मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी सेमी-इंग्रजी) इयत्ता १० वी

खालील कृती सोडवा. लहानपण दे गा देवा। मुंगी साखरेचा रवा। ऐरावत रत्न थोर। त्यासि अंकुशाचा मार। (१) संत तुकाराम महाराजांनी वरील अभंगात ज्या दोन गोष्टींची तुलना केली आहे त्या गोष्टी - Marathi [मराठी]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

खालील कृती सोडवा.

लहानपण दे गा देवा। मुंगी साखरेचा रवा।
ऐरावत रत्न थोर। त्यासि अंकुशाचा मार।

(१) संत तुकाराम महाराजांनी वरील अभंगात ज्या दोन गोष्टींची तुलना केली आहे त्या गोष्टी - ______ ______ 

(२) वरील उदाहरणातील अलंकार - ______

(३) या अलंकाराची वैशिष्ट्ये - (i) ______ (ii) ______

रिकाम्या जागा भरा
Advertisements

उत्तर

(१) संत तुकाराम महाराजांनी वरील अभंगात ज्या दोन गोष्टींची तुलना केली आहे त्या गोष्टी - मुंगी, ऐरावत नावाचा हत्ती

(2) वरील उदाहरणातील अलंकार - दृष्टान्त  

(3) दृष्टान्त अलंकाराची वैशिष्ट्ये - 

  1. नम्रता या गुणाची महती सांगितली आहे. 
  2. एखादा विचार पटवून देताना त्याच अर्थाची समर्पक उदाहरणे दिली आहेत.
shaalaa.com
अलंकार
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 18: निर्णय - भाषाभ्यास [पृष्ठ ७८]

APPEARS IN

बालभारती Marathi Kumarbharati [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board
पाठ 18 निर्णय
भाषाभ्यास | Q (आ) | पृष्ठ ७८

संबंधित प्रश्‍न

खालील ओळींतील अलंकार ओळखून त्याचे नाव लिहा.

वीर मराठे आले गर्जत!
पर्वत सगळे झाले कंपित!


खालील ओळींतील अलंकार ओळखून त्याचे नाव लिहा.

न हा अधर, तोंडले नव्हत दांत हे कीं हिरे ।


खालील ओळींतील अलंकार ओळखून त्याचे नाव लिहा.

अनंत मरणें अधी मरावीं,
स्वातंत्र्याची आस धरावी,
मारिल मरणचि मरणा भावी,
मग चिरंजीवपण ये बघ तें.


खालील कृती करा.

न हे नभोमंडल वारिराशी आकाश न तारका फेनचि हा तळाशी पहिल्या ओळीतील-

उपमेय ______
उपमान ______

दुसऱ्या ओळीतील

उपमेय ______
उपमान ______


खालील तक्ता पूर्ण करा.

क्र. उदाहरण

सामान्य सिद्धांत

विशेष गोष्टी

(१)

जन पळभर म्हणतिल, 'हाय हाय!'
मी जातां राहिल कार्य काय?
सूर्य तळपतिल, चंद्र झळकतिल;
तारे अपुला क्रमआचरतिल,असेच वारे पुढे वाहतिल,
होईल कांही का अंतराय?

--

--

(२)

सखेसोयरे डोळे पुसतिल,
पुन्हा आपल्या कामी लागतिल उठतिल, बसतिल, हसुनि खिदळतील
मी जातां त्यांचें काय जाय ?

--

--


खालील वाक्यांतील अलंकार ओळखा.

रेखामावशीचे पाय झऱ्याच्या स्फटिक स्वच्छ पाण्यासारखे.


खालील वाक्यांतील अलंकार ओळखा.

पायपुसणीच्या आकाराचा एक निळा चौकोन उमटला, अगदी आभाळाच्या निरभ्र तुकड्यासारखा.


खालील कृती सोडवा.

आला हा दारि उभा वसंत फेरीवाला
पोते खांद्यावरि सौद्याचे, देईल ज्याचे त्याला

(१) वरील उदाहरणातील अलंकार - ____________

(२) त्या अलंकाराची वैशिष्ट्ये - (i) ______ (ii) ______


खालील ओळीतील अलंकार ओळखा:

आभाळागत माया तुझी आम्हांवरी रहू दे।


योग्य पर्याय निवडा:

दमडिचं तेल आणलं, सासूबाई चं न्हाणं झालं
मामंजीची दाढी झाली, भावोजीची शेंडी झाली

वरील काव्यपंक्तीतील अलंकार ओळखून लिहा.


उपमान ओळखा:

‘सागरासारखा गंभीर सागरच।’

या वाक्यातील उपमान ओळखा.


पुढील तक्ता पूर्ण करा.

अलंकाराची वैशिष्ट्ये अलंकार
१. उपमेयाचा निषेध केला जातो. ______
२. उपमेय हे उपमेय असूनही ते उपमेय नाही तर उपमानच आहे असे सांगितले जाते.

पुढील तक्ता पूर्ण करा.

उदाहरण सामान्य सिद्धांत विशेष गोष्टी
न हे नयन, पाकळ्या उमलल्या सरोजांतील।
न हे वदन, चंद्रमा शरदिचा गमे केवळ।।
- -

जो अंबरी उफळतां खुर लागलाहे।
तो चंद्रमा निज तनूवरि डाग लाहे।।

वरील काव्यपंक्तीतील अलंकार ओळखून लिहा.


न हे नयन, पाकळ्या उमलल्या सरोजांतील।

या वाक्यातील उपमेय ओळखा.


खालील ओळीत कोणत्या ध्वनींची पुनरावृत्ती झालेली आहे?

‘‘हटातटाने पटा रंगवुनि जटा धरिसी का शिरीं?’’


खालील ओळींतील अलंकार ओळखा व अलंकाराचे नाव लिहा.

नटलं घरदार शिवार सारं
खेळं अंगणी सळसळतं वार


मुंगी उडाली आकाशी
तिने गिळिले सूर्यासी !

वरील काव्यपंक्तीतील अलंकार ओळखून लिहा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×