हिंदी

पद्यांशं पटित्वा निर्दिष्टा: कृतीः कुरुत। (5 तः 4) यथा चतुर्भि: कनकं प्रीध्यते निघर्षणच्छेदनतापताडनै:।तथा चतुर्भिः पुरुष: परीक्ष्यते शरुतेन शीलेन गुणेन कर्मणा ॥ अवं न भक्तो न च पूजको वा।

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

पद्यांशं पटित्वा निर्दिष्टा: कृतीः कुरुत। (5 तः 4)

यथा चतुर्भि: कनकं प्रीध्यते निघर्षणच्छेदनतापताडनै:।
तथा चतुर्भिः पुरुष: परीक्ष्यते शरुतेन शीलेन गुणेन कर्मणा ॥

अवं न भक्तो न च पूजको वा।
घण्टां स्वयं नादयते तथापि।
धनं जनेभ्यः किल याचतेऽयम्‌
न याचको वा न च निर्धनो वा ॥

वात्मीकिव्यासवाणाद्या: प्राचीना: कविषण्डिता:।
तान्‌ शिक्षयन्ति सततं ये सदा वाचने रता: ॥

घटं भिन्द्यात्‌ पटं छिन्यात्‌ कुर्याद्रासभरोहणम्‌।
येन केन प्रकरेण परसिद्ध: पुरुषो भवेत ॥

(क) पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत।   1

पुरुषपरीक्षा कथं भवति?

(ख) विशेषण-विशेष्ययो: मेलनं कुरुत।   1

  विशेषणम्‌ विशेष्यम्‌
(1) प्राचीनाः पुरुषः
(2) प्रसिद्धः कविपण्डिता:
    घटम्‌

(ग) जालरेखाचित्रं पूरयत।   1

(घ) पद्यांशात्‌ २ द्वितीया-विभक्त्यन्तपदे चित्वा लिखत।   1

(च) पूर्वपदं/उत्तरपदं लिखत ।   1

  1. तथापि = तथा + ______ ।
  2. कुर्याद्रासभरोहणम्‌ = ______ + रासभरोहणम्‌ ।
सारिणी
रिक्त स्थान भरें
जोड़ियाँ मिलाइएँ
एक पंक्ति में उत्तर
Advertisements

उत्तर

(क) पुरुषपरीक्षा शरुतेन शीलेन गुणेन कर्मणाच भवति।

(ख)

  विशेषणम्‌ विशेष्यम्‌
(1) प्राचीनाः कविपण्डिता
(2) प्रसिद्धः पुरुषः:

(ग)

(घ) घटं, पटं, कनकं, तान्‌

(च)

  1. तथापि = तथा + अपि।
  2. कुर्याद्रासभरोहणम्‌ = कुर्यात् + रासभरोहणम्‌।
shaalaa.com
युग्ममाला।
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
2023-2024 (March) Official

संबंधित प्रश्न

माध्यमभाषया उत्तरं लिखत ।

"यथा चतुर्भिः कनकं परीक्ष्यते.............इति श्लोकस्य स्पष्टीकरणं लिखत।


अन्वयं पूरयत ।

______ अतिवक्ता न स्यात्‌, अधमः ______ भाषते। ______ कांस्ये (ध्वनिः) प्रजायते तादृक्‌ ध्वनिः ______  न (प्रजायते) ।


पद्ये शुद्ध पूर्णे च लिखत।

तावत्‌ ____________
____________ यथोचितम्‌।।


पद्ये शुद्धे पूर्णे च लिखत।

यत्र ______
______ द्रूमायते।


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

कनकपरीक्षा कथं भवति?


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

पुरुषपरीक्षा कथं भवति?


माध्यमभाषया उत्तरत।

‘यथा चतुर्भिः’ इति श्लोकस्य स्पष्टीकरणं लिखत।


अमरकोषात् शब्द प्रयुज्य वाक्यं पुनर्लिखत।

जनैः कनकं परीक्ष्यते।


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

अल्पधीः कुत्र श्लाघ्यः भवति?


सन्धि-विग्रहं कुरुत।

अल्पधीरपि। 


अमरकोषात् शब्द प्रयुज्य वाक्यं पुनर्लिखत।

यत्र एकः अपि पादपः नास्ति तत्र एरण्डः द्रुमायते।


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

‘मूर्खः अस्मि’ इति मनुष्येण कुतः अवगतम्?


सन्धिविग्रहं कुरुत।

अभवदवलिप्तम्। 


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

आगतं भयं वीक्ष्य नरः किं कुर्यात्?


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

कः बहु भाषते?


माध्यमभाषया उत्तरत।

मनुष्यः स्वकर्मणः कीदृशं फलं लभते?


समानार्थकशब्दान् लिखत।

कनकम्


समानार्थकशब्दान् लिखत।

विद्वान


समानार्थकशब्दान् लिखत।

अधमः


विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।

गुणः


विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।

विद्वान्


विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।

सुकृतम्


चतुर्थपदं लिखत।

बुधजन: - ज्ञानी :: मूर्ख: - ______


चतुर्थपदं लिखत।

वीक्ष्य – दृष्टा :: भयम् – ______


उचितं शब्दयुग्मं योजयत। (यत्र-तत्र, यदि-तर्हि, यदा-तदा, यथा-तथा)

______ शर्करा ______ पिपीलिकाः। 


उचितं शब्दयुग्मं योजयत। (यत्र-तत्र, यदि-तर्हि, यदा-तदा, यथा-तथा)

सज्जनाः ______ वदन्ति ______ कुर्वन्ति।


उचितं शब्दयुग्मं योजयत। (यत्र-तत्र, यदि-तर्हि, यदा-तदा, यथा-तथा)

______ बालकः व्यायामं करिष्यति ______ स: सुदृढः भविष्यति। 


चतुर्थपदं लिखत। 

विद्वान् - पण्डित :: अल्पधीः - ______। 


अमरकोषात्‌ योग्यं समानार्थक शब्दं योजयित्वा वाक्यं पुनर्लिखत।

चतुर्भिः कनकं परीक्ष्यते।


यदि सम्यक् पठिष्यसि ______ जीवने यशः प्राप्स्यसि।


त्वं द्रष्टुं ______।


पद्य शुद्धे पूर्णे च लिखत।

यदा ______ व्यपगतः॥


पद्य शुद्धे पूर्णे च लिखत।

उत्तमो ______ प्रजायते॥


पद्य शुद्धे पूर्णे च लिखत।

यादृशं वपते ______ फलम्‌।।


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×