हिंदी

पद्यांशं पटित्वा निर्दिष्टा: कृतीः कुरुत। (5 तः 4) यथा चतुर्भि: कनकं प्रीध्यते निघर्षणच्छेदनतापताडनै:।तथा चतुर्भिः पुरुष: परीक्ष्यते शरुतेन शीलेन गुणेन कर्मणा ॥ अवं न भक्तो न च पूजको वा।

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

पद्यांशं पटित्वा निर्दिष्टा: कृतीः कुरुत। (5 तः 4)

यथा चतुर्भि: कनकं प्रीध्यते निघर्षणच्छेदनतापताडनै:।
तथा चतुर्भिः पुरुष: परीक्ष्यते शरुतेन शीलेन गुणेन कर्मणा ॥

अवं न भक्तो न च पूजको वा।
घण्टां स्वयं नादयते तथापि।
धनं जनेभ्यः किल याचतेऽयम्‌
न याचको वा न च निर्धनो वा ॥

वात्मीकिव्यासवाणाद्या: प्राचीना: कविषण्डिता:।
तान्‌ शिक्षयन्ति सततं ये सदा वाचने रता: ॥

घटं भिन्द्यात्‌ पटं छिन्यात्‌ कुर्याद्रासभरोहणम्‌।
येन केन प्रकरेण परसिद्ध: पुरुषो भवेत ॥

(क) पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत।   1

पुरुषपरीक्षा कथं भवति?

(ख) विशेषण-विशेष्ययो: मेलनं कुरुत।   1

  विशेषणम्‌ विशेष्यम्‌
(1) प्राचीनाः पुरुषः
(2) प्रसिद्धः कविपण्डिता:
    घटम्‌

(ग) जालरेखाचित्रं पूरयत।   1

(घ) पद्यांशात्‌ २ द्वितीया-विभक्त्यन्तपदे चित्वा लिखत।   1

(च) पूर्वपदं/उत्तरपदं लिखत ।   1

  1. तथापि = तथा + ______ ।
  2. कुर्याद्रासभरोहणम्‌ = ______ + रासभरोहणम्‌ ।
सारिणी
रिक्त स्थान भरें
जोड़ियाँ मिलाइएँ
एक पंक्ति में उत्तर
Advertisements

उत्तर

(क) पुरुषपरीक्षा शरुतेन शीलेन गुणेन कर्मणाच भवति।

(ख)

  विशेषणम्‌ विशेष्यम्‌
(1) प्राचीनाः कविपण्डिता
(2) प्रसिद्धः पुरुषः:

(ग)

(घ) घटं, पटं, कनकं, तान्‌

(च)

  1. तथापि = तथा + अपि
  2. कुर्याद्रासभरोहणम्‌ = कुर्यात् + रासभरोहणम्‌।
shaalaa.com
युग्ममाला।
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
2023-2024 (March) Official

संबंधित प्रश्न

माध्यमभाषया उत्तरं लिखत ।

"यथा चतुर्भिः कनकं परीक्ष्यते.............इति श्लोकस्य स्पष्टीकरणं लिखत।


पद्ये शुद्ध पूर्णे च लिखत।

तावत्‌ ____________
____________ यथोचितम्‌।।


पद्ये शुद्धे पूर्णे च लिखत।

यत्र ______
______ द्रूमायते।


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

कनकपरीक्षा कथं भवति?


जालरेखाचित्रं पूरयत।


माध्यमभाषया उत्तरत।

‘यथा चतुर्भिः’ इति श्लोकस्य स्पष्टीकरणं लिखत।


सन्धि-विग्रहं कुरुत।

अल्पधीरपि। 


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

‘मूर्खः अस्मि’ इति मनुष्येण कुतः अवगतम्?


सन्धिविग्रहं कुरुत।

किश्चिज्ज्ञोऽहम्।


सन्धिविग्रहं कुरुत।

अभवदवलिप्तम्। 


माध्यमभाषया उत्तरत।

कदा मदः व्यपगच्छति?


सन्धिविग्रहं कुरुत।

भयाद्धि।


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

कः बहु भाषते?


सन्धिविग्रहं कुरुत।

स्यादधमः 


माध्यमभाषया उत्तरत।

मनुष्यः स्वकर्मणः कीदृशं फलं लभते?


समानार्थकशब्दान् लिखत।

कनकम्


समानार्थकशब्दान् लिखत।

पादपः


विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।

गुणः


विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।

सुकृतम्


विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।

उत्तमः


चतुर्थपदं लिखत।

मनः - चेतः :: अवगतम् - ______


चतुर्थपदं लिखत।

बुधजन: - ज्ञानी :: मूर्ख: - ______


चतुर्थपदं लिखत।

नरः – मनुष्यः :: उचितम् – ______।


समानार्थकशब्दानां मेलनं कुरुत।

सुवर्णम् श्रेष्ठः
उत्तमः व्याप्तम्
अवलिप्तम् शब्दः
ध्वनिः हेम

उचितं शब्दयुग्मं योजयत। (यत्र-तत्र, यदि-तर्हि, यदा-तदा, यथा-तथा)

______ अध्यापकः न आगच्छति ______ छात्राः स्वाध्यायं कुर्वन्ति।


उचितं शब्दयुग्मं योजयत। (यत्र-तत्र, यदि-तर्हि, यदा-तदा, यथा-तथा)

______ शर्करा ______ पिपीलिकाः। 


उचितं शब्दयुग्मं योजयत। (यत्र-तत्र, यदि-तर्हि, यदा-तदा, यथा-तथा)

सज्जनाः ______ वदन्ति ______ कुर्वन्ति।


उचितं शब्दयुग्मं योजयत। (यत्र-तत्र, यदि-तर्हि, यदा-तदा, यथा-तथा)

______ बालकः व्यायामं करिष्यति ______ स: सुदृढः भविष्यति। 


चतुर्थपदं लिखत। 

विद्वान् - पण्डित :: अल्पधीः - ______। 


चतुर्थपदं लिखत। 

श्लाघ्यः - प्रशंसनीयः :: द्रुमः - ______। 


अमरकोषात्‌ योग्यं समानार्थक शब्दं योजयित्वा वाक्यं पुनर्लिखत।

चतुर्भिः कनकं परीक्ष्यते।


यदि सम्यक् पठिष्यसि ______ जीवने यशः प्राप्स्यसि।


त्वं द्रष्टुं ______।


अन्वयं पूरयत।

यावत्‌ भयम्‌ ______ तावत्‌ हि ______ भेतव्यम्‌। (तथापि) ______ तु भयं वीक्ष्य नरः ______ कुर्यात्‌।


समानार्थकशब्दान् लिखत।

कनकम् - ______।


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×