हिंदी

पूर्णवाक्येन उत्तरत। पुरुषपरीक्षा कथं भवति?

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

पूर्णवाक्येन उत्तरत।

पुरुषपरीक्षा कथं भवति?

अति संक्षिप्त उत्तर
Advertisements

उत्तर

पुरुषपरीक्षा श्रुतेन शीलेन गुणेन कर्मणा (इति) चतुर्भिः प्रकारैः भवति।

shaalaa.com
युग्ममाला।
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 5: युग्ममाला (पद्यम्‌) - भाषाभ्यासः [पृष्ठ २३]

APPEARS IN

बालभारती Sanskrit Composite Anand Standard 10 Maharshtra State Board
अध्याय 5 युग्ममाला (पद्यम्‌)
भाषाभ्यासः | Q १. (आ) | पृष्ठ २३
बालभारती Sanskrit Amod Standard 10 Maharashtra State Board
अध्याय 6 युग्ममाला। (पद्यम्)
भाषाभ्यास: | Q १. आ) | पृष्ठ ३१

संबंधित प्रश्न

माध्यमभाषया उत्तरं लिखत ।

"यथा चतुर्भिः कनकं परीक्ष्यते.............इति श्लोकस्य स्पष्टीकरणं लिखत।


अन्वयं पूरयत ।

______ अतिवक्ता न स्यात्‌, अधमः ______ भाषते। ______ कांस्ये (ध्वनिः) प्रजायते तादृक्‌ ध्वनिः ______  न (प्रजायते) ।


पद्ये शुद्ध पूर्णे च लिखत।

तावत्‌ ____________
____________ यथोचितम्‌।।


पद्ये शुद्धे पूर्णे च लिखत।

यत्र ______
______ द्रूमायते।


जालरेखाचित्रं पूरयत।


जालरेखाचित्रं पूरयत।


अमरकोषात् शब्द प्रयुज्य वाक्यं पुनर्लिखत।

जनैः कनकं परीक्ष्यते।


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

अल्पधीः कुत्र श्लाघ्यः भवति?


सन्धि-विग्रहं कुरुत।

श्लाघ्यस्तत्र।


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

मनुष्यः द्विप इव मदान्धः कदा भवति?


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

‘मूर्खः अस्मि’ इति मनुष्येण कुतः अवगतम्?


सन्धिविग्रहं कुरुत।

किश्चिज्ज्ञोऽहम्।


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

आगतं भयं वीक्ष्य नरः किं कुर्यात्?


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

कः बहु भाषते?


सन्धिविग्रहं कुरुत।

स्यादधमः 


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

कर्षकः कीदृशं फलं लभते?


सन्धिविग्रहं कुरुत।

क्षेत्रमासाद्य


सन्धिविग्रहं कुरुत।

वाऽपि।


माध्यमभाषया उत्तरत।

मनुष्यः स्वकर्मणः कीदृशं फलं लभते?


समानार्थकशब्दान् लिखत।

कनकम्


समानार्थकशब्दान् लिखत।

विद्वान


विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।

गुणः


विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।

सुकृतम्


विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।

उत्तमः


चतुर्थपदं लिखत।

मनः - चेतः :: अवगतम् - ______


चतुर्थपदं लिखत।

बुधजन: - ज्ञानी :: मूर्ख: - ______


चतुर्थपदं लिखत।

नरः – मनुष्यः :: उचितम् – ______।


चतुर्थपदं लिखत।

वीक्ष्य – दृष्टा :: भयम् – ______


समानार्थकशब्दानां मेलनं कुरुत।

सुवर्णम् श्रेष्ठः
उत्तमः व्याप्तम्
अवलिप्तम् शब्दः
ध्वनिः हेम

उचितं शब्दयुग्मं योजयत। (यत्र-तत्र, यदि-तर्हि, यदा-तदा, यथा-तथा)

______ धूमः ______ वह्लिः।


उचितं शब्दयुग्मं योजयत। (यत्र-तत्र, यदि-तर्हि, यदा-तदा, यथा-तथा)

______ विचारः ______ वर्तनम्।


उचितं शब्दयुग्मं योजयत। (यत्र-तत्र, यदि-तर्हि, यदा-तदा, यथा-तथा)

______ सूर्यः उदेति ______ विश्वं प्रकाशमयं भवति।


उचितं शब्दयुग्मं योजयत। (यत्र-तत्र, यदि-तर्हि, यदा-तदा, यथा-तथा)

______ शर्करा ______ पिपीलिकाः। 


उचितं शब्दयुग्मं योजयत। (यत्र-तत्र, यदि-तर्हि, यदा-तदा, यथा-तथा)

सज्जनाः ______ वदन्ति ______ कुर्वन्ति।


चतुर्थपदं लिखत। 

श्लाघ्यः - प्रशंसनीयः :: द्रुमः - ______। 


चतुर्थपदं लिखत।

वीक्ष्य - दृष्ट्वा :: भयम् - ______।


अमरकोषात्‌ योग्यं समानार्थक शब्दं योजयित्वा वाक्यं पुनर्लिखत।

चतुर्भिः कनकं परीक्ष्यते।


अमरकोषात्‌ योग्यं समानार्थक शब्दं योजयित्वा वाक्यं पुनर्लिखत।

कर्षकः बीजं वपते।


त्वं द्रष्टुं ______।


पद्य शुद्धे पूर्णे च लिखत।

यदा ______ व्यपगतः॥


पद्य शुद्धे पूर्णे च लिखत।

उत्तमो ______ प्रजायते॥


अन्वयं पूरयत।

यावत्‌ भयम्‌ ______ तावत्‌ हि ______ भेतव्यम्‌। (तथापि) ______ तु भयं वीक्ष्य नरः ______ कुर्यात्‌।


समानार्थकशब्दान् लिखत।

कनकम् - ______।


पद्यांशं पटित्वा निर्दिष्टा: कृतीः कुरुत। (5 तः 4)

यथा चतुर्भि: कनकं प्रीध्यते निघर्षणच्छेदनतापताडनै:।
तथा चतुर्भिः पुरुष: परीक्ष्यते शरुतेन शीलेन गुणेन कर्मणा ॥

अवं न भक्तो न च पूजको वा।
घण्टां स्वयं नादयते तथापि।
धनं जनेभ्यः किल याचतेऽयम्‌
न याचको वा न च निर्धनो वा ॥

वात्मीकिव्यासवाणाद्या: प्राचीना: कविषण्डिता:।
तान्‌ शिक्षयन्ति सततं ये सदा वाचने रता: ॥

घटं भिन्द्यात्‌ पटं छिन्यात्‌ कुर्याद्रासभरोहणम्‌।
येन केन प्रकरेण परसिद्ध: पुरुषो भवेत ॥

(क) पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत।   1

पुरुषपरीक्षा कथं भवति?

(ख) विशेषण-विशेष्ययो: मेलनं कुरुत।   1

  विशेषणम्‌ विशेष्यम्‌
(1) प्राचीनाः पुरुषः
(2) प्रसिद्धः कविपण्डिता:
    घटम्‌

(ग) जालरेखाचित्रं पूरयत।   1

(घ) पद्यांशात्‌ २ द्वितीया-विभक्त्यन्तपदे चित्वा लिखत।   1

(च) पूर्वपदं/उत्तरपदं लिखत ।   1

  1. तथापि = तथा + ______ ।
  2. कुर्याद्रासभरोहणम्‌ = ______ + रासभरोहणम्‌ ।

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×