हिंदी

खालील कृती सोडवा. लहानपण दे गा देवा। मुंगी साखरेचा रवा। ऐरावत रत्न थोर। त्यासि अंकुशाचा मार। (१) संत तुकाराम महाराजांनी वरील अभंगात ज्या दोन गोष्टींची तुलना केली आहे त्या गोष्टी

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

खालील कृती सोडवा.

लहानपण दे गा देवा। मुंगी साखरेचा रवा।
ऐरावत रत्न थोर। त्यासि अंकुशाचा मार।

(१) संत तुकाराम महाराजांनी वरील अभंगात ज्या दोन गोष्टींची तुलना केली आहे त्या गोष्टी - ______ ______ 

(२) वरील उदाहरणातील अलंकार - ______

(३) या अलंकाराची वैशिष्ट्ये - (i) ______ (ii) ______

रिक्त स्थान भरें
Advertisements

उत्तर

(१) संत तुकाराम महाराजांनी वरील अभंगात ज्या दोन गोष्टींची तुलना केली आहे त्या गोष्टी - मुंगी, ऐरावत नावाचा हत्ती

(2) वरील उदाहरणातील अलंकार - दृष्टान्त  

(3) दृष्टान्त अलंकाराची वैशिष्ट्ये - 

  1. नम्रता या गुणाची महती सांगितली आहे. 
  2. एखादा विचार पटवून देताना त्याच अर्थाची समर्पक उदाहरणे दिली आहेत.
shaalaa.com
अलंकार
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 18: निर्णय - भाषाभ्यास [पृष्ठ ७८]

APPEARS IN

बालभारती Marathi Kumarbharati [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board
अध्याय 18 निर्णय
भाषाभ्यास | Q (आ) | पृष्ठ ७८

संबंधित प्रश्न

खालील ओळींतील अलंकार ओळखून त्याचे नाव लिहा.

न हा अधर, तोंडले नव्हत दांत हे कीं हिरे ।


खालील ओळीतील अलंकार ओळखून त्याचे नाव लिहा.

मुंगी उडाली आकाशी
तिने गिळिले सूर्यासी!


खालील ओळींतील अलंकार ओळखून त्याचे नाव लिहा.

फूल गळे, फळ गोड जाहलें,
बीज नुरे, डौलांत तरू डुले;
तेज जळे, बघ ज्योत पाजळे;
का मरणिं अमरता ही न खरी?


खालील कृती करा.

कर्णासारखा दानशूर कर्णच. वरील वाक्यातील-

उपमेय ____________
उपमान ____________


खालील कृती करा.

न हे नभोमंडल वारिराशी आकाश न तारका फेनचि हा तळाशी पहिल्या ओळीतील-

उपमेय ______
उपमान ______

दुसऱ्या ओळीतील

उपमेय ______
उपमान ______


खालील उदाहरणांचा अभ्यास करा व दोन्ही अलंकाराच्या रचनेतील फरक समजून घ्या. अशा उदाहरणांचा शाेध घेऊन त्यांचा सराव करा.

  • अब्दुल हा तपोवनातील स्त्रियांना देवदूतासारखा वाटतो. (उपमा अलंकार)
  • अब्दुल हा तपोवनातील स्त्रियांसाठी जणू देवदूतच. (उत्प्रेक्षा अलंकार)

कृती पूर्ण करा.

कवितेतील ‘यमक’ अलंकार साधणाऱ्या शब्दांच्या जोड्या शोधा.


खालील वाक्यातील अलंकार ओळखा.

नव्या कल्पना कारंजाच्या तुषारांप्रमाणे उडू लागतात - ______ 


खालील कृती सोडवा.

संसार सागरी विहरे जीवन नौका

(१) वरील उदाहरणातील उपमेये - ______ ______ 

(२) वरील उदाहरणातील उपमाने - ______ ______

(३) वरील उदाहरणातील अलंकार - ______ ______


खालील ओळी वाचून रिकाम्या जागा भरा.

सावळा ग रामचंद्र। रत्नमंचकी झोपतो।
त्याला पाहता लाजून। चंद्र आभाळी लोपतो।।

उपमेय   उपमान अलंकाराचे नाव  अलंकाराची वैशिष्ट्ये
       

पुढील तक्ता पूर्ण करा.

अलंकाराची वैशिष्ट्ये अलंकार
______ अनन्वय अलंकार

खालील ओळींतील अलंकार ओळखा व अलंकाराचे नाव चौकटीत लिहा.

झुळकन् सुळकन् इकडुन तिकडे किति दुसरी उडती!

हिरे, माणके, पाचू, फुटुनी पंखचि गरगरती! - ................


खालील ओळींतील अलंकार ओळखा व अलंकाराचे नाव चौकटीत लिहा.

नटलं घरदार शिवार सारं

खेळं अंगणी सळसळतं वार - ................


निशिगंधासारखा निशिगंधच होय.

वरील विधानाचे उद्‌गारार्थी वाक्य ओळखून लिहा:


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×