र तरीही गुरुजींच्या प्रयत्नाने पोस्ट आले. त्यातून पत्राची खरेदी, विक्री होत नव्हती. यावरून पोस्ट खात्यालाही वाटू लागले की गावाला पोस्टाची गरज नाही आणि गावातील लोकांनाही चांगले-वाईट समजत नव्हते. त्या गावातील लोकांची वृत्ती, किंमत न देता कोणालाही कामाला लावायचे अशीच होती. त्यामुळे त्यांना पोस्ट म्हणजे विनाकारण खर्च असे वाटत होते. लोकांची मानसिकता म्हणजे केलेल्या कामाचा मोबदला न देता काम करवून घेणे अशी होती. त्यामुळे ‘चाल व्हयरे पोरा आन् वयरे ढोरा’ ही म्हण प्रचलित झाली.
Notes
विद्यार्थ्यांनी गुणांनुसार उत्तराला प्राध्यान द्यावे.
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ लिहून वाक्यांत उपयोग करा.
आग ओकणे.
वैदर्भी बोलीत वापरलेल्या पुढील वाक्प्रचारांचे अर्थ लक्षात घ्या आणि त्यांसाठी तुमच्या बोलीत किंवा मराठीत वापरले जाणारे वाक्प्रचार लिहा :
मन तिळतिळ दुखने
खालील म्हणींचा अर्थ तुमच्या शब्दांत लिहा.
गायीची शिंगं गायीला भारी नसतात.
व्याकरण.
खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
मन समेवर येणे-
खालील वाक्प्रचार व त्यांचे अर्थ यांच्या जोड्या जुळवा.
| वाक्प्रचार | वाक्याचे अर्थ |
| (अ) हात दाखवून अवलक्षण | (१) खूप संताप येणे |
| (आ) सुरुंग लावणे | (२) स्तुतीने हुरळून जाणे |
| (इ) अंगाचा तिळपापड होणे | (३) आपण होऊन संकट ओढवून घेणे |
| (ई) मूठभर मांस चढणे | (४) एखादा बेत उधळवून लावणे |
खालील वाक्यात योग्य ठिकाणी योग्य वाक्प्रचार वापरून वाक्य पुन्हा लिहा.
गुंजारव करत भ्रमर फुलांच्या अवतीभोवती फिरत असतात.
खालील वाक्यात योग्य ठिकाणी योग्य वाक्प्रचार वापरून वाक्य पुन्हा लिहा.
मोठ्या माणसांबद्दल चुकीचे बोलणे हासुद्धा अपराधच.
खालील शब्दसमूहाचा अर्थ तुमच्या शब्दांत लिहा.
द्विधा मन:स्थिती - ______
खालील वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
उत्साहाला उधाण येणे.
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
कानोसा घेणे -
खाली दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
हुकूमत गाजवणे -
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
कुचेष्टा करणे-
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
तगादा लावणे -
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
डोळे विस्फारून बघणे-
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
काडीचाही त्रास न होणे-
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
ताकास तूर लागू न देणे-
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
इनाम मिळवणे-
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
हृदयाला साद घालणे-
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
गगनभरारी घेणे –
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
शिरोधार्य मानणे-
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
मुग्ध होणे
खालील दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
रणशिंग फुंकणे-
खाली दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
कान देऊन ऐकणे
खाली दिलेल्या वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
पारख करणे -
खालील दिलेल्या वाक्प्रचारांचे अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
गौरव वाटणे
कंसातील वाक्यप्रचारांचा खालील वाक्यात योग्य उपयोग करा:
ताईचे लग्न ठरल्यावर सगळ्यांना खूप आनंद झाला.
‘विसर्ग देणे’ या वाक्प्रचाराचा अर्थ खालील पर्यायांतून ओळखून लिहा.
खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ सांगुन वाक्यात उपयोग करा.
चक्कर मारणे
खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ सांगुन वाक्यात उपयोग करा.
भिकेला लागणे
खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ सांगुन वाक्यात उपयोग करा.
हातभार लावणे
खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
वर्षाव होणे
खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा.
आर्जव करणे.
खालील शब्दकोड्यात काही शब्दसमूह लपलेले आहेत ते शोधा व त्यांची यादी तयार करा. उदा. धुडकावून लावणे.

खालील वाक्यात योग्य ठिकाणी योग्य वाक्प्रचार वापरून वाक्य पुन्हा लिहा.
आम्ही ताजमहालचे सौंदर्य बघून आश्चर्यचकित झालो.
खालील वाक्यात योग्य ठिकाणी योग्य वाक्प्रचार वापरून वाक्य पुन्हा लिहा.
बैलगाडीच्या प्रवासाने माझे अंग थकून गेले.
खालील वाक्यात योग्य ठिकाणी योग्य वाक्प्रचार वापरून वाक्य पुन्हा लिहा.
प्रवासात मला अजिबात त्रास झाला नाही.
खालील वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ शोधा.
काढता पाय घेणे -
खालील वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ शोधा.
गाऱ्हाणी सांगणे -
नाकी दम येणे -
आटोकाट प्रयत्न करणे -
