Advertisements
Advertisements
प्रश्न
थोडक्यात टिपा लिहा.
समस्थानकांचे मेंडेलीव्हच्या व आधुनिक आवर्तसारणीतील स्थान
Advertisements
उत्तर
मेंडेलीव्हने आवर्तसारणी मांडल्यानंतर खूप काळाने समस्थानिकांचा शोध लागला. समस्थानिकांचे रासायनिक गुणधर्म समान, तर अणुवस्तुमान भिन्न असल्याने मेंडेलीव्हच्या आवर्त-सारणीत जागा कशा प्रकारे दयावयाची हे एक मोठे आव्हान उभे होते.
मोजलेने अणुवस्तुमान हा मूलद्रव्यांचा गुणधर्म नसून अणुअंक हा मूलद्रव्यांचा गुणधर्म आहे असे शोधून काढले. कोणत्याही मूलद्रव्याचा अणुअंक त्याच्या अगोदर असलेल्या मूलद्रव्य पेक्षा एक क्रमांकाने वाढलेला दिसतो. आधुनिक आवर्तसारणी मूलद्रव्यांची मांडणी त्यांच्या अणुअंकांप्रमाणे करण्यात आली त्या वेळी मेंडेलीव्हच्या आवर्तसारणीतील मूलद्रव्यांची जोड्यांमध्ये (समस्थानिकांमध्ये) आढळलेली विसंगती दूर झाली.
\[\ce{^35_17 C 1}\] व \[\ce{^37_17 C 1}\]
क्लोरीनच्या समस्थानिकांना आधुनिक आवर्तसारणीत एकाच स्थानात ठेवण्यात आले. या दोन्हींचा अणुअंक हा एकच आहे.
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
मेंडेलिव्हच्या वेळी _____ मूलद्रव्ये ज्ञात होती.
मेंडेलिव्हच्या आवर्तसारणीत एका-सिलिकॉनला नंतर ________ हे नाव देण्यात आले.
एका बोरॉन : स्कँडिअम :: एका ॲल्युमिनिअम : ______
काही जागांवर दोन मूलद्रव्ये : न्युलँडस्च्या अष्टक नियमातील त्रुटी : : समस्थानिकांसाठी जागा : _________
गटात न बसणारा शब्द ठरवा व त्याचे स्पष्टीकरण लिहा.
गटात न बसणारा शब्द ठरवा व त्याचे स्पष्टीकरण लिहा.
जोड्या जुळवा.
| क्र. | 'अ' गट | 'ब' गट | |
| 1) | त्रिके | अ) | मेंडेलिव्ह |
| 2) | अष्टके | ब) | डोबेरायनर |
| 3) | अणुअंक | क) | थॉमसन |
| 4) | अणुवस्तुमानांक | ड) | मोजले |
| इ) | न्यूलँड्स |
जोड्या जुळवा.
| क्र. | 'अ' गट | 'ब' गट | |
| 1) | s - खंड | अ) | लँथेनाइड व ॲक्टिनाइड |
| 2) | p - खंड | ब) | गण 3 ते 12 |
| 3) | d - खंड | क) | गण 1, 2 |
| 4) | f - खंड | ड) | गण 13 ते 18 |
| इ) | शून्य गण |
आधुनिक आवर्तसारणीत प्रत्येक चौकटीत मूलद्रव्यांचे अणुवस्तुमानांक दर्शवले आहेत.
मेंडेलीव्हच्या आवर्तसारणीतील त्रुटी लिहा.
