मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता १० वी

थोडक्यात टिपा लिहा. समस्थानकांचे मेंडेलीव्हच्या व आधुनिक आवर्तसारणीतील स्थान - Science and Technology 1 [विज्ञान आणि तंत्रज्ञान १]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

थोडक्यात टिपा लिहा.

समस्थानकांचे मेंडेलीव्हच्या व आधुनिक आवर्तसारणीतील स्थान

टीपा लिहा
Advertisements

उत्तर

मेंडेलीव्हने आवर्तसारणी मांडल्यानंतर खूप काळाने समस्थानिकांचा शोध लागला. समस्थानिकांचे रासायनिक गुणधर्म समान, तर अणुवस्तुमान भिन्न असल्याने मेंडेलीव्हच्या आवर्त-सारणीत जागा कशा प्रकारे दयावयाची हे एक मोठे आव्हान उभे होते.
मोजलेने अणुवस्तुमान हा मूलद्रव्यांचा गुणधर्म नसून अणुअंक हा मूलद्रव्यांचा गुणधर्म आहे असे शोधून काढले. कोणत्याही मूलद्रव्याचा अणुअंक त्याच्या अगोदर असलेल्या मूलद्रव्य पेक्षा एक क्रमांकाने वाढलेला दिसतो. आधुनिक आवर्तसारणी मूलद्रव्यांची मांडणी त्यांच्या अणुअंकांप्रमाणे करण्यात आली त्या वेळी मेंडेलीव्हच्या आवर्तसारणीतील मूलद्रव्यांची जोड्यांमध्ये (समस्थानिकांमध्ये) आढळलेली विसंगती दूर झाली.

\[\ce{^35_17 C 1}\] व \[\ce{^37_17 C 1}\]
क्लोरीनच्या समस्थानिकांना आधुनिक आवर्तसारणीत एकाच स्थानात ठेवण्यात आले. या दोन्हींचा अणुअंक हा एकच आहे.

shaalaa.com
मेंडेलीव्हची आवर्तसारणी (Mendeleev’s Periodic table)
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 2: मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण - स्वाध्याय [पृष्ठ २९]

APPEARS IN

बालभारती Vigyan aur Tantragyan 1 [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board
पाठ 2 मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण
स्वाध्याय | Q ६. ई. | पृष्ठ २९

संबंधित प्रश्‍न

मेंडेलिव्हच्या वेळी _____ मूलद्रव्ये ज्ञात होती.


बरेलिअम : अल्कधर्मी मृदा धातू : : सोडिअम : ______


कोणत्या मूलद्रव्यांच्या क्रमाबद्दल मेंडेलिव्हच्या आवर्तसारणीत संदिग्धता होती?


जोड्या जुळवा.

क्र. 'अ' गट   'ब' गट
1) त्रिके अ) मेंडेलिव्ह
2) अष्टके ब) डोबेरायनर
3) अणुअंक क) थॉमसन
4) अणुवस्तुमानांक ड) मोजले
    इ) न्यूलँड्स

जोड्या जुळवा.

क्र. 'अ' गट   'ब' गट
1) s - खंड अ) लँथेनाइड व ॲक्टिनाइड
2) p - खंड ब) गण 3 ते 12
3) d - खंड क) गण 1, 2
4) f - खंड ड) गण 13 ते 18
    इ) शून्य गण

जोड्या जुळवा.

क्र. 'अ' गट   'ब' गट
  इलेक्ट्रॉन संरूपण   संयुजा
1) 2, 2 अ) 1
2) 2, 8, 1 ब) 2
3) 2, 5 क) 3
    ड) 5

मेंडेलिव्हच्या आवर्ती नियमानुसार मूलद्रव्यांचे गुणधर्म हे ________.


नावे लिहा.

गण 1 मधील मूलद्रव्याचे कुल.


आधुनिक आवर्तसारणीत प्रत्येक चौकटीत मूलद्रव्यांचे अणुवस्तुमानांक दर्शवले आहेत.


मेंडेलीव्हच्या आवर्तसारणीतील त्रुटी लिहा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×